Iran báo hiệu các cuộc đàm phán với Mỹ vào thứ sáu sẽ không dẫn đến giải pháp nhanh chóng
Nguyễn Tuấn Đạt
Junior Analyst
Iran và Mỹ sẽ bắt đầu đàm phán vào thứ Sáu để giảm căng thẳng có nguy cơ leo thang thành chiến tranh, với Tehran cho biết các cuộc đàm phán sẽ là giai đoạn đầu tiên của một quá trình ngoại giao dài hơn.
Cuộc họp tại thủ đô Muscat của Oman sẽ tập trung vào các 'chủ đề rộng' hơn là các chi tiết nhỏ và dự kiến sẽ làm rõ lộ trình cho các cuộc đàm phán tiếp theo, Hãng Thông tấn Cộng hòa Hồi giáo (IRNA) đưa tin vào sáng thứ Sáu.
Phái đoàn Mỹ dự kiến sẽ do Steve Witkoff, đặc phái viên của Tổng thống Donald Trump, dẫn đầu, và phía Iran do Bộ trưởng Ngoại giao Abbas Araghchi dẫn đầu.
Ưu tiên chính của Iran bao gồm 'đánh giá thiện chí và sự nghiêm túc của phía bên kia,' IRNA cho biết. 'Lộ trình cho các cuộc đàm phán dường như sẽ trở nên rõ ràng hơn sau khi vòng đàm phán này kết thúc.'
Giá dầu đã tăng vọt khoảng 12% trong năm nay, phần lớn do lo ngại về một cuộc chiến mới ở Trung Đông. Brent tăng 1.1% trong phiên giao dịch đầu ngày thứ Sáu lên mức 68.25 USD/thùng.
Một số nhà điều hành siêu tàu chở dầu, lo ngại về căng thẳng gia tăng giữa Mỹ và Iran cùng với các rủi ro tiềm tàng đối với vận tải qua Eo biển Hormuz, đang tăng tốc độ di chuyển tàu của họ qua điểm nghẽn này, Bloomberg đã đưa tin.
Iran đã bắt giữ hai tàu chở dầu nhỏ ở Vịnh Ba Tư vào thứ Năm vì bị nghi ngờ buôn lậu nhiên liệu, truyền hình nhà nước đưa tin. Các nhà chức trách Iran, thường xuyên thực hiện các chiến dịch chống buôn lậu như vậy, đã phát hiện khoảng 6,300 thùng nhiên liệu bất hợp pháp trên tàu, báo cáo cho biết, mà không xác định danh tính các con tàu.
Trump đã đe dọa Tehran bằng các cuộc tấn công quân sự nếu nước này không đồng ý với một thỏa thuận, với Iran cảnh báo rằng bất kỳ cuộc tấn công nào cũng sẽ kích động một cuộc chiến khu vực cuốn theo Israel và Mỹ.
Mỹ vào thứ Sáu đã kêu gọi bất kỳ công dân nào của mình tại Iran rời đi hoặc dự trữ thực phẩm và nước nếu họ không thể làm như vậy. Không rõ có bao nhiêu người Mỹ vẫn còn ở Iran, nhưng con số có lẽ là nhỏ.
Mục tiêu được tuyên bố của Trump đã chuyển từ việc đảm bảo an toàn cho những người biểu tình Iran, những người đã tổ chức các cuộc biểu tình chống chính phủ hàng loạt vào tháng 12 và tháng 1, sang một thỏa thuận rộng hơn để kiềm chế các chương trình hạt nhân và tên lửa đạn đạo của Tehran.
Các quan chức Iran đã nhấn mạnh rằng các cuộc đàm phán sẽ chỉ giới hạn ở vấn đề hạt nhân, trong khi các quan chức Mỹ cho biết chúng phải bao gồm cả tên lửa của Iran và sự hỗ trợ của Tehran cho các lực lượng dân quân khu vực.
Có sự hoài nghi rộng rãi trong giới phân tích rằng hai nước có thể đạt được một thỏa thuận.
'Mặc dù có một số tiến bộ ngoại giao, các cuộc tấn công của Mỹ vào Iran vẫn có khả năng xảy ra,' Gregory Brew và Henning Gloystein, các nhà phân tích tại Eurasia Group, cho biết trong một ghi chú gửi khách hàng vào thứ Năm. 'Sự ưu tiên của Trump đối với các hành động nhanh chóng, quyết định mà không biến thành cam kết kéo dài có nghĩa là các cuộc tấn công dự kiến của Mỹ sẽ mạnh mẽ, nhưng không kéo dài.'
Phần lớn chương trình hạt nhân của Iran đã bị hư hại vào tháng 6 khi Israel tiến hành các cuộc không kích và ám sát tại nước này. Mỹ, vốn đang đàm phán với Cộng hòa Hồi giáo trước khi giao tranh bắt đầu, đã tham gia sau đó, thả bom phá boongke xuống các cơ sở sản xuất uranium làm giàu của Iran.
'Iran bước vào ngoại giao với đôi mắt mở to và ký ức vững chắc về năm qua,' ông Araghchi của Iran đã viết trên X vào sáng thứ Sáu.
Các cuộc đàm phán ban đầu dự kiến diễn ra tại Istanbul ở Thổ Nhĩ Kỳ, nhưng Iran muốn thay đổi địa điểm sang Oman. Quốc gia vùng Vịnh này thường đóng vai trò trung gian khi căng thẳng khu vực leo thang.
Bloomberg