Thuế quan toàn cầu bị bãi bỏ khi nỗi lo lạm phát trở lại

Tuần qua – thuế quan và lạm phát
 

• Giá dầu tăng 5% trong tuần, cùng với dữ liệu lạm phát dai dẳng, đã đưa áp lực giá cả trở lại tâm điểm.
• Sự chú ý của thị trường chuyển sang các báo cáo lợi nhuận doanh nghiệp quan trọng, đặc biệt là Nvidia, như một thước đo cho làn sóng AI, đồng thời theo dõi các dữ liệu kinh tế chủ chốt, bao gồm CPI hàng tháng của Úc và Chỉ số Tâm lý Người tiêu dùng Hoa Kỳ.

Nhìn lại tuần qua, điểm khởi đầu đáng chú ý nhất chính là phán quyết của Tòa án Tối cao Hoa Kỳ.

Trong một đòn giáng pháp lý đáng kể đối với chính quyền, ngày 20/2/2026, Tòa án Tối cao Hoa Kỳ phán quyết rằng Tổng thống Trump đã vượt quá thẩm quyền hiến định khi sử dụng Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) để bỏ qua Quốc hội và áp đặt các mức thuế quan toàn cầu diện rộng.

Quyết định với tỷ lệ 6-3 này đã bác bỏ cơ sở pháp lý của nhiều mức thuế “Ngày Giải phóng” và các mức thuế liên quan đến fentanyl, nhưng không đồng nghĩa với việc chấm dứt hoàn toàn các rào cản thương mại.

Phán quyết chỉ nhắm đến việc sử dụng đạo luật khẩn cấp để áp thuế, trong khi vẫn giữ nguyên các mức thuế khác như thuế đối với thép, nhôm và một số linh kiện ô tô được ban hành theo các khuôn khổ pháp lý khác như Điều 232 hoặc Điều 301.

Do đó, dù tòa án đã loại bỏ nền tảng pháp lý “khẩn cấp” mà Tổng thống dựa vào, chính quyền phát tín hiệu sẽ chuyển sang các công cụ pháp lý khác để duy trì chương trình nghị sự thương mại rộng hơn.

Triển vọng phía trước là gì?

Phán quyết của Tòa án Tối cao tập trung vào giới hạn quyền hành pháp thay vì đánh giá giá trị của chủ nghĩa bảo hộ thương mại, đồng nghĩa các mục tiêu thuế quan tổng thể của chính quyền vẫn còn nguyên. Dù cơ sở pháp lý cũ bị loại bỏ, các nền tảng pháp lý mới đang nhanh chóng được thiết lập, mở ra giai đoạn chuyển tiếp nhiều biến động cho kinh tế toàn cầu.

Doanh nghiệp hiện đối mặt với mức độ bất định cao khi khả năng được hoàn trả đầy đủ các khoản thuế đã nộp là rất thấp, đồng thời nguy cơ xuất hiện “thuế quan thay thế” nhằm đưa chi phí trở lại mức trước đó là đáng kể.

Tóm lại, dù khung pháp lý cụ thể đã bị bác bỏ, chính quyền đang tái dựng các rào cản thương mại. Bất chấp quan điểm của tòa án về Hiến pháp, kỷ nguyên thuế quan cao dường như vẫn chưa thể khép lại.

Nguồn: ING, Macrobond

Thị trường đã phản ứng như thế nào?

Thị trường tài chính Hoa Kỳ phản ứng tích cực với phán quyết của Tòa án Tối cao vào thứ Sáu khi cả ba chỉ số chính đồng loạt tăng và khép lại tuần trong sắc xanh.

Dù nhà đầu tư được khích lệ bởi đòn pháp lý đối với các rào cản thương mại, họ vẫn phải cân nhắc báo cáo GDP kém khả quan với mức tăng trưởng 1.4% cùng dữ liệu lạm phát cao hơn dự kiến.

Lợi suất trái phiếu Kho bạc tăng khi việc mất nguồn thu từ thuế quan làm dấy lên lo ngại về thâm hụt ngân sách gia tăng và nguồn cung trái phiếu lớn hơn.

Trên bình diện quốc tế, tâm lý lạc quan còn rõ nét hơn; chỉ số STOXX 600 của châu Âu tăng lên mức đỉnh mới, trong khi giá vàng tiếp tục đi lên do đồng USD suy yếu và bất ổn địa chính trị kéo dài thúc đẩy nhu cầu trú ẩn an toàn.

Đà tăng của vàng cho thấy mức độ bất định mà phán quyết hôm thứ Sáu tạo ra, bất chấp tâm lý tích cực. Nói ngắn gọn, quyết định này đặt ra nhiều câu hỏi hơn là lời giải đáp.

Lạm phát trở lại tâm điểm

Chỉ số giá PCE của Hoa Kỳ tăng 0.4% trong tháng 12/2025, cao hơn mức 0.2% của tháng 11 và vượt dự báo 0.3%, đánh dấu mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 2.

Kết hợp với mức tăng 5% của giá dầu trong tuần, diễn biến này làm gia tăng lo ngại về áp lực lạm phát quay trở lại, khiến bức tranh kinh tế toàn cầu thêm phức tạp.

Tháng 12/2025, ECB nhận định rằng nếu giá dầu tăng 14%, lạm phát Eurozone có thể tăng thêm 0.5 điểm phần trăm trong dài hạn, trong khi tăng trưởng hằng năm giảm 0.1 điểm phần trăm.

