Donald Trump dọa nâng thuế với các nước phá vỡ cam kết thương mại với Mỹ

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày thứ Hai đã cảnh báo các quốc gia không được rút lui khỏi các thỏa thuận thương mại gần đây đã đàm phán với Mỹ, sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ các mức thuế khẩn cấp của ông. Ông nhấn mạnh rằng nếu các nước tìm cách thoái lui khỏi các cam kết, Washington sẽ áp dụng những mức thuế cao hơn nhiều dựa trên các đạo luật thương mại khác.

Trong loạt bài đăng trên mạng xã hội, Trump cho biết ông cũng có thể áp dụng phí cấp phép đối với các đối tác thương mại. Những tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh sự bất định về các bước đi thuế quan tiếp theo của ông đang bao trùm nền kinh tế toàn cầu và gây áp lực giảm điểm lên thị trường chứng khoán.

“Bất kỳ quốc gia nào muốn ‘chơi trò’ với quyết định vô lý của Tòa án Tối cao, đặc biệt là những nước đã ‘lừa đảo’ nước Mỹ trong nhiều năm, thậm chí nhiều thập kỷ, sẽ phải đối mặt với mức thuế cao hơn nhiều – và tệ hơn – so với những gì họ vừa mới đồng ý. Người mua hãy cẩn thận!”, Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.

Trump cho rằng dù phán quyết của tòa án đã vô hiệu hóa các mức thuế được ban hành theo Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), quyết định này đồng thời xác nhận khả năng của ông trong việc sử dụng các cơ sở pháp lý khác để áp thuế “theo cách mạnh mẽ và khó chịu hơn, nhưng có sự bảo đảm về mặt pháp lý”.

Ông cũng gợi ý rằng Mỹ có thể áp dụng các loại phí cấp phép mới đối với các đối tác thương mại, song không đưa ra chi tiết cụ thể.

Người phát ngôn của Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ chưa phản hồi ngay lập tức trước yêu cầu bình luận thêm về kế hoạch của Tổng thống.

Tại Brussels, Nghị viện châu Âu ngày thứ Hai đã quyết định hoãn cuộc bỏ phiếu về thỏa thuận thương mại giữa Liên minh châu Âu và Mỹ, sau khi Trump áp dụng mức thuế nhập khẩu tạm thời mới 15% đối với hàng hóa từ tất cả các quốc gia.

Theo thỏa thuận, hàng hóa của EU sẽ phải chịu thuế, với một số ngoại lệ dành cho hàng trăm mặt hàng như thực phẩm, phụ tùng máy bay, khoáng sản quan trọng, thành phần dược phẩm và các sản phẩm khác. Đổi lại, EU sẽ dỡ bỏ thuế đối với nhiều mặt hàng nhập khẩu từ Mỹ, bao gồm các sản phẩm công nghiệp.

Trước đó, vào thứ Sáu, Trump đã công bố mức thuế tạm thời theo Mục 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974 ở mức 10%, sau đó nâng lên 15% vào thứ Bảy – mức tối đa được phép theo quy định pháp luật.

Mức thuế mới sẽ chính thức có hiệu lực vào lúc 12:01 sáng theo giờ miền Đông nước Mỹ ngày thứ Ba. Cùng thời điểm đó, Cơ quan Hải quan và Biên phòng Mỹ cho biết sẽ hủy bỏ các mức thuế theo IEEPA hiện không còn hợp pháp, hơn ba ngày sau phán quyết của Tòa án Tối cao.

Chứng khoán Phố Wall kết thúc phiên giao dịch ngày thứ Hai trong sắc đỏ, khi sự bất định về chính sách thuế quan gia tăng sau phán quyết của Tòa án Tối cao, cùng với những lo ngại về tác động gián đoạn của trí tuệ nhân tạo khiến nhà đầu tư thận trọng hơn. Chỉ số Dow Jones giảm 1.65%, S&P 500 mất 1.02%, trong khi Nasdaq Composite – chỉ số nặng về công nghệ – giảm 1.01%. Đồng USD suy yếu so với đồng euro và đồng yên Nhật.

Triển vọng đối với các thỏa thuận thương mại quốc tế của Trump vẫn chưa rõ ràng, trong bối cảnh các biện pháp thuế quan bị hủy bỏ và EU tạm dừng việc phê chuẩn thỏa thuận.

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết vào cuối tuần rằng chính quyền Trump dự kiến sẽ mở các cuộc điều tra theo Mục 301 đối với một số quốc gia bị nghi ngờ có hành vi thương mại không công bằng. Đây là bước đi pháp lý có thể cho phép Mỹ đe dọa áp đặt thêm các mức thuế mới.

Trong khi đó, một nhóm gồm 22 thượng nghị sĩ Dân chủ Mỹ đã trình dự luật yêu cầu chính quyền Trump hoàn trả toàn bộ các khoản thuế được áp dụng dựa trên IEEPA – hiện bị coi là không hợp pháp – trong vòng 180 ngày. Tuy nhiên, dự luật này được đánh giá là sẽ gặp nhiều trở ngại trong quá trình thông qua.

Ông Trump tiếp tục sử dụng mạng xã hội để chỉ trích các thẩm phán đã ra phán quyết chống lại ông, trong đó có hai thẩm phán do chính ông bổ nhiệm trong nhiệm kỳ đầu tiên. Trong phán quyết do Chánh án John Roberts soạn thảo, Tòa án Tối cao đã giới hạn quyền lực của tổng thống trong việc sử dụng các đạo luật khẩn cấp để áp thuế.

Tổng thống Mỹ cũng bày tỏ lo ngại rằng Tòa án Tối cao có thể tiếp tục ra phán quyết bất lợi cho chính quyền của ông trong một vụ kiện khác liên quan đến các nỗ lực hạn chế chính sách của Nhà Trắng trong thời gian tới.