BoJ thu hẹp kích thích, lượng tiền mặt lưu hành tại Nhật Bản lần đầu sụt giảm sau 18 năm

Cơ số tiền tệ của Nhật Bản, hay lượng tiền mặt lưu hành trong nền kinh tế, đã giảm trong năm 2025 — lần đầu tiên sau 18 năm — khi ngân hàng trung ương từng bước rút lại các biện pháp hỗ trợ chính sách quy mô lớn. Dữ liệu công bố hôm thứ Ba cho thấy xu hướng này nhiều khả năng sẽ tiếp diễn khi Ngân hàng Nhật Bản (BoJ) tiếp tục quá trình bình thường hóa chính sách tiền tệ.

BoJ đã chính thức chấm dứt chương trình kích thích kéo dài hơn một thập kỷ vào năm ngoái, bao gồm hoạt động mua tài sản quy mô lớn, duy trì lãi suất ngắn hạn ở mức âm và kiểm soát lợi suất trái phiếu. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh ngân hàng trung ương nhận định nền kinh tế Nhật Bản đang tiến gần tới mục tiêu lạm phát 2% một cách bền vững.

Kể từ đó, BoJ đã từng bước cắt giảm lượng mua trái phiếu chính phủ Nhật Bản (JGB) và chấm dứt chương trình tài trợ nhằm khuyến khích các tổ chức tài chính mở rộng hoạt động cho vay.

Phản ánh những điều chỉnh chính sách này, số dư bình quân của cơ số tiền tệ trong năm 2025 đã giảm 4.9% so với cùng kỳ năm trước, đánh dấu lần sụt giảm đầu tiên kể từ năm 2007 — thời điểm BoJ bắt đầu chu kỳ tăng lãi suất trước đó, theo dữ liệu công bố.

Riêng trong tháng 12, số dư bình quân của cơ số tiền tệ đạt 594.19 nghìn tỷ yên (tương đương 3.79 nghìn tỷ USD), giảm 9.8% so với cùng kỳ năm trước và lần đầu tiên rơi xuống dưới ngưỡng 600 nghìn tỷ yên kể từ tháng 9 năm 2020.

Các nhà phân tích dự báo cơ số tiền tệ của Nhật Bản sẽ tiếp tục xu hướng đi xuống khi BoJ đẩy mạnh việc thu hẹp mua trái phiếu và tiến hành nâng lãi suất.

Trong bối cảnh lạm phát đã vượt mục tiêu 2% của BoJ trong gần bốn năm liên tiếp, ngân hàng trung ương đã nâng lãi suất ngắn hạn lên 0.75% từ mức 0.5% vào tháng 12.

Thống đốc BoJ Kazuo Ueda nhấn mạnh quyết tâm của ngân hàng trong việc tiếp tục tăng lãi suất nếu các diễn biến kinh tế và giá cả diễn ra đúng theo kịch bản dự báo.