Giá dầu tăng mạnh do căng thẳng Trung Đông leo thang, thị trường đối mặt rủi ro gián đoạn nguồn cung

Giá dầu đóng cửa tăng vào thứ Tư và tiếp tục leo cao trong phiên giao dịch ngoài giờ sau khi Iran tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào nhiều cơ sở năng lượng trên khắp Trung Đông. Diễn biến này diễn ra sau vụ tấn công vào mỏ khí South Pars của nước này, đánh dấu một bước leo thang đáng kể trong căng thẳng với United States và Israel.

Hợp đồng tương lai Brent crude tăng 5.6% trong giao dịch sau giờ, nối dài đà tăng sau khi đã chốt phiên tăng 3.8% lên 107.38 USD/thùng. Trong khi đó, dầu thô West Texas Intermediate (WTI) cũng mở rộng đà tăng thêm 4% sau khi chỉ nhích nhẹ 11 cent (0.1%) trong phiên chính, đóng cửa ở mức 96.32 USD/thùng.

Hợp đồng tương lai WTI đang giao dịch với mức chiết khấu lớn so với Brent, do chuẩn dầu của Mỹ chịu áp lực từ nguồn cung tăng lên – bao gồm việc giải phóng từ kho dự trữ – cùng với chi phí vận chuyển gia tăng. Ngược lại, Brent được hỗ trợ bởi các cuộc tấn công mới nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng tại Trung Đông.

Công ty dầu khí quốc gia của Qatar cho biết Thành phố Công nghiệp Ras Laffan – một trung tâm năng lượng quan trọng – đã chịu “thiệt hại nghiêm trọng” sau các cuộc tấn công. Trong khi đó, Saudi Arabia thông báo đã đánh chặn và phá hủy các mục tiêu hướng về thủ đô Riyadh, đồng thời ghi nhận một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào một cơ sở khí đốt ở khu vực phía đông.

Iran cũng phát đi cảnh báo sơ tán đối với một số cơ sở năng lượng tại Saudi Arabia, United Arab Emirates và Qatar, cho biết các địa điểm này có thể trở thành mục tiêu tấn công “trong vài giờ tới”, theo truyền thông nhà nước Iran đưa tin vào thứ Tư.

Cảnh báo này được đưa ra sau vụ tấn công vào mỏ khí South Pars của Iran, mà truyền thông Israel cho rằng do Israel thực hiện với sự đồng thuận của Mỹ. Tuy nhiên, cả hai quốc gia đều chưa chính thức nhận trách nhiệm.

Nhà phân tích Ole Hvalbye của SEB nhận định: các cuộc tấn công vào mỏ South Pars đã đẩy giá dầu và khí đốt tăng mạnh, và bất kỳ sự leo thang nào tiếp theo nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng sẽ tiếp tục tạo áp lực tăng giá.

Cuộc xung đột đã làm gián đoạn các chuyến hàng đi qua Strait of Hormuz – tuyến vận chuyển chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu và LNG toàn cầu. Tổng mức gián đoạn sản lượng dầu tại Trung Đông hiện ước tính từ 7 đến 10 triệu thùng/ngày, tương đương 7%–10% nhu cầu toàn cầu.

Chính quyền của Tổng thống Donald Trump vào thứ Tư đã công bố miễn trừ 60 ngày đối với Jones Act, cho phép tạm thời các tàu treo cờ nước ngoài vận chuyển nhiên liệu, phân bón và nhiều loại hàng hóa khác giữa các cảng nội địa của Mỹ.

Bên cạnh đó, chính phủ cũng dự kiến nới lỏng các quy định liên bang liên quan đến tiêu chuẩn khí thải đối với xăng pha trộn mùa hè, theo ba nguồn tin của Reuters. Tuy nhiên, các biện pháp này được đánh giá là chỉ có tác động hạn chế đến thị trường hợp đồng tương lai xăng.

Các nhà giao dịch và chuyên gia phân tích cho rằng những động thái này có thể giúp hạ nhiệt phần nào đà tăng giá nhiên liệu trong nước, nhưng khó tạo ra ảnh hưởng đáng kể lên giá năng lượng trên phạm vi toàn cầu.

Dù vậy, hợp đồng tương lai diesel của Mỹ vẫn tăng mạnh, với mức chênh lệch gần 85 USD/thùng so với WTI – mức cao nhất kể từ tháng 10/2022.

Mỹ cũng đã cho phép một số giao dịch liên quan đến công ty dầu khí quốc gia PDVSA của Venezuela. Đồng thời, một báo cáo cho biết Phó Tổng thống JD Vance cùng các quan chức chủ chốt dự kiến sẽ gặp American Petroleum Institute vào thứ Năm.

Tại Iraq, hoạt động xuất khẩu dầu từ các mỏ Kirkuk đến cảng Ceyhan của Turkey đã được nối lại thông qua đường ống, sau khi Baghdad và Chính quyền Khu vực Kurdistan đạt được thỏa thuận khôi phục dòng chảy. Sản lượng ban đầu dự kiến khoảng 250,000 thùng/ngày.

Song song đó, công ty dầu quốc gia SOMO của Iraq đã ký kết hợp đồng với các đối tác vận tải và khách hàng quốc tế để xuất khẩu dầu qua Turkey, Jordan và Syria, theo hãng thông tấn nhà nước Iraq.

Nhà phân tích Phil Flynn nhận định việc Iraq nối lại xuất khẩu vào thời điểm này là rất quan trọng, trong bối cảnh thế giới đang cần thêm nguồn cung dầu, đồng thời tạo thêm áp lực lên Iran trong việc sử dụng dầu như một công cụ chiến lược.

Trong khi đó, Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Libya cho biết dòng chảy từ mỏ Sharara đang dần được chuyển hướng qua các đường ống thay thế sau một vụ hỏa hoạn.

Tại Mỹ, theo dữ liệu từ Energy Information Administration, tồn kho dầu thô tăng trong tuần trước, trong khi tồn kho xăng và các sản phẩm chưng cất lại giảm. Cụ thể, dự trữ dầu thô tăng 6.2 triệu thùng lên 449.3 triệu thùng trong tuần kết thúc ngày 13/3, cao hơn nhiều so với kỳ vọng thị trường chỉ tăng khoảng 383,000 thùng.