BoJ lạc quan về kinh tế, cảnh báo rủi ro từ căng thẳng Trung – Nhật

Ngân hàng Nhật Bản (BoJ) cho biết vào thứ Năm rằng các nền kinh tế khu vực của nước này đang phục hồi dần dần, với nhiều công ty nhận thấy cần tiếp tục tăng lương, phản ánh niềm tin lạc quan vào triển vọng kinh tế, từ đó có thể biện minh cho việc tăng lãi suất vẫn còn hạn chế.

Tuy nhiên, căng thẳng leo thang với Trung Quốc được cảnh báo là rủi ro mới đối với nền kinh tế vốn đã mong manh của Nhật Bản. Một số lãnh đạo ngân hàng trung ương cho rằng tác động – dù còn hạn chế đến nay – có thể bắt đầu lan rộng trong thời gian tới. “Chúng tôi chưa nghe nói về bất kỳ thiệt hại nghiêm trọng nào, nhưng nhiều nhà sản xuất và doanh nghiệp phi sản xuất dự báo tác động có thể xuất hiện trong thời gian tới,” Hiroshi Kamiguchi, người đứng đầu chi nhánh Nagoya của BoJ, phát biểu tại một cuộc họp báo. Ông cũng lưu ý rằng mối quan hệ chuỗi cung ứng chặt chẽ giữa Nhật Bản và Trung Quốc khiến các hạn chế xuất khẩu của Bắc Kinh có thể ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh, đồng thời cảnh báo các biến động quá mức của đồng yên có thể gây hại cho nền kinh tế.

Hiện tại, BoJ đánh giá nền kinh tế đang phục hồi vừa phải. Trong các cuộc họp của quản lý chi nhánh khu vực, ngân hàng trung ương giữ nguyên đánh giá kinh tế so với ba tháng trước, cho biết chín khu vực đều đang khởi sắc hoặc phục hồi dần. Các bản khảo sát chi nhánh cũng cho thấy nhiều công ty dự kiến tiếp tục tăng lương trong năm tài chính 2026 với tốc độ tương tự năm 2025, phản ánh lợi nhuận doanh nghiệp cao và thị trường lao động thắt chặt.

Một số khu vực ghi nhận các doanh nghiệp tiếp tục chuyển chi phí đầu vào, lao động và phân phối cao hơn qua việc tăng giá. Một số công ty cân nhắc điều chỉnh giá để bù đắp chi phí tăng do đồng yên suy giảm gần đây, theo bản tóm tắt của BoJ. Đánh giá này nhấn mạnh niềm tin ngày càng tăng của ngân hàng rằng nền kinh tế Nhật Bản đang chịu được tác động từ các mức thuế cao hơn của Mỹ, đồng thời chứng kiến chu kỳ tăng lương và lạm phát có thể biện minh cho việc tăng lãi suất thêm.

Bản tóm tắt cũng nêu rõ rằng, trong khi một số khu vực thấy xuất khẩu và sản lượng bị ảnh hưởng bởi thuế quan Mỹ và cạnh tranh từ các công ty châu Á, các khu vực khác vẫn nhận được đơn hàng vững chắc, chủ yếu nhờ nhu cầu toàn cầu tăng đối với các sản phẩm liên quan trí tuệ nhân tạo. Thông tin từ các chi nhánh khu vực sẽ được xem xét khi hội đồng quản trị đánh giá lại triển vọng tăng trưởng và lạm phát trong cuộc họp chính sách sắp tới vào ngày 22-23 tháng 1, với nhiều nhà phân tích dự đoán BoJ sẽ giữ lãi suất ổn định trong tháng này.

Liên quan đến tác động từ Trung Quốc, nhiều chi nhánh cho biết hạn chế du lịch sang Nhật do căng thẳng về phát biểu của Thủ tướng Nhật liên quan Đài Loan hiện chỉ ảnh hưởng hạn chế đến nhu cầu nội địa. Một số khách sạn và nhà bán lẻ ghi nhận doanh số giảm từ khách đoàn Trung Quốc, nhưng điều này được bù đắp bởi lượng khách ổn định từ các quốc gia khác, Kazuhiro Masaki, quản lý chi nhánh Osaka, cho biết.

BoJ đã nâng lãi suất chính sách lên mức cao nhất trong 30 năm, từ 0.5% lên 0.75%, thực hiện bước lịch sử khác trong việc chấm dứt nhiều thập kỷ hỗ trợ tiền tệ và chi phí vay gần bằng không. Dù vậy, chi phí vay thực tế vẫn âm sâu khi lạm phát tiêu dùng vượt mục tiêu 2% của BoJ gần bốn năm qua. Một bản tóm tắt ý kiến từ cuộc họp tháng 12 cho thấy một số thành viên hội đồng quản trị quan ngại về tác động lạm phát từ đồng yên yếu, làm tăng chi phí nhập khẩu.

Masaki nhận xét rằng các công ty ở miền tây Nhật Bản đã chấp nhận việc tăng lãi suất của BoJ một cách bình thản, coi việc chi phí vay cao hơn là điều tự nhiên, nhất là khi nền kinh tế đã trải qua ba năm tăng lương ổn định và lạm phát tăng. “Tình hình đã thay đổi đáng kể so với thời điểm Nhật Bản chịu đựng giảm phát, khi gần như không có sự tăng trưởng lương hay giá cả,” ông nói.