Chuyện gì sẽ xảy ra nếu Mỹ rút khỏi IMF?

Dự án 2025, một bản tuyên ngôn chính sách được đánh giá là cực đoan và gây tranh cãi cho nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump do viện tư vấn Heritage Foundation soạn thảo, đang đề xuất Hoa Kỳ rút khỏi tổ chức tài chính này. Những người soạn thảo lập luận rằng IMF đang ủng hộ những lý thuyết và chính sách kinh tế đi ngược lại với nguyên tắc thị trường tự do và triết lý chính phủ giới hạn quyền lực của Hoa Kỳ.

Việc rút khỏi IMF sẽ là một sai lầm chiến lược nghiêm trọng mà Hoa Kỳ tự gây ra cho chính mình. Nếu thực hiện quyết định này, Hoa Kỳ sẽ đánh mất toàn bộ ảnh hưởng đối với các chính sách và hoạt động của IMF. Đáng quan ngại hơn, hành động này sẽ làm suy giảm nghiêm trọng vai trò quốc tế của đồng USD.

Hiện nay, phần lớn hoạt động của IMF được thực hiện bằng đồng USD, đa số các quốc gia vay từ IMF đều yêu cầu USD và hoàn trả bằng USD. Trong trường hợp đồng USD không được cung cấp từ cam kết của Hoa Kỳ với quỹ này, các thành viên khác buộc phải cung cấp từ dự trữ ngoại hối riêng của họ.

Nhu cầu quốc tế về nguồn vốn từ IMF đã giảm 5.6% trong 4 năm qua. Xu hướng này chắc chắn sẽ tăng tốc đáng kể nếu Hoa Kỳ quyết định rút khỏi tổ chức. Đồng USD sau đó sẽ bị loại trừ khỏi hệ thống giao dịch của quỹ, và liệu quốc gia nào sẽ còn muốn nắm giữ tài sản bằng một đồng tiền không thể sử dụng trong các giao dịch IMF, phát hành bởi một quốc gia đã từ bỏ trách nhiệm tài chính quốc tế của mình?

Mặc dù hiện nay IMF hoạt động chủ yếu dựa trên đồng USD, tổ chức này vẫn duy trì cấu trúc đa tiền tệ. Các quốc gia phát hành các loại tiền tệ chính khác như Trung Quốc và EU sẽ vô cùng phấn khởi khi đồng tiền của họ được thừa kế vị thế đặc biệt vốn thuộc về đồng USD.

Hãy xem xét quyền rút vốn đặc biệt (SDR) của IMF, một tài sản dự trữ quốc tế quan trọng bổ sung cho dự trữ của các quốc gia thành viên. Đồng USD hiện chiếm trọng số lớn nhất (43%) trong rổ năm loại tiền tệ định giá SDR. Đồng tiền có trọng số lớn thứ hai là EUR, tiếp theo là đồng tiền của Trung Quốc, Nhật Bản và Vương quốc Anh. Nếu Hoa Kỳ rút lui khỏi IMF, đồng USD sẽ bắt buộc phải bị loại khỏi cơ chế định giá SDR, vì SDR chỉ có thể bao gồm tiền tệ của các quốc gia thành viên.

Nếu Hoa Kỳ từ bỏ vị trí lãnh đạo tại IMF, Trung Quốc sẽ có cơ hội thách thức các quốc gia châu Âu về trọng số lớn nhất trong rổ tiền tệ. Trung Quốc có khả năng đồng thời giành được phần lớn quyền biểu quyết hiện tại của Hoa Kỳ tại IMF và thậm chí chuyển trụ sở chính của tổ chức tài chính này sang lãnh thổ Trung Quốc.

Hoa Kỳ không chỉ đánh mất uy tín quốc tế khi rút khỏi IMF, mà còn mất đi một kênh hỗ trợ tài chính quan trọng cho các quốc gia đồng minh mà họ muốn hỗ trợ. Bất kể các nhà phê bình có quan điểm thế nào về những khiếm khuyết trong chính sách của IMF, Hoa Kỳ sẽ hoàn toàn mất đi khả năng tác động đến những chính sách này.

Việc rút khỏi IMF sẽ đánh dấu sự kết thúc của vị thế Hoa Kỳ với tư cách là quốc gia cung cấp tiền tệ dự trữ chính cho cả thế giới, một vị thế mà Chủ tịch Hội đồng Cố vấn Kinh tế của Tổng thống Trump, ông Stephen Miran, khẳng định muốn duy trì, dù ông cũng mong muốn các quốc gia khác phải trả phí cho đặc quyền sử dụng đồng USD.

Quan trọng nhất, khi các đồng tiền của Trung Quốc, Liên minh châu Âu và các quốc gia nhỏ hơn thay thế vị trí của đồng USD trong hệ thống tài chính quốc tế chính thức, đồng USD cũng sẽ dần bị thay thế trong lĩnh vực tài chính quốc tế tư nhân. Hậu quả là vị thế đặc quyền của các tổ chức tài chính Hoa Kỳ, với khả năng tiếp cận ưu đãi trực tiếp và gián tiếp nguồn hỗ trợ USD từ Fed, sẽ bị suy yếu nghiêm trọng.

Vị thế thống trị về tài chính của Hoa Kỳ và đồng tiền của quốc gia này sẽ suy giảm mạnh mẽ, đồng thời hiệu lực của các biện pháp trừng phạt tài chính của Hoa Kỳ cũng sẽ bị suy yếu trầm trọng, thậm chí có thể không thể phục hồi.

Tóm lại, việc rút khỏi IMF sẽ là một sai lầm chiến lược về kinh tế, tài chính và chính trị với tầm ảnh hưởng vô cùng nghiêm trọng đối với Hoa Kỳ và trật tự tài chính toàn cầu.