Triển vọng này đặc biệt nhạy cảm do châu Âu phụ thuộc lớn vào năng lượng nhập khẩu, yếu tố thường khiến đồng euro suy yếu so với USD khi chi phí nhiên liệu leo thang. Kể từ thời điểm dự báo được đưa ra, giá dầu đã tăng đúng 14%, biến cảnh báo của ECB thành hiện thực.

Trong khi đó, Fed trong biên bản họp tháng 1/2026 bày tỏ lo ngại lạm phát dai dẳng vẫn cao hơn mục tiêu, thậm chí để ngỏ khả năng tăng lãi suất trong tương lai.

Dù xuất hiện các tín hiệu hawkish từ ngân hàng trung ương, thị trường vẫn tương đối bình thản khi tiếp tục định giá hai lần cắt giảm lãi suất trong năm, một phần nhờ giá xăng nội địa duy trì ở mức thấp nhất nhiều năm, tạo lớp đệm tâm lý quan trọng.

Nếu giá dầu tiếp tục leo thang và căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông gia tăng, rủi ro đối với triển vọng lạm phát sẽ trở nên đáng kể hơn.

Tuần tới

Tuần tới, trọng tâm sẽ chuyển từ tranh luận chính sách vĩ mô sang báo cáo lợi nhuận doanh nghiệp và dữ liệu lạm phát quan trọng.

Bài kiểm tra AI: báo cáo của Nvidia và lợi nhuận phần mềm

Động lực chính của Phố Wall sẽ là báo cáo quý của Nvidia. Với vai trò chỉ báo cho làn sóng AI, kết quả kinh doanh và định hướng của Nvidia sẽ quyết định liệu mức định giá cao của ngành bán dẫn còn hợp lý hay không.

Ngoài phần cứng, tâm điểm chuyển sang “lớp phần mềm” của AI. Kết quả từ Salesforce, Snowflake, Intuit, Zoom và Zscaler sẽ được phân tích kỹ nhằm đánh giá liệu chi tiêu doanh nghiệp cho phần mềm AI có thực sự chuyển hóa thành tăng trưởng doanh thu hay không. Các báo cáo này diễn ra trong bối cảnh thị trường chững lại do tín hiệu hawkish từ Fed và căng thẳng địa chính trị leo thang.

Ngân hàng trung ương và bài toán “cân bằng”

Các ngân hàng trung ương đang đối diện bài toán cân bằng khó khăn giữa kiểm soát lạm phát dai dẳng và hỗ trợ tăng trưởng chậm lại.

• Hoa Kỳ: Thứ Tư, chỉ số Tâm lý Người tiêu dùng CB sẽ là thước đo quan trọng cho thấy liệu lãi suất cao và lạm phát có làm suy yếu sức mua của người tiêu dùng Mỹ hay không.
• Úc: Thứ Tư cũng công bố CPI hàng tháng. Nếu lạm phát tiếp tục vượt mục tiêu của RBA, thị trường có thể gia tăng kỳ vọng tăng lãi suất vào tháng 3.
• Nhật Bản: Thị trường sẽ theo dõi bài phát biểu của Takada từ BoJ vào thứ Năm để tìm tín hiệu về lộ trình bình thường hóa chính sách, cùng với dữ liệu Sản xuất công nghiệp và Doanh số bán lẻ công bố vào thứ Sáu.

Năng lượng và địa chính trị

Giá dầu tăng, với Brent Crude biến động mạnh gần đây, vẫn là biến số khó lường. Căng thẳng giữa Hoa Kỳ và Iran đã bổ sung phần bù rủi ro vào thị trường năng lượng, làm phức tạp thêm triển vọng lạm phát đối với các ngân hàng trung ương. Nhà đầu tư sẽ theo dõi liệu chi phí năng lượng có tiếp tục leo thang, qua đó buộc môi trường lãi suất duy trì ở mức “cao hơn trong thời gian dài hơn”.

Tóm tắt các ngày quan trọng:

• 24/2 (Thứ Ba): Đơn hàng nhà máy Hoa Kỳ.
• 25/2 (Thứ Tư): Báo cáo lợi nhuận Nvidia; CPI hàng tháng Úc; Tâm lý Người tiêu dùng Hoa Kỳ.
• 26/2 (Thứ Năm): Báo cáo lợi nhuận Salesforce và Snowflake; Bài phát biểu của Takada từ BoJ.
• 27/2 (Thứ Sáu): Sản xuất công nghiệp Nhật Bản; Số đơn xin trợ cấp thất nghiệp Hoa Kỳ.

Tâm lý thị trường: Nhà đầu tư có xu hướng “hãy cho tôi thấy lợi nhuận”. Nếu các doanh nghiệp dẫn dắt AI không vượt kỳ vọng hoặc lạm phát tăng nóng tại Úc và châu Âu, sự phân hóa hiện tại khi ASX 200 vượt trội so với các chỉ số Hoa Kỳ có thể tiếp tục nới rộng.

Biểu đồ của tuần – Chỉ số USD (DXY)

Xét về kỹ thuật, DXY có một tuần tăng ấn tượng nhưng đà tăng chững lại quanh mốc 98.00.

Nếu không xuất hiện nến khung ngày đóng cửa trên 98.00, xu hướng giảm tổng thể vẫn được duy trì bất chấp nhịp hồi mạnh.

Trong trường hợp DXY bứt phá lên trên, vùng hội tụ của đường trung bình động 100 ngày và 200 ngày quanh 98.50 sẽ là kháng cự đáng chú ý.

Đây sẽ là tuần quan trọng đối với USD khi thị trường dần hấp thụ đầy đủ tác động từ phán quyết thuế quan của Tòa án Tối cao và phản ứng từ chính quyền Trump.

Biểu đồ khung ngày Chỉ số USD (DXY), ngày 20/2/2026