Giá dầu lao dốc khi Mỹ - Iran đạt thỏa thuận, mở đường khai thông eo biển Hormuz

Dầu Brent giảm gần 4%, xuống sát ngưỡng 84 USD/thùng, sau khi khép lại tuần trước ở mức thấp nhất trong hơn ba tháng. Trong khi đó, dầu WTI giao dịch quanh 81 USD/thùng. Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết trên mạng xã hội rằng ông đã cho phép "mở cửa eo biển Hormuz không thu phí" và chấm dứt lệnh phong tỏa đối với Iran. Theo kế hoạch, tuyến hàng hải này sẽ được mở lại sau khi thỏa thuận chính thức được ký kết vào ngày thứ Sáu.

"Những con tàu trên khắp thế giới, hãy khởi động động cơ. Hãy để dầu mỏ được lưu thông trở lại", ông Trump viết.

Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi xác nhận hai bên đã đạt được thỏa thuận, nhưng cho biết văn bản chi tiết chỉ được công bố sau lễ ký kết tại Thụy Sĩ. Phó Tổng thống Mỹ JD Vance nói ông "chắc chắn" sẽ tham dự buổi lễ, đồng thời không loại trừ khả năng ông Trump cũng có mặt.

Thị trường năng lượng toàn cầu đã chịu ảnh hưởng nặng nề kể từ khi chiến sự bùng phát vào cuối tháng 2, sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm kiềm chế chương trình hạt nhân của Iran. Tehran đáp trả bằng các đợt tấn công trên khắp khu vực Vịnh Ba Tư và đóng cửa eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu trong thời bình. Mỹ cũng áp đặt lệnh phong tỏa đối với các tàu có liên hệ với Iran.

Sau khi tăng vọt trong giai đoạn đầu của cuộc xung đột, giá dầu đã liên tục điều chỉnh trong những tuần gần đây do xuất hiện nhiều tín hiệu cho thấy Washington và Tehran đang tiến gần tới một thỏa thuận. Bên cạnh đó, một phần lưu lượng dầu thô đi qua eo biển Hormuz đã bắt đầu được khôi phục. Các nền kinh tế phát triển cũng đã khai thác kho dự trữ dầu khẩn cấp, trong khi một số nước nhập khẩu lớn, đặc biệt là Trung Quốc, cắt giảm lượng mua dầu.

Mặc dù thỏa thuận được xem là tin tích cực đối với các nhà sản xuất năng lượng vùng Vịnh và ngành vận tải biển toàn cầu, vẫn còn nhiều trở ngại trước khi hoạt động lưu thông qua eo biển Hormuz có thể hoàn toàn bình thường trở lại. Trong đó có việc rà phá thủy lôi cũng như làm rõ kế hoạch của Iran về việc tăng cường kiểm soát các tàu đi qua khu vực này.

Nguy cơ từ thủy lôi vẫn hiện hữu

Ông Chris Weston, Trưởng bộ phận nghiên cứu tại Pepperstone Group, cho rằng thị trường vẫn cần thêm thời gian để đánh giá đầy đủ tác động của thỏa thuận.

"Ngay cả khi eo biển được mở lại vào thứ Sáu, nguy cơ từ thủy lôi vẫn tồn tại và các công ty bảo hiểm có thể tiếp tục áp dụng mức phí rất cao", ông nói.

Dấu hiệu thay đổi trong cán cân cung - cầu đã xuất hiện trên thị trường dầu. Chênh lệch giá giữa hai hợp đồng Brent gần nhất đã thu hẹp xuống khoảng 1 USD/thùng trong trạng thái backwardation, tức giá giao ngay vẫn cao hơn giá kỳ hạn. Tuy nhiên, mức chênh lệch này đã giảm đáng kể so với hơn 12 USD/thùng hồi tháng 4.

Các nhà giao dịch hiện theo dõi sát khả năng khôi phục sản lượng tại các mỏ dầu vùng Vịnh từng phải ngừng hoạt động trong thời gian chiến sự. Các nhà sản xuất cảnh báo rằng việc đưa nguồn cung trở lại mức bình thường có thể mất nhiều tháng do những thách thức về kỹ thuật, địa chất cũng như thiệt hại đối với cơ sở hạ tầng.

Ngoài ra, các kho dự trữ dầu thô và sản phẩm dầu mỏ chiến lược lẫn thương mại cũng cần được bổ sung trở lại sau thời gian dài sụt giảm với tốc độ kỷ lục.

"Theo quan điểm của chúng tôi, những khoảng trống về cấu trúc do cuộc chiến để lại sẽ cần thời gian để được lấp đầy", ông Weston nhận định.

Thỏa thuận tạm thời giữa Washington và Tehran mở đường cho 60 ngày đàm phán tiếp theo liên quan đến tương lai chương trình hạt nhân của Iran. Dù ca ngợi bước đột phá này, ông Trump vẫn cảnh báo với New York Times rằng nếu không đạt được thỏa thuận cuối cùng về vấn đề hạt nhân, Mỹ có thể nối lại các hoạt động quân sự.