Donald Trump can thiệp Venezuela: Nhà đầu tư đối mặt thách thức địa chính trị lớn đầu năm

Thị trường tài chính có thể đã nhanh chóng “bỏ qua” vụ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro, song một số nhà đầu tư cảnh báo rằng rủi ro địa chính trị có thể đang bị đánh giá thấp, đặc biệt sau những tuyên bố cứng rắn của Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với khu vực châu Mỹ.

Trong phiên giao dịch thứ Hai, tâm lý nhà đầu tư nhìn chung vẫn ổn định. Chứng khoán châu Á tăng mạnh, giá dầu giảm nhẹ, trong khi dòng tiền trú ẩn an toàn đẩy giá vàng đi lên, bất chấp việc ông Trump tuyên bố Mỹ sẽ kiểm soát quốc gia sản xuất dầu mỏ này.

Dù Washington chưa tiến hành một cuộc can thiệp trực tiếp nào tại Mỹ Latinh kể từ cuộc xâm lược Panama năm 1989, các lời đe dọa của Trump nhằm vào Colombia và Mexico đã làm nổi bật sự thay đổi đáng kể trong chính sách đối ngoại của Mỹ, đồng thời đưa rủi ro địa chính trị trở lại tâm điểm của thị trường tài chính ngay từ đầu năm.

“Chúng ta đang được nhắc nhở rằng rủi ro địa chính trị lớn hơn nhiều so với một con số về nhập khẩu,” ông Vishnu Varathan, Giám đốc nghiên cứu vĩ mô khu vực châu Á (ngoài Nhật Bản) tại Mizuho Securities ở Singapore, nhận định.

“Câu hỏi đặt ra là liệu sự ổn định của toàn bộ khu vực Mỹ Latinh có đang bị đe dọa hay không. Nếu đúng như vậy, tác động dây chuyền có thể sẽ lớn hơn rất nhiều.”

Theo các nhà phân tích và nhà đầu tư, phản ứng tương đối bình thản của thị trường trước vụ bắt giữ ông Maduro phần nào xuất phát từ thực tế rằng sản lượng dầu của Venezuela hiện chỉ chiếm một phần rất nhỏ trong tổng nguồn cung toàn cầu, và việc khôi phục sản lượng sẽ đòi hỏi nhiều năm đầu tư quy mô lớn.

Tuy nhiên, những hệ lụy sâu rộng hơn từ các hành động quân sự có thể vẫn âm thầm gây sức ép lên tâm lý thị trường, ngay cả khi động thái này về dài hạn có thể mở khóa trữ lượng dầu khổng lồ của Venezuela và hỗ trợ các tài sản rủi ro.

Tổng thống Trump cho biết các doanh nghiệp Mỹ đã sẵn sàng đối mặt với thách thức tiến vào Venezuela và đầu tư để khôi phục hoạt động khai thác dầu tại quốc gia Nam Mỹ này.

“Xét về lý thuyết, sự kiện này đáng lẽ phải mang hàm ý địa chính trị rộng lớn hơn. Nhưng theo quan điểm của tôi, thị trường tài chính thường không định giá rủi ro địa chính trị một cách hiệu quả,” ông Tai Hui, chiến lược gia thị trường trưởng khu vực châu Á – Thái Bình Dương tại J.P. Morgan Asset Management, đánh giá.

Thử thách đầu tiên của thị trường trong năm 2026

Thị trường chứng khoán Mỹ và toàn cầu đã khởi đầu năm mới khá tích cực, nối tiếp đà tăng mạnh của năm 2025 – một năm đầy biến động với mức tăng hai chữ số, dù bị chi phối bởi chiến tranh thuế quan, chính sách tiền tệ và các căng thẳng địa chính trị kéo dài.

Tác động rõ ràng nhất trong ngắn hạn được dự báo sẽ xuất hiện ở lĩnh vực quốc phòng, khi nhiều quốc gia có khả năng tiếp tục gia tăng chi tiêu quân sự trước sự sẵn sàng của ông Trump trong việc sử dụng sức mạnh quân sự như một phần trong chương trình nghị sự chính sách rộng hơn. Đồng thời, mức độ bất định gia tăng quanh chính sách của Mỹ có thể gây áp lực lên đồng USD và vai trò trú ẩn an toàn truyền thống của đồng tiền này.

Đồng bạc xanh tăng nhẹ trong phiên thứ Hai, nhưng đã trải qua năm tồi tệ nhất kể từ 2017, giảm hơn 9% so với các đồng tiền chủ chốt trong năm 2025.

Đối với giới đầu tư, các động thái của Trump tại Venezuela cũng làm dấy lên những câu hỏi về phản ứng của Trung Quốc, cũng như khả năng Washington sẽ gia tăng áp lực tại Iran.

Tuy nhiên, ông Li Fang-kuo, Chủ tịch công ty tư vấn đầu tư chứng khoán thuộc tập đoàn thực phẩm Đài Loan Uni-President, cho rằng nhà đầu tư không quá lo ngại về nguy cơ Trung Quốc tấn công Đài Loan.

“Đúng là Trung Quốc đã tiến hành các cuộc tập trận quân sự quanh Đài Loan, nhưng chúng tôi chưa chứng kiến một quá trình leo thang kéo dài trong nhiều tháng như những gì Mỹ đã làm đối với Venezuela,” ông nói.

Thực tế, một số nhà phân tích cho rằng thị trường ngày càng quen với phong cách chính sách đối ngoại và quân sự của ông Trump.

Bà Charu Chanana, Giám đốc chiến lược đầu tư tại Saxo, nhận định rằng hành động của Mỹ tại Venezuela giống một “quả bom địa chính trị” hơn là một cú sốc về dầu mỏ. Theo bà, trừ khi sự kiện này đe dọa chuỗi cung ứng toàn cầu, nhà đầu tư thường sẽ nhanh chóng quay lại tập trung vào lãi suất, lợi nhuận doanh nghiệp và định vị thị trường.

“Chúng ta đang sống trong một môi trường mà địa chính trị đã trở thành yếu tố thường trực, chứ không còn là điều bất ngờ nữa,” bà Chanana kết luận.