Giá dầu tăng vọt vì xung đột Trung Đông, thị trường toàn cầu lao dốc

Giá dầu tăng vọt vào thứ Hai trong khi thị trường chứng khoán lao dốc, khi xung đột tại Trung Đông có dấu hiệu kéo dài. Diễn biến này khiến nhà đầu tư đổ xô tìm đến các tài sản trú ẩn an toàn tương đối như đồng USD, vàng và trái phiếu.

Giá dầu Brent tăng 7.5% lên 78.34 USD/thùng, trong khi dầu thô Mỹ tăng 7.3% lên 71.88 USD/thùng. Giá vàng tăng 1.5% lên 5,358 USD/ounce.

Các cuộc tấn công quân sự của Mỹ và Israel nhằm vào Iran vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, trong khi quốc gia Ả Rập này đáp trả bằng các đợt tấn công tên lửa trên khắp khu vực, làm dấy lên nguy cơ các nước láng giềng bị kéo vào vòng xoáy xung đột.

Tổng thống Donald Trump nói với Daily Mail rằng cuộc xung đột có thể còn kéo dài thêm bốn tuần nữa. Ông cũng đăng tải trên mạng xã hội rằng các cuộc tấn công sẽ tiếp diễn cho đến khi các mục tiêu đề ra được đáp ứng.

Mọi sự chú ý hiện đổ dồn vào Eo biển Hormuz, nơi trung chuyển khoảng 1/5 lượng dầu vận chuyển bằng đường biển của thế giới và 20% khí tự nhiên hóa lỏng (LNG). Mặc dù tuyến đường huyết mạch này chưa bị phong tỏa, dữ liệu hàng hải cho thấy các tàu chở dầu đang ùn ứ ở hai đầu eo biển do lo ngại bị tấn công hoặc không thể mua được bảo hiểm cho hải trình.

“Diễn biến tức thời và rõ ràng nhất tác động đến thị trường dầu mỏ là việc lưu lượng tàu qua Eo biển Hormuz gần như bị đình trệ, ngăn cản khoảng 15 triệu thùng dầu mỗi ngày (bpd) tiếp cận thị trường,” ông Jorge Leon, Trưởng bộ phận phân tích địa chính trị tại Rystad Energy, cho biết.

“Trừ khi sớm xuất hiện tín hiệu hạ nhiệt căng thẳng, chúng tôi dự báo giá dầu sẽ tiếp tục tăng mạnh.”

Một chu kỳ tăng giá dầu kéo dài có nguy cơ làm bùng phát áp lực lạm phát toàn cầu, đồng thời hoạt động như một loại “thuế vô hình” đối với doanh nghiệp và người tiêu dùng, qua đó có thể làm suy yếu nhu cầu.

OPEC+ đã nhất trí tăng sản lượng thêm 206,000 thùng/ngày trong tháng Tư tại cuộc họp Chủ Nhật, song phần lớn lượng dầu bổ sung này vẫn phải được vận chuyển ra khỏi Trung Đông bằng tàu chở dầu.

“Ví dụ lịch sử gần nhất theo quan điểm của chúng tôi là lệnh cấm vận dầu mỏ Trung Đông vào thập niên 1970, khiến giá dầu tăng tới 300%, lên khoảng 12 USD/thùng vào năm 1974,” ông Alan Gelder, Phó Chủ tịch cấp cao phụ trách lọc dầu, hóa chất và thị trường dầu tại Wood Mackenzie, nhận định.

“Con số đó tương đương khoảng 90 USD/thùng theo giá trị năm 2026. Trong bối cảnh hiện nay, khi thị trường lo ngại nguy cơ gián đoạn nguồn cung nghiêm trọng, việc vượt mốc này là hoàn toàn khả thi.”

Diễn biến này gây thiệt hại đáng kể cho Nhật Bản – quốc gia nhập khẩu toàn bộ lượng dầu tiêu thụ. Chỉ số Nikkei giảm 2.3%, trong đó các hãng hàng không chịu tác động nặng nề nhất. Thị trường Hàn Quốc giảm 1.0%, sau giai đoạn tăng mạnh từ đầu năm đến nay.

Chỉ số MSCI đo lường cổ phiếu châu Á – Thái Bình Dương (không bao gồm Nhật Bản) giảm 0.6%.

Tại châu Âu, hợp đồng tương lai EUROSTOXX 50 giảm 1.9% và hợp đồng tương lai DAX giảm 1.8%. Trên Phố Wall, hợp đồng tương lai S&P 500 và Nasdaq đều mất 1.1%.

Cú sốc dầu mỏ nhanh chóng lan sang thị trường tiền tệ, trong đó đồng USD trở thành bên hưởng lợi chính. Mỹ hiện là quốc gia xuất khẩu năng lượng ròng và trái phiếu Kho bạc vẫn được xem là tài sản trú ẩn có tính thanh khoản cao trong thời kỳ bất ổn. Điều này khiến EUR/USD giảm 0.4% xuống còn 1.1768.

Mặc dù đồng yên Nhật thường được coi là nơi trú ẩn an toàn, việc Nhật Bản phải nhập khẩu toàn bộ dầu mỏ khiến dòng vốn trở nên hai chiều. Đồng USD tăng 0.3% lên 156.55 yên, đồng thời tăng mạnh so với AUD/USD – đồng tiền thường bị bán ra như một đại diện thanh khoản cho rủi ro toàn cầu.

Trên thị trường trái phiếu, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm giảm 2 điểm cơ bản xuống mức thấp nhất trong ba tháng là 3.926%, sau khi đã rơi xuống dưới 4% vào tuần trước lần đầu tiên kể từ cuối tháng 11.

Trái phiếu nhận được lực mua mạnh vào thứ Sáu sau khi công ty cho vay thế chấp MFS của Anh bị đưa vào diện quản lý do các cáo buộc liên quan đến bất thường tài chính. Vụ việc này làm dấy lên lo ngại lớn hơn khi một số ngân hàng lớn nằm trong danh sách chủ nợ của MFS. Công ty này đã vay tổng cộng 2 tỷ bảng Anh (tương đương 2.69 tỷ USD).

Thông tin trên gây áp lực lên cổ phiếu ngân hàng và, kết hợp với những lo ngại xoay quanh các cổ phiếu liên quan đến AI, đã tác động tiêu cực diện rộng tới Phố Wall.

Trong tuần này, nhà đầu tư còn phải đối mặt với loạt dữ liệu kinh tế quan trọng của Mỹ, bao gồm khảo sát ISM lĩnh vực sản xuất, doanh số bán lẻ và báo cáo việc làm (bảng lương phi nông nghiệp).

Bất kỳ dấu hiệu suy yếu nào của các số liệu này cũng có thể làm lung lay niềm tin vào nền kinh tế Mỹ sau một quý IV đáng thất vọng. Tuy nhiên, điều đó cũng có thể khiến khả năng Cục Dự trữ Liên bang (Fed) cắt giảm lãi suất bị thu hẹp.

Hiện thị trường đang định giá xác suất 53% cho một đợt nới lỏng chính sách tiền tệ vào tháng Sáu và khoảng 60 điểm cơ bản cắt giảm lãi suất trong cả năm nay.