Nhu cầu dầu thô của Trung Quốc suy yếu, nhập khẩu giảm xuống mức thấp nhất trong một thập kỷ

Theo công ty phân tích dữ liệu Kpler, lượng dầu thô nhập khẩu bằng đường biển của Trung Quốc trong tháng 5 chỉ đạt 6.7 triệu thùng/ngày. Trong khi đó, bình quân cả năm 2025, nước này nhập khẩu khoảng 10.4 triệu thùng/ngày.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ lượng tồn kho lớn tại các nhà máy lọc dầu cùng việc cắt giảm công suất chế biến, khiến nhu cầu mua thêm dầu hoặc sử dụng mạnh dự trữ chiến lược không còn cấp thiết.

Ông Sumit Ritolia, chuyên gia phân tích tại Kpler, cho biết xu hướng Trung Quốc giảm mua dầu có thể kéo dài trong suốt mùa hè.

Theo ước tính của Kpler, dự trữ dầu chiến lược của Trung Quốc đã tăng thêm khoảng 8 triệu thùng kể từ khi xung đột bùng phát. Trong khi đó, tồn kho do các nhà máy lọc dầu nắm giữ giảm khoảng 15 triệu thùng trong tháng 5, cho thấy phần lớn nhu cầu sản xuất được đáp ứng bằng lượng dầu dự trữ sẵn có thay vì nhập khẩu mới.

Đối với thị trường toàn cầu, xu hướng này đã góp phần giảm áp lực nguồn cung do eo biển Hormuz gần như bị tê liệt, qua đó giúp kiềm chế đà tăng giá dầu.

Theo ông Warren Patterson, Trưởng bộ phận chiến lược hàng hóa tại ING Groep, việc Trung Quốc giảm mua dầu đóng vai trò quan trọng trong việc tái cân bằng thị trường toàn cầu và giúp hạn chế đà tăng của giá dầu, vượt ngoài dự đoán của nhiều nhà đầu tư.

Tuy nhiên, ông cho rằng sự sụt giảm nhập khẩu này có thể chỉ mang tính tạm thời, bởi thời gian kéo dài của cuộc xung đột vẫn còn nhiều bất định.

Ban đầu, Trung Quốc không chịu tác động trực tiếp từ cuộc khủng hoảng năng lượng tại Vịnh Ba Tư nhờ nguồn cung đa dạng và lượng dầu lưu trữ lớn trên biển. Tuy nhiên, ảnh hưởng từ giá dầu cao và gián đoạn nguồn cung hiện đã bắt đầu lan rộng.

Chính phủ Trung Quốc từng hạn chế xuất khẩu các sản phẩm dầu và yêu cầu các nhà máy lọc dầu tư nhân duy trì sản lượng tương đương năm trước nhằm ổn định nguồn cung trong nước. Tuy nhiên, toàn ngành hiện đang thu hẹp hoạt động do nguồn cung dầu thô thiếu chắc chắn và biên lợi nhuận lọc dầu thấp.

Diễn biến này cũng làm dấy lên những nghi ngờ về nhu cầu thực tế tại nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, trong bối cảnh xe điện, xe tải sử dụng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và mạng lưới đường sắt cao tốc phát triển mạnh.

Theo Goldman Sachs, giá nhiên liệu bán lẻ tại Trung Quốc trong giai đoạn tháng 3-4 tăng trung bình 17% so với cùng kỳ năm trước, trong khi sản lượng tiêu thụ giảm 17%. Ngân hàng này cho rằng sự phổ biến ngày càng lớn của các nguồn năng lượng thay thế và xe điện đang làm giảm đáng kể mức độ phụ thuộc vào dầu mỏ.

Tháng 4 vừa qua, sản lượng lọc dầu của Trung Quốc giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 8/2022, trái với kỳ vọng rằng Bắc Kinh sẽ đẩy mạnh sử dụng kho dự trữ dầu khổng lồ của mình, được ước tính hơn 1.2 tỷ thùng.

Theo Kpler và Energy Aspects, công suất lọc dầu trong tháng 5 và tháng 6 được dự báo chỉ quanh mức 13 triệu thùng/ngày, thấp hơn nhiều so với mức bình quân 14.8 triệu thùng/ngày của năm ngoái và tương đương giai đoạn đầu đại dịch năm 2020.

Các đợt cắt giảm sản lượng chủ yếu đến từ China Petrochemical Group cùng các nhà máy lọc dầu tư nhân. Theo Energy Aspects, công suất của khối tư nhân có thể giảm thêm khoảng 200,000 thùng/ngày trong tháng 6 khi Bắc Kinh nới lỏng các yêu cầu về sản lượng.

Tuy nhiên, chuyên gia Jianan Sun của Energy Aspects nhận định mức 12 triệu thùng/ngày nhiều khả năng sẽ là ngưỡng thấp nhất của ngành, bởi các yêu cầu về an ninh năng lượng cuối cùng sẽ thúc đẩy Trung Quốc tăng nhập khẩu trở lại nếu nước này không quyết định sử dụng mạnh hơn kho dự trữ chiến lược.