Quan chức Mỹ lo ngại lỗ hổng chính sách đã cho phép doanh nghiệp Trung Quốc mua chip Blackwell của Nvidia

Theo những người am hiểu vấn đề, các lỗ hổng chính sách có thể đã cho phép những công ty Trung Quốc như Alibaba mua hợp pháp các máy chủ tích hợp chip AI Blackwell tiên tiến của Nvidia tại nhiều quốc gia ngoài Trung Quốc.

Tranh cãi bùng phát công khai sau khi Cục Công nghiệp và An ninh Mỹ (BIS) phát đi thông báo khẳng định các hạn chế áp dụng đối với việc bán chip AI cho doanh nghiệp Trung Quốc trên toàn cầu, được ban hành từ năm 2023, vẫn còn hiệu lực.

Diễn biến này phản ánh sự thiếu nhất quán trong chính sách công nghệ của Mỹ đối với Trung Quốc. Chính quyền Trump đã ngừng thực thi một số hạn chế xuất khẩu chip AI thời Biden nhưng chưa xây dựng được cơ chế thay thế rõ ràng.

Hiện giới chức Mỹ đang xem xét liệu các công ty có lợi dụng khoảng trống chính sách để xuất khẩu chip AI tiên tiến cho khách hàng Trung Quốc tại Singapore, Malaysia và các thị trường khác hay không. Một số quan chức cho rằng các quyết định của BIS vào tháng 5/2025 đã vô tình hợp pháp hóa các giao dịch này cho đến khi cơ quan này đưa ra hướng dẫn mới vào cuối tuần qua.

Động thái siết lại quy định nhận được sự ủng hộ từ nhiều nghị sĩ Quốc hội Mỹ. Một số nghị sĩ Dân chủ cảnh báo các chính sách của chính quyền Trump có thể đã vô tình tạo điều kiện để những chip AI tiên tiến nhất của Mỹ tiếp cận các doanh nghiệp Trung Quốc.

Tuy nhiên, BIS bác bỏ hoàn toàn quan điểm cho rằng có tồn tại lỗ hổng. Theo cơ quan này, bất kỳ doanh nghiệp nào xuất khẩu chip AI cho công ty Trung Quốc mà không có giấy phép của Washington đều vi phạm quy định kiểm soát xuất khẩu, kể cả trước khi thông báo mới được ban hành.

Ngoài ra, các cuộc thảo luận trong nội bộ chính quyền Mỹ còn đề cập tới một lỗ hổng tiềm tàng khác liên quan đến các nhà sản xuất chip như TSMC và Samsung. Lo ngại đặt ra là các công ty này có thể sản xuất chip tiên tiến cho khách hàng Trung Quốc thông qua các kẽ hở pháp lý.

Vấn đề bắt nguồn từ quyết định của chính quyền Trump khi hủy bỏ quy định AI Diffusion Rule do chính quyền Biden ban hành vào tháng 5/2025. Quy định này yêu cầu doanh nghiệp phải xin giấy phép của Mỹ trước khi xuất khẩu chip AI tới bất kỳ khách hàng nào trên thế giới.

Sau khi quy định bị hủy bỏ, thị trường không rõ liệu các hạn chế có còn áp dụng với doanh nghiệp Trung Quốc hoạt động ngoài lãnh thổ Trung Quốc hay không. BIS hiện khẳng định các biện pháp kiểm soát vẫn luôn được áp dụng đối với các công ty Trung Quốc bất kể địa điểm hoạt động.

Một số doanh nghiệp đã hành động theo cách hiểu này và vẫn xin giấy phép để xuất khẩu chip AI cho Alibaba tại Malaysia. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia kiểm soát xuất khẩu cho rằng trước khi BIS công khai lập trường vào cuối tuần qua, cơ sở pháp lý của yêu cầu này không thực sự rõ ràng.

Nvidia bác bỏ những cáo buộc về lỗ hổng chính sách, gọi đây là một "câu chuyện trên mạng xã hội" và khẳng định các đối tác của hãng luôn hoạt động như thể không có bất kỳ kẽ hở nào trong quy định.

Tranh cãi gia tăng sau khi một bản ghi nhớ ẩn danh lan truyền trong chính phủ Mỹ cho rằng các lỗ hổng hiện tại đã khiến Trung Quốc gần như không còn bị hạn chế trong việc tiếp cận những chip AI tiên tiến nhất của Mỹ.

BIS phủ nhận các cáo buộc này và cho biết đang rà soát lại hồ sơ để xác minh những thông tin liên quan.