Lạm phát Tokyo giảm xuống đáy 2 năm, BoJ đứng trước áp lực tăng lãi suất

Lạm phát lõi hàng năm tại Tokyo đã giảm xuống mức thấp nhất trong gần hai năm vào tháng 3 và tiếp tục duy trì dưới mục tiêu của ngân hàng trung ương trong tháng thứ hai liên tiếp, theo dữ liệu công bố vào thứ Ba. Diễn biến này xảy ra khi tác động từ các khoản trợ cấp nhiên liệu đã bù đắp phần nào chi phí nguyên liệu thô gia tăng do đồng yên yếu.

Các nhà phân tích dự báo đà chậm lại này chỉ mang tính tạm thời, khi giá dầu tăng mạnh do xung đột, cùng với chi phí nhập khẩu cao hơn từ đồng yên yếu, có thể làm gia tăng áp lực lạm phát và thúc đẩy Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) tiếp tục tăng lãi suất.

“Biến động trên thị trường tiền tệ rõ ràng là một trong những yếu tố quan trọng tác động đến diễn biến kinh tế và giá cả,” Thống đốc BoJ phát biểu trước quốc hội vào thứ Hai, cho thấy áp lực từ đồng yên yếu có thể là cơ sở để tăng lãi suất trong ngắn hạn.

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) lõi tại Tokyo, không bao gồm thực phẩm tươi sống có biến động lớn, đã tăng 1.7% trong tháng 3 so với cùng kỳ năm trước, theo dữ liệu công bố, giảm từ mức tăng 1.8% trong tháng 2.

Con số này thấp hơn dự báo trung bình của thị trường là 1.8% và là mức tăng chậm nhất kể từ tháng 4 năm 2024. CPI Tokyo thường được xem là chỉ báo sớm cho xu hướng lạm phát trên toàn quốc.

Giá năng lượng giảm 7.5% so với cùng kỳ năm trước trong tháng 3, sau khi giảm 9.2% trong tháng 2, chủ yếu nhờ tác động của các gói trợ cấp chính phủ nhằm kiềm chế chi phí tiện ích, theo dữ liệu cho biết.

Giá xăng giảm 1.0% trong tháng 3, chậm hơn đáng kể so với mức giảm 14.7% trong tháng 2, khi tác động từ việc giảm thuế bị bù đắp bởi giá dầu tăng vọt do xung đột ở Trung Đông.

Một chỉ số loại trừ thực phẩm tươi sống và năng lượng — thước đo được BoJ theo dõi chặt chẽ như phản ánh tốt hơn xu hướng lạm phát cơ bản — đã tăng 2.3% trong tháng 3, sau khi tăng 2.5% trong tháng 2.

“Lạm phát tiêu dùng lõi sẽ tiếp tục xu hướng tăng khi áp lực chi phí từ xung đột Trung Đông lan rộng không chỉ trong năng lượng mà còn sang nhiều nhóm hàng hóa khác,” ông Masato Koike, chuyên gia kinh tế cấp cao tại Sompo Institute Plus, cho biết.

“Biến động của đồng yên sẽ là yếu tố then chốt đối với triển vọng lãi suất của BoJ,” ông nói thêm, đồng thời cho rằng khả năng tăng lãi suất vào tháng 4 là điều không thể loại trừ.

Trước diễn biến mới của đồng yên và các tín hiệu từ BoJ, thị trường hiện định giá khoảng 70% khả năng ngân hàng trung ương sẽ tăng lãi suất tại cuộc họp chính sách tiếp theo vào ngày 27–28 tháng 4.

Dù lạm phát thực phẩm tại Tokyo đã giảm trong tháng 3, một khảo sát của tổ chức tư nhân cho thấy các hộ gia đình khó cảm nhận được sự cải thiện khi chi phí sinh hoạt vẫn tiếp tục tăng.

Các nhà sản xuất thực phẩm lớn dự kiến sẽ tăng giá đối với 2,798 mặt hàng trong tháng 4, mức cao nhất theo tháng kể từ tháng 10 năm ngoái, theo Teikoku Databank công bố vào thứ Ba.

Xung đột ở Trung Đông đang làm phức tạp thêm tính toán của BoJ về thời điểm tăng lãi suất, khi giá dầu tăng mạnh đe dọa nền kinh tế phụ thuộc nhập khẩu của Nhật Bản, đồng thời làm gia tăng áp lực lạm phát đã tích tụ nhiều năm từ giá cả và tiền lương trì trệ.

Dữ liệu riêng công bố vào thứ Ba cho thấy sản lượng công nghiệp giảm 2.1% trong tháng 2 so với tháng trước. Doanh số bán lẻ cũng giảm 0.2% so với cùng kỳ, cho thấy đà phục hồi của nền kinh tế Nhật Bản vẫn còn mong manh, ngay cả trước khi cuộc xung đột kéo dài một tháng do các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran bùng phát vào ngày 28 tháng 2.

BoJ đã nâng lãi suất lên mức cao nhất trong 30 năm là 0.75% vào tháng 12, đánh dấu bước ngoặt trong quá trình chấm dứt chính sách tiền tệ siêu nới lỏng kéo dài nhiều thập kỷ, thể hiện niềm tin rằng Nhật Bản đang tiến gần hơn tới mục tiêu lạm phát 2% một cách bền vững.

Dù BoJ giữ nguyên lãi suất trong tháng này, các nhà hoạch định chính sách đã thảo luận về khả năng tiếp tục tăng lãi suất khi áp lực giá cả từ chiến tranh gia tăng, theo một báo cáo công bố vào thứ Hai.