Bóng mây thuế quan phủ lên thị trường toàn cầu, vàng lập kỷ lục, chứng khoán và USD đồng loạt suy yếu

Hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ giảm trong phiên thứ Hai, sau khi Tổng thống Donald Trump đe dọa áp thêm thuế quan đối với tám quốc gia nếu Mỹ không được phép mua Greenland. Diễn biến này khiến đồng USD suy yếu so với đồng yên Nhật và franc Thụy Sĩ, hai tài sản trú ẩn an toàn truyền thống.

Giá vàng và bạc đồng loạt tăng vọt lên các mức cao nhất mọi thời đại, trong khi giá dầu đi xuống do lo ngại rằng một cuộc chiến thương mại toàn diện giữa Mỹ và châu Âu có thể gây tổn hại nghiêm trọng tới tăng trưởng và nhu cầu toàn cầu.

Việc thị trường chứng khoán và trái phiếu Mỹ nghỉ lễ khiến thanh khoản giao dịch trở nên thưa thớt, qua đó có thể đã góp phần vào mức giảm 0.7% của hợp đồng tương lai S&P 500 và mức giảm 1.0% của hợp đồng tương lai Nasdaq.

Tại châu Âu, hợp đồng tương lai EUROSTOXX 50 và DAX đều giảm 1.1%. Chỉ số Nikkei của Nhật Bản mất 1.0%, trong khi chỉ số MSCI toàn cầu về cổ phiếu châu Á – Thái Bình Dương (không bao gồm Nhật Bản) giảm nhẹ 0.1%.

Ông Trump cho biết Mỹ sẽ áp dụng mức thuế nhập khẩu bổ sung 10% kể từ ngày 1 tháng 2 đối với hàng hóa từ Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Hà Lan, Phần Lan và Anh. Mức thuế này sẽ tăng lên 25% từ ngày 1 tháng 6 nếu các bên không đạt được thỏa thuận.

Các quốc gia lớn trong Liên minh châu Âu đã chỉ trích các đe dọa thuế quan liên quan đến Greenland, gọi đây là hành động mang tính tống tiền. Pháp thậm chí còn đề xuất đáp trả bằng một loạt biện pháp đối phó kinh tế chưa từng được áp dụng trước đây.

Những lựa chọn mà EU đang cân nhắc bao gồm việc tái kích hoạt một gói thuế quan riêng đối với 93 tỷ euro (108 tỷ USD) hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ, vốn đã bị đình chỉ trong sáu tháng kể từ đầu tháng 8, cùng với các biện pháp theo Công cụ Chống Ép buộc. Các biện pháp này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến thương mại dịch vụ hoặc dòng vốn đầu tư của Mỹ.

Các nhà phân tích tại Deutsche Bank lưu ý rằng các quốc gia châu Âu hiện nắm giữ khoảng 8,000 tỷ USD trái phiếu và cổ phiếu Mỹ, gần gấp đôi tổng lượng nắm giữ của phần còn lại của thế giới. Điều này đồng nghĩa với khả năng châu Âu có thể cân nhắc đưa một phần dòng vốn này trở về trong nước.

“Với vị thế đầu tư quốc tế ròng của Mỹ đang ở mức âm kỷ lục, mức độ phụ thuộc lẫn nhau giữa thị trường tài chính châu Âu và Mỹ chưa bao giờ cao như hiện nay”, ông George Saravelos, Trưởng bộ phận Nghiên cứu Ngoại hối Toàn cầu của Deutsche Bank, nhận định.

“Việc vũ khí hóa dòng vốn, thay vì chỉ tập trung vào thương mại, sẽ là yếu tố gây xáo trộn mạnh nhất đối với thị trường tài chính toàn cầu”.

Những căng thẳng này cũng được dự báo sẽ phủ bóng lên Diễn đàn Kinh tế Thế giới, nơi các nhà lãnh đạo từ khắp nơi trên thế giới dự kiến tụ họp trong tuần này, bao gồm một phái đoàn lớn của Mỹ do chính Tổng thống Trump dẫn đầu.

Trung Quốc dự kiến sẽ công bố trong ngày thứ Hai số liệu tăng trưởng kinh tế quý kết thúc vào tháng 12, với tốc độ được cho là chậm lại so với mức 4.8% của quý trước. Đà tăng của xuất khẩu và sản xuất được dự báo sẽ bị bù đắp bởi sự suy yếu kéo dài của nhu cầu nội địa.

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản sẽ họp vào thứ Sáu. Dù thị trường không kỳ vọng một đợt tăng lãi suất ngay trong cuộc họp này, các nhà hoạch định chính sách có thể phát đi tín hiệu về khả năng thắt chặt chính sách từ tháng 4.

Một yếu tố bổ sung là tình hình chính trị trong nước, khi Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi được cho là sẽ sớm giải tán quốc hội để mở đường cho cuộc bầu cử dự kiến diễn ra vào tháng 2.

Tại Mỹ, dữ liệu bị trì hoãn về lạm phát lõi và chi tiêu tiêu dùng trong tháng 11 sẽ được công bố vào thứ Năm, qua đó điều chỉnh kỳ vọng của nhà đầu tư về thời điểm Cục Dự trữ Liên bang có thể thực hiện đợt cắt giảm lãi suất tiếp theo.

Một loạt tín hiệu kinh tế tích cực trong nước đã khiến thị trường phần lớn từ bỏ khả năng nới lỏng chính sách trước tháng 6, trong đó kịch bản giữ nguyên lãi suất vào tháng 4 hiện được định giá ở mức 65%.

Mùa công bố lợi nhuận doanh nghiệp tiếp tục diễn ra, với sự tham gia không chỉ của các ngân hàng mà còn của nhiều tập đoàn lớn như Netflix, Johnson & Johnson, General Electric và Intel.

Trên thị trường tiền tệ, EUR/USD phục hồi sau nhịp giảm ban đầu để tăng 0.1%, lên mức 1.1613. GBP/USD cũng lấy lại đà tăng, giao dịch quanh mức 1.3387.

Đồng USD/CHF giảm 0.2% xuống 0.7995 franc, và USD/JPY mất 0.3% về mức 157.70 yên.

Thị trường trái phiếu chính phủ Mỹ giao ngay đóng cửa do nghỉ lễ, song hợp đồng tương lai trái phiếu kỳ hạn 10 năm tăng 3 điểm trong bối cảnh nhà đầu tư tìm kiếm tài sản an toàn.

Cùng xu hướng đó, giá vàng tăng 1.5%, lên mức 4,664 USD mỗi ounce.

Giá dầu đi xuống trong bối cảnh những lo ngại kéo dài về khả năng Mỹ tấn công Iran, khi một nhóm tàu sân bay của Hải quân Mỹ dự kiến sẽ tiến vào Vịnh Ba Tư trong tuần này.

Dầu Brent giảm 0.5%, xuống còn 63.84 USD mỗi thùng, trong khi dầu thô Mỹ mất 0.4%, giao dịch ở mức 59.18 USD mỗi thùng.