Chứng khoán châu Á lao dốc khi giá dầu tăng vọt, áp lực lạm phát và lãi suất toàn cầu gia tăng

Thị trường cổ phiếu châu Á đồng loạt giảm điểm trong phiên giao dịch thứ Hai khi áp lực lạm phát gia tăng từ đà tăng mạnh của giá dầu đe dọa làm chi phí sinh hoạt trên toàn cầu leo thang, thậm chí có thể kéo theo mặt bằng lãi suất cao hơn. Trong bối cảnh đó, nhu cầu thanh khoản gia tăng của nhà đầu tư đã giữ đồng USD Mỹ ở mức cao.

Giá dầu Brent tăng 17% lên 108.77 USD/thùng, ghi nhận mức tăng trong một ngày mạnh nhất kể từ khi đại dịch bùng phát vào năm 2020, sau khi đã tăng 28% trong tuần trước. Trong khi đó, dầu thô Mỹ cũng tăng 18% lên 107.56 USD/thùng, làm dấy lên lo ngại giá xăng có thể tăng mạnh trong thời gian tới.

Tại Iran, Ali Khamenei đã chỉ định người kế nhiệm là con trai của mình, phát đi tín hiệu rằng các lực lượng cứng rắn vẫn tiếp tục nắm quyền tại Tehran, chỉ một tuần sau khi xảy ra xung đột với Hoa Kỳ và Israel.

Động thái này nhiều khả năng không nhận được sự ủng hộ từ Tổng thống Mỹ, người trước đó đã tuyên bố con trai của Khamenei là “không thể chấp nhận được”.

Trong khi đó, chưa có dấu hiệu nào cho thấy xung đột tại Trung Đông sắp kết thúc. Các tàu chở dầu vẫn tránh đi qua Eo biển Hormuz, khiến giới đầu tư chuẩn bị cho kịch bản chi phí năng lượng duy trì ở mức cao trong thời gian dài.

“Nền kinh tế toàn cầu vẫn phụ thuộc rất lớn vào dòng chảy tập trung của dầu và khí đốt tự nhiên từ Trung Đông đi qua Eo biển Hormuz,” Bruce Kasman, nhà kinh tế trưởng của JPMorgan, nhận định.

Ông cho rằng trong kịch bản ngắn hạn, giá dầu có thể tăng vọt lên khoảng 120 USD/thùng trước khi giảm dần nếu xung đột sớm hạ nhiệt. Tuy nhiên, nếu không có giải pháp chính trị rõ ràng và mang tính quyết định, giá dầu Brent có thể duy trì quanh mức cao khoảng 80 USD/thùng cho đến giữa năm.

Theo Kasman, kịch bản này có thể khiến tăng trưởng kinh tế toàn cầu giảm khoảng 0.6% tính theo năm trong nửa đầu năm nay, đồng thời đẩy lạm phát tiêu dùng tăng thêm khoảng 1%.

Ông cũng cảnh báo rằng nếu xung đột kéo dài và lan rộng, giá dầu hoàn toàn có thể vượt mốc 120 USD/thùng, qua đó làm gia tăng nguy cơ suy thoái kinh tế toàn cầu.

Những diễn biến này đặc biệt bất lợi đối với Nhật Bản – quốc gia phụ thuộc lớn vào nhập khẩu dầu và khí đốt. Chỉ số Nikkei đã giảm mạnh 6.2% trong phiên, nối tiếp mức giảm 5.5% của tuần trước.

Tại Hàn Quốc, thị trường chứng khoán từng tăng mạnh trước đó cũng lao dốc 7.3%, sau khi đã mất hơn 10% trong tuần trước.

Áp lực bán tháo lan sang Phố Wall khi hợp đồng tương lai S&P 500 giảm 1.8%, trong khi hợp đồng tương lai Nasdaq giảm sâu 2.1%. Ở châu Âu, hợp đồng tương lai EUROSTOXX 50 và DAX cũng cùng giảm 2.5%.

Trên thị trường trái phiếu, rủi ro lạm phát gia tăng đã lấn át nhu cầu tìm kiếm tài sản trú ẩn an toàn. Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng thêm 5 điểm cơ bản lên 4.189%, so với mức thấp 3.926% chỉ một tuần trước.

Hợp đồng tương lai lãi suất cũng giảm khi nhà đầu tư lo ngại lạm phát cao hơn có thể khiến Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) khó nới lỏng chính sách tiền tệ, dù dữ liệu việc làm kém khả quan gần đây dường như ủng hộ nhu cầu kích thích kinh tế.

Báo cáo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Mỹ dự kiến công bố vào thứ Tư được dự báo cho thấy lạm phát hàng năm vẫn giữ ở mức 2.4% trong tháng Hai.

Trong khi đó, chỉ số lạm phát cốt lõi ưa thích của Fed sẽ được công bố vào thứ Sáu và được dự báo duy trì ở mức 3.0% — cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2% của ngân hàng trung ương. Các nhà phân tích cho rằng vẫn tồn tại nguy cơ con số thực tế còn cao hơn dự báo.

Nguy cơ lạm phát do giá năng lượng dẫn dắt cũng khiến thị trường bắt đầu đặt cược rằng bước đi tiếp theo của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) có thể là tăng lãi suất, thậm chí sớm nhất vào tháng Sáu.

Đối với Ngân hàng Anh (BoE), thị trường hiện chỉ còn định giá khoảng 40% khả năng sẽ có thêm một lần nới lỏng chính sách tiền tệ, so với kỳ vọng trước đây là ít nhất hai lần cắt giảm lãi suất trước khi xung đột Trung Đông nổ ra.

Trong bối cảnh đó, các nhà đầu tư đang tìm đến đồng đô la Mỹ như một nguồn thanh khoản an toàn, đồng thời tránh xa các đồng tiền của những quốc gia nhập khẩu năng lượng ròng, bao gồm Nhật Bản và phần lớn khu vực châu Âu.

“Châu Á chịu tác động nặng nề từ đà leo thang mạnh của giá dầu và gần như không có nhiều nơi để trú ẩn,” Vishnu Varathan, trưởng bộ phận nghiên cứu vĩ mô châu Á (ngoại trừ Nhật Bản) tại Mizuho, nhận định.

Ông cho rằng đồng đô la Mỹ sẽ là đồng tiền vượt trội trong bối cảnh này, đặc biệt khi Nhật Bản và Hàn Quốc có mức độ phụ thuộc lớn vào năng lượng nhập khẩu, và sẽ chịu tác động mạnh nếu giá dầu Brent duy trì quanh mức 107 USD/thùng.

Trên thị trường ngoại hối, đồng đô la Mỹ tăng 0.4% lên 158.45 yên, trong khi đồng euro giảm 0.8% xuống 1.1520 USD. Đồng AUD/USD — thường bị bán ra như một công cụ phòng ngừa rủi ro trong các giai đoạn biến động thị trường — cũng giảm 0.9% xuống 0.6964 USD.

Trong khi đó, giá vàng giảm 2.4% xuống 5.047 USD/ounce, khi các nhà giao dịch cho rằng một số nhà đầu tư đang chốt lời sau đợt tăng mạnh kéo dài của kim loại quý này để bù đắp các khoản thua lỗ ở những thị trường khác.