Các ngân hàng trung ương duy trì thận trọng khi rủi ro lạm phát và tăng trưởng gia tăng

Các ngân hàng trung ương lớn trong tháng 3 đã cho thấy rõ sự thận trọng trước những bất ổn gia tăng liên quan đến xung đột ở Trung Đông, khi phần lớn giữ nguyên lãi suất trong bối cảnh lo ngại lạm phát quay trở lại và tăng trưởng kinh tế suy yếu đang làm lu mờ triển vọng toàn cầu.

Các nhà hoạch định chính sách tại cả nhóm nền kinh tế phát triển và mới nổi đều duy trì giọng điệu dè dặt, với xu hướng chủ đạo là giữ nguyên lãi suất hoặc chỉ điều chỉnh ở mức rất thận trọng. Biến động của giá dầu cùng với rủi ro địa chính trị gia tăng đã khiến con đường nới lỏng chính sách tiền tệ trở nên phức tạp hơn đáng kể.

Thái độ thận trọng này phần lớn đã được thị trường dự báo. JPMorgan nhận định vào giữa tháng rằng “Sẽ cần thời gian để các ngân hàng trung ương đánh giá đầy đủ mức độ của cú sốc giá dầu và tác động dài hạn của nó. Tuy nhiên, các dự báo sẽ ngay lập tức nghiêng về kịch bản lạm phát cao hơn và tăng trưởng thấp hơn. Trong giai đoạn đầu, chúng tôi kỳ vọng sự bất ổn sẽ thúc đẩy sự thận trọng, trong bối cảnh lập trường chính sách nhìn chung vẫn gần mức trung lập tại hầu hết các quốc gia.”

Tại các nền kinh tế phát triển, chính sách tiền tệ gần như không có sự thay đổi đáng kể. Trong tổng số chín cuộc họp trong tháng 3, có tới tám cuộc họp giữ nguyên lãi suất. Chỉ có Úc là ngoại lệ khi tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản. Không có nền kinh tế phát triển lớn nào tiến hành cắt giảm lãi suất trong tháng, khiến cán cân chính sách từ đầu năm đến nay nghiêng nhẹ về hướng thắt chặt, với mức tăng ròng 50 điểm cơ bản thông qua hai lần nâng lãi suất của Úc.

Ở các thị trường mới nổi, biến động chính sách lớn hơn nhưng vẫn thể hiện sự thận trọng. Trong 15 cuộc họp tháng 3, có 10 ngân hàng trung ương giữ nguyên lãi suất, trong khi bốn ngân hàng thực hiện cắt giảm nhẹ — gồm Nga giảm 50 điểm cơ bản và ba quốc gia khác giảm 25 điểm cơ bản mỗi nước. Colombia là trường hợp nổi bật theo hướng thắt chặt khi tăng lãi suất chuẩn thêm 100 điểm cơ bản trong cuộc họp gần nhất, động thái đã tạo phản ứng từ phía chính phủ.

Ngay cả tại những quốc gia đang trong chu kỳ nới lỏng, các nhà hoạch định chính sách vẫn phát đi tín hiệu kiềm chế. Một số ngân hàng trung ương, bao gồm Indonesia, Philippines, Hungary và Cộng hòa Séc, đã trực tiếp đề cập đến mức độ bất ổn gia tăng từ xung đột Trung Đông và nguy cơ tác động đến lạm phát như một lý do để trì hoãn hoặc hạn chế tốc độ cắt giảm lãi suất.

Sự thận trọng này phản ánh bối cảnh toàn cầu đang thay đổi, khi các ngân hàng trung ương phải liên tục cân bằng giữa tăng trưởng chậm lại và những rủi ro tăng giá mới, đặc biệt đến từ thị trường năng lượng.

Tính từ đầu năm đến nay, các ngân hàng trung ương tại thị trường mới nổi đã thực hiện mức nới lỏng ròng 175 điểm cơ bản, được hình thành từ 10 lần cắt giảm lãi suất với tổng quy mô 375 điểm cơ bản, nhưng bị bù trừ một phần bởi hai lần tăng lãi suất tại Colombia với tổng cộng 200 điểm cơ bản. Diễn biến trái chiều này cho thấy quá trình giảm lạm phát diễn ra không đồng đều giữa các nền kinh tế, đồng thời phản ánh những giới hạn mà các nhà hoạch định chính sách phải đối mặt khi cố gắng nới lỏng trong bối cảnh điều kiện toàn cầu còn nhiều biến động.