Fed đứng trước áp lực trái chiều khi triển vọng cắt giảm lãi suất ngày càng thu hẹp

Con đường thực hiện các đợt cắt giảm lãi suất sớm theo kỳ vọng của Tổng thống Donald Trump đối với ứng viên Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh dường như đang ngày càng bị thu hẹp. Nguyên nhân đến từ bối cảnh kinh tế Mỹ đang phát đi nhiều tín hiệu lạc quan hơn, niềm tin của các giám đốc điều hành (CEO) gia tăng, và việc giới đầu tư phản ứng với xu hướng ngày càng “hawkish” trong nội bộ các nhà hoạch định chính sách của Fed.

Fed cho biết hôm thứ Tư rằng, với tăng trưởng kinh tế Mỹ dự kiến đạt 2.4% trong năm nay (so với 2.2% của năm ngoái), tỷ lệ thất nghiệp nhiều khả năng dao động quanh mức 4% và lạm phát tiếp tục hạ nhiệt, ngân hàng trung ương sẽ chỉ còn “rất ít dư địa” để cắt giảm lãi suất trong năm tới. Theo đó, Fed chỉ dự kiến thực hiện một lần hạ lãi suất 0.25 điểm phần trăm.

Trong khi đó, một báo cáo mới cho thấy triển vọng kinh tế nói chung và triển vọng kinh doanh của từng doanh nghiệp đều được cải thiện rõ rệt. Báo cáo này cũng không ghi nhận dấu hiệu cho thấy làn sóng sa thải lớn đang đến gần, đồng thời cho thấy các doanh nghiệp đang chuyển phần chi phí gia tăng từ chính sách nhập khẩu của chính quyền Trump sang người tiêu dùng. Sự kết hợp này có thể khiến việc biện minh cho các đợt cắt giảm lãi suất trở nên khó khăn hơn.

Các nhà đầu tư vì thế đã lùi kỳ vọng về thời điểm Fed bắt đầu hạ lãi suất dưới thời Warsh sang cuộc họp ngày 28–29 tháng 7, thay vì cuộc họp ngày 16–17 tháng 6 như trước. Dù đề cử của Warsh vẫn chưa chính thức được trình lên Thượng viện, ông được cho là sẽ được phê chuẩn kịp thời cho cuộc họp tháng 6, khi nhiệm kỳ của Chủ tịch Fed hiện tại Jerome Powell kết thúc vào tháng 5.

Triển vọng kinh tế tích cực hơn có thể là tin tốt cho nước Mỹ, nhưng đồng thời đặt Warsh vào tình thế khó xử tương tự Powell: dữ liệu kinh tế và quan điểm của các đồng nghiệp trong Fed đi theo một hướng, trong khi Nhà Trắng lại gây sức ép theo hướng ngược lại.

“Phản ứng chính sách của Fed đã nghiêng nhẹ hơn về phía hawkish,” các nhà kinh tế Christopher Hodge và Selin Aker của Natixis CIB viết trong một báo cáo, đồng thời cho rằng Fed có thể chỉ cắt giảm lãi suất hai lần, mỗi lần 0.25 điểm phần trăm trong năm nay, thay vì ba lần như dự báo trước đó.

MIRAN CHO RẰNG VIỆC GIẢM LÃI SUẤT MẠNH VẪN CÓ THỂ XẢY RA VÀO NĂM 2026

Cuộc họp tiếp theo của Fed sẽ diễn ra vào ngày 17–18 tháng 3. Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) được kỳ vọng sẽ giữ lãi suất chính sách trong phạm vi 3.50%–3.75%. Các dự báo kinh tế và lãi suất hàng quý mới cũng sẽ được công bố vào cuối cuộc họp này.

Vào tháng 12, quan chức Fed duy nhất có quan điểm gần với mong muốn cắt giảm mạnh lãi suất của Trump là Thống đốc Fed Stephen Miran, cựu Chủ tịch Hội đồng Cố vấn Kinh tế Nhà Trắng dưới thời Trump. Miran cho rằng lãi suất chính sách có thể giảm xuống mức 2.00%–2.25% vào năm 2026. Ngược lại, dự báo trung vị của các thành viên Fed khác chỉ cho rằng một lần cắt giảm 0.25 điểm phần trăm là phù hợp.

Gần ba tháng sau, và sau khi xuất hiện một báo cáo kinh tế tích cực, Miran phát biểu trên chương trình “Mornings with Maria” của Fox Business hôm thứ Năm rằng ông vẫn tin Fed có thể hạ lãi suất tổng cộng 1 điểm phần trăm trong năm nay thông qua bốn lần cắt giảm 25 điểm cơ bản, và tốt nhất là “càng sớm càng tốt”.

Quan điểm này một phần dựa trên kỳ vọng của Miran về một làn sóng “giảm phát sâu sắc” nhờ trí tuệ nhân tạo thúc đẩy năng suất lao động – một dạng “cú sốc cung” mà Warsh cũng từng cho rằng nên cho phép Fed hạ lãi suất.

