Bắc Kinh tiếp tục “ngoại giao thượng đỉnh”: Ông Tập và ông Putin hội đàm ngay sau chuyến thăm của Donald Trump

Lãnh đạo Trung Quốc và Nga sẽ có cuộc gặp thượng đỉnh tại Beijing vào thứ Tư, tập trung thảo luận các vấn đề song phương và quốc tế. Chương trình sẽ khép lại bằng cuộc trò chuyện riêng thân mật “bên tách trà” giữa hai “người bạn cũ”.

Diễn ra ngay sau chuyến thăm Bắc Kinh của Donald Trump, cuộc gặp giữa Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Vladimir Putin được dự báo sẽ thu hút nhiều sự chú ý về cả hình ảnh lẫn thông điệp ngoại giao.

Ông Tập vốn nổi tiếng với việc tiếp đón các lãnh đạo nước ngoài bằng trà đạo, và cách tổ chức những cuộc gặp như vậy thường được xem là tín hiệu cho thấy mức độ coi trọng của Bắc Kinh dành cho vị khách. Trong lần tiếp ông Putin hồi tháng 5/2024, hai nhà lãnh đạo đã bỏ cà vạt và cùng uống trà ngoài trời tại Trung Nam Hải — khu vườn hoàng gia cũ hiện là nơi đặt trụ sở của chính quyền và Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Trong khi đó, chuyến dạo bộ và uống trà của ông Trump với ông Tập tại cùng khu phức hợp tuần trước, cũng như chuyến tham quan Thiên Đàn, được đánh giá mang tính nghi thức và sắp đặt nhiều hơn.

Ông Graeme Smith, chuyên gia cấp cao tại Đại học Quốc gia Australia, cho rằng Bắc Kinh đang tận dụng tối đa “hiệu ứng hình ảnh” từ việc liên tiếp tiếp đón lãnh đạo hai cường quốc vốn đối đầu sâu sắc về chính trị, quân sự và kinh tế. Theo ông, Trung Quốc muốn thể hiện vai trò trung tâm trong bối cảnh trật tự thế giới ngày càng phân mảnh.

Ông Putin đến Bắc Kinh tối thứ Ba và được Ngoại trưởng Trung Quốc Wang Yi đón tiếp cùng đội danh dự và các thanh niên Trung Quốc cầm cờ hai nước.

Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh thương mại song phương Trung - Nga đang phục hồi sau giai đoạn suy giảm năm ngoái. Tổng kim ngạch thương mại hai nước tăng 16.1% trong bốn tháng đầu năm nay so với cùng kỳ 2025. Trước đó, thương mại song phương năm 2025 đạt 1.63 nghìn tỷ nhân dân tệ (240 tỷ USD), giảm 6.5% so với mức kỷ lục năm 2024 — lần giảm đầu tiên trong vòng 5 năm.

Đối với Moskva, việc đảo chiều xu hướng suy giảm thương mại được xem là rất quan trọng khi Trung Quốc ngày càng đóng vai trò “phao cứu sinh” kinh tế trước các lệnh trừng phạt của phương Tây liên quan đến xung đột tại Ukraine. Tháp tùng ông Putin lần này có nhiều phó thủ tướng, bộ trưởng cùng lãnh đạo các tập đoàn nhà nước và ngân hàng lớn của Nga.

Điện Kremlin cho biết khoảng 40 văn kiện hợp tác dự kiến sẽ được ký kết, cùng một tuyên bố chung dài 47 trang về việc tăng cường quan hệ đối tác chiến lược. Hai bên cũng được kỳ vọng sẽ thông qua tuyên bố chung về việc xây dựng “trật tự thế giới đa cực” và “một kiểu quan hệ quốc tế mới”.

Ngoài ra, các cuộc đàm phán liên quan tới dự án đường ống dẫn khí đốt từ Nga sang miền bắc Trung Quốc nhiều khả năng cũng sẽ được thúc đẩy. Trong bối cảnh căng thẳng tại Iran làm gia tăng rủi ro thiếu hụt năng lượng, Moskva có thể xem đây là cơ hội để củng cố vai trò nhà cung cấp khí đốt dài hạn cho Trung Quốc, dù Bắc Kinh vẫn ưu tiên chiến lược đa dạng hóa nguồn cung năng lượng.