BoJ phát tín hiệu sẵn sàng tăng lãi suất, đồng yên suy yếu và rủi ro lạm phát gia tăng

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) được dự báo sẽ nâng dự báo tăng trưởng kinh tế vào thứ Sáu và phát tín hiệu sẵn sàng tiếp tục tăng lãi suất, trong bối cảnh đồng yên suy yếu gần đây và triển vọng tăng lương vững chắc khiến các nhà hoạch định chính sách thận trọng hơn với rủi ro lạm phát.

Tuy nhiên, Thống đốc BoJ Kazuo Ueda nhiều khả năng sẽ không đưa ra manh mối rõ ràng về thời điểm cụ thể của đợt tăng lãi suất tiếp theo. Quyết định này trở nên phức tạp hơn do lợi suất trái phiếu chính phủ tăng mạnh và việc Thủ tướng Sanae Takaichi hôm thứ Hai kêu gọi tổ chức bầu cử sớm vào tháng Hai.

Sau khi vừa nâng lãi suất lên 0.75% — mức cao nhất trong 30 năm — vào tháng 12, BoJ được kỳ vọng sẽ giữ nguyên chi phí vay tại cuộc họp chính sách kéo dài hai ngày, kết thúc vào thứ Sáu.

Thị trường sẽ theo dõi sát cuộc họp báo sau cuộc họp của Thống đốc Ueda, đặc biệt là cách BoJ cân bằng giữa việc ngăn chặn đà suy yếu không mong muốn của đồng yên và nỗ lực tránh để lợi suất trái phiếu tăng thêm.

Trong khi đó, Thủ tướng Takaichi hôm thứ Hai đã nhắc lại các đề xuất của phe đối lập về việc cắt giảm thuế tiêu dùng và chấm dứt “chính sách tài khóa quá thắt chặt”. Điều này làm gia tăng khả năng Nhật Bản sẽ mở rộng chi tiêu và giảm thuế sau cuộc bầu cử.

Mặc dù việc nới lỏng tài khóa có thể làm gia tăng áp lực lạm phát và tạo thêm lý do để BoJ tăng lãi suất, một chiến thắng của bà Takaichi cũng có thể khiến các cố vấn theo đường lối tái lạm phát của bà ủng hộ việc duy trì lãi suất thấp nhằm hỗ trợ một nền kinh tế vẫn còn mong manh, theo nhận định của một số nhà phân tích.

“Cho đến nay, BoJ vẫn giữ quan điểm thận trọng đối với việc tăng lãi suất liên tiếp,” bà Ayako Fujita, kinh tế trưởng phụ trách Nhật Bản tại JPMorgan Securities, cho biết. Bà dẫn lý do là những lo ngại về tác động đối với hệ thống tài chính Nhật Bản, cũng như áp lực chính trị từ chính quyền của bà Takaichi.

“Câu hỏi đáng chú ý là liệu đà mất giá gần đây của đồng yên có buộc BoJ phải thay đổi quan điểm này hay không,” bà nói thêm.

Những lo ngại ngày càng gia tăng về tình trạng tài khóa của Nhật Bản đã đẩy lợi suất trái phiếu lên cao kể từ đầu tháng 11. Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm đã chạm mức cao nhất trong 27 năm, 2.30%, vào thứ Ba.

Kể từ khi bà Takaichi — người có quan điểm nới lỏng cả về tài khóa lẫn tiền tệ — nhậm chức thủ tướng vào tháng 10, đồng yên đã mất khoảng 8% giá trị so với đô la Mỹ. Tuần trước, USD/JPY có thời điểm rơi xuống mức thấp nhất trong 18 tháng là 159.45, thấp nhất kể từ lần Nhật Bản can thiệp vào thị trường ngoại hối hồi tháng 7.2024.

Đồng yên sau đó đã phục hồi phần nào, giao dịch quanh mức 158.18 vào thứ Ba. Tuy vậy, xu hướng suy yếu kéo dài — vốn làm gia tăng chi phí nhập khẩu và giá tiêu dùng — đã khiến thị trường tin rằng BoJ có thể phải đẩy nhanh lộ trình tăng lãi suất để kiềm chế rủi ro lạm phát.

Các nguồn tin cho Reuters biết một số nhà hoạch định chính sách của BoJ cho rằng khả năng tăng lãi suất sớm hơn kỳ vọng của thị trường không thể bị loại trừ, trong đó tháng 4 được xem là một kịch bản đáng chú ý nếu đà suy yếu của đồng yên tiếp tục làm trầm trọng thêm áp lực lạm phát vốn đã lan rộng.

BoJ đã chính thức chấm dứt chương trình kích thích quy mô lớn kéo dài một thập kỷ vào năm 2024, sau đó tiến hành một số đợt nâng lãi suất ngắn hạn, bao gồm lần tăng từ 0.5% lên 0.75% vào tháng trước.

Tuy vậy, theo khảo sát của Reuters, phần lớn các nhà phân tích vẫn dự báo BoJ sẽ chờ đến tháng 7 mới thực hiện đợt tăng lãi suất tiếp theo. Hơn 75% số người được hỏi kỳ vọng lãi suất chính sách sẽ đạt 1% hoặc cao hơn vào tháng 9.

Báo cáo triển vọng hàng quý của BoJ, dự kiến công bố vào thứ Sáu, nhiều khả năng sẽ phản ánh sự tự tin ngày càng tăng của ngân hàng trung ương rằng Nhật Bản đang tiến gần hơn đến các điều kiện cần thiết để tiếp tục nâng lãi suất.

Theo các nguồn tin, BoJ có thể sẽ nâng dự báo tăng trưởng cho năm tài chính 2026 từ mức 0.7% đưa ra cách đây ba tháng, nhờ tác động tích cực từ gói kích thích của chính phủ và ảnh hưởng hạn chế từ thuế quan của Mỹ.

Ngân hàng trung ương cũng có thể điều chỉnh nhẹ dự báo lạm phát tiêu dùng cốt lõi cho năm tài chính 2026 từ mức 1.8%, khi tác động kìm hãm giá từ các biện pháp trợ cấp tiện ích của chính phủ được bù đắp bởi giá hàng hóa cao hơn và mức tăng lương ổn định.

BoJ dự kiến sẽ giữ nguyên nhận định rằng lạm phát tại Nhật Bản sẽ đạt mức mục tiêu 2% một cách bền vững vào khoảng tháng 10, tức nửa cuối năm tài chính bắt đầu từ tháng 4.