“Tôi thực sự không nghĩ rằng chúng ta đang có vấn đề về lạm phát,” Miran nói, dù các chỉ số lạm phát gần đây vẫn cao hơn mục tiêu 2% của Fed khoảng một điểm phần trăm. Dù nhiệm kỳ chính thức của ông đã kết thúc, Miran vẫn có thể tiếp tục tại vị cho đến khi người thay thế được bổ nhiệm. Nếu không có thêm sự rời đi nào trong Hội đồng Thống đốc gồm bảy thành viên, chiếc ghế của Miran sẽ là điều kiện cần để Warsh có thể chính thức gia nhập Fed.

Cuộc họp gần đây của Fed cho thấy chưa có nhiều sự ủng hộ đối với việc dựa vào triển vọng tích cực của AI để điều chỉnh chính sách tiền tệ. Các báo cáo nội bộ của Fed ghi nhận tiềm năng tăng trưởng của nền kinh tế có thể được cải thiện nhờ “cú sốc cung” này, nhưng mức độ chỉ ở vừa phải, trong khi nhu cầu vẫn đủ mạnh để duy trì áp lực lạm phát.

Biên bản cuộc họp cũng trích dẫn một số ý kiến bất ngờ cho rằng động thái tiếp theo của lãi suất thậm chí có thể là tăng, chứ không phải giảm. Một Thống đốc Fed – người từng cùng Miran bỏ phiếu ủng hộ cắt giảm lãi suất trong cuộc họp tháng 1 – cho biết trong tuần này rằng nếu tăng trưởng việc làm mạnh mẽ tiếp tục lặp lại, “có thể sẽ phù hợp để giữ lãi suất chính sách của FOMC ở mức hiện tại”.

Báo cáo việc làm của Mỹ trong tháng 2 dự kiến được công bố vào ngày 6 tháng 3.

Sự kết hợp giữa lạm phát dai dẳng, tỷ lệ thất nghiệp ổn định và tăng trưởng kinh tế tiếp tục duy trì được xem là kịch bản khá “dễ chịu” đối với Fed. Các nhà hoạch định chính sách phần lớn đồng thuận rằng lạm phát sẽ giảm dần và việc tăng trưởng việc làm chậm lại, cùng tỷ lệ sa thải thấp, sẽ giúp tỷ lệ thất nghiệp ổn định. Chừng nào triển vọng đó còn giữ vững và kỳ vọng lạm phát của công chúng chưa tăng lên, Fed sẽ có rất ít động lực để thay đổi chính sách ngoài việc tiếp tục chờ đợi.

Kịch bản này có thể đẩy Warsh vào thế khó: Ông từng đưa ra nhiều lập luận ủng hộ việc hạ lãi suất, nhưng giờ đây lại phải đối mặt với một tổng thống có quan điểm mạnh mẽ và công khai về vấn đề này.

Trump đầu tháng này nói rằng ông không yêu cầu Warsh phải cắt giảm lãi suất, nhưng cho rằng “rõ ràng” ứng viên của ông sẽ làm như vậy. Trump từng nhiều lần xung đột với Powell vì đòi hỏi hạ lãi suất mạnh, nhưng khi nói về Warsh vào tháng trước, ông cho biết: “Tôi không muốn hỏi ông ấy câu đó… tôi muốn giữ mọi thứ tốt đẹp và trong sáng. Nhưng ông ấy chắc chắn muốn cắt giảm lãi suất.”

Tổng thống cũng nói với NBC News rằng ông “không nghi ngờ nhiều” việc lãi suất sẽ giảm. “Chúng ta đang ở mức quá cao,” ông nói. Trump liên hệ lời kêu gọi giảm lãi suất với mong muốn giảm chi phí vay của chính phủ liên bang và chi phí vay mua nhà, đồng thời tỏ ra ít lo ngại về lạm phát, thứ mà ông cho là đã biến mất.

Tuy nhiên, trong bối cảnh kinh tế Mỹ đang tăng trưởng vượt tiềm năng ước tính và lạm phát gần đây cho thấy rất ít tiến triển hướng về mục tiêu 2% của Fed, ngân hàng trung ương không cảm thấy có tính cấp bách phải hạ lãi suất, đặc biệt là không giảm mạnh như Trump hay Miran đề xuất.

Bài phát biểu của Trump trước Quốc hội đầu tuần này càng làm nổi bật nghịch lý đó, khi ông ca ngợi những thành quả đã đạt được và những triển vọng tích cực phía trước. Nhiều nhà phân tích cho rằng sự kết hợp giữa kích thích tài khóa thông qua cắt giảm thuế, tiếp tục nới lỏng quy định và điều kiện tín dụng thuận lợi nhờ các đợt cắt giảm lãi suất trong năm ngoái có thể giúp kinh tế Mỹ tăng trưởng mạnh hơn – nhưng đồng thời lại làm giảm khả năng Fed tiếp tục hạ chi phí vay trong thời gian tới.