Lạm phát Tokyo hạ nhiệt mạnh nhất 15 tháng, BoJ vẫn đối mặt bài toán thắt chặt chính sách

Lạm phát lõi tại thủ đô Tokyo của Nhật Bản đã giảm xuống mức thấp nhất trong 15 tháng vào tháng 1, do tác động của trợ cấp xăng dầu và áp lực giá thực phẩm hạ nhiệt, theo dữ liệu công bố hôm thứ Sáu. Đây là dấu hiệu cho thấy gánh nặng chi phí sinh hoạt đối với người tiêu dùng đang phần nào được giảm bớt.

Tuy nhiên, một chỉ số loại trừ cả thực phẩm tươi sống và nhiên liệu – được xem là thước đo chính xác hơn về xu hướng lạm phát – vẫn cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2% của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ). Điều này cho thấy nền kinh tế lớn thứ tư thế giới tiếp tục tiến triển trên con đường đạt được mục tiêu ổn định giá cả một cách bền vững.

Dữ liệu này phù hợp với dự báo của BoJ rằng lạm phát cơ bản sẽ tạm thời giảm xuống dưới ngưỡng 2% khi các đợt tăng giá thực phẩm dần kết thúc, trước khi tăng tốc trở lại nhờ mức tăng lương ổn định giúp củng cố sức mua của các hộ gia đình.

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) cơ bản tại Tokyo, không bao gồm thực phẩm tươi sống, đã tăng 2.0% trong năm tính đến tháng 1, thấp hơn mức dự báo trung bình của thị trường là 2.2%.

Mức tăng này giảm so với mức 2.3% trong tháng 12, đánh dấu tốc độ tăng theo năm chậm nhất kể từ mức 1.8% ghi nhận vào tháng 10 năm 2024.

Sự hạ nhiệt của lạm phát chủ yếu đến từ hiệu ứng cơ sở của mức tăng mạnh giá thực phẩm trong năm ngoái, cùng với tác động của các chương trình trợ cấp xăng dầu.

Một chỉ số riêng của Tokyo, loại trừ cả thực phẩm tươi sống và nhiên liệu – được BoJ theo dõi sát như thước đo phản ánh lạm phát do nhu cầu thúc đẩy – đã tăng 2.4% trong tháng 1, sau khi tăng 2.6% trong tháng 12, theo dữ liệu công bố.

“Dữ liệu hôm nay sẽ không làm chệch hướng nỗ lực tăng lãi suất của BoJ, bởi sự chậm lại của lạm phát cơ bản chủ yếu đến từ các yếu tố mang tính tạm thời,” ông Yoshiki Shinke, nhà kinh tế điều hành cấp cao tại Viện Nghiên cứu Dai-ichi Life, nhận định.

Theo ông Shinke, dù trợ cấp nhiên liệu của chính phủ có thể khiến lạm phát cơ bản giảm xuống dưới mục tiêu 2% của BoJ trong những tháng tới, trọng tâm vẫn sẽ là việc các doanh nghiệp có tiếp tục tăng giá để chuyển phần chi phí nhập khẩu gia tăng do đồng yên suy yếu hay không.

“BoJ có thể nâng lãi suất vào tháng 4 nếu đồng yên yếu khiến nhiều doanh nghiệp tăng giá vào đầu năm tài chính mới của Nhật Bản,” ông nói thêm.

Dữ liệu riêng biệt công bố hôm thứ Sáu cũng cho thấy sản lượng nhà máy của Nhật Bản giảm 0.1% trong tháng 12 so với tháng trước, thấp hơn mức dự báo trung bình của thị trường là giảm 0.4%.

Theo khảo sát của chính phủ, các nhà sản xuất kỳ vọng sản lượng sẽ tăng 9.3% trong tháng 1 và giảm 4.3% trong tháng 2.

BoJ đã nâng lãi suất lên mức cao nhất trong 30 năm là 0.75% vào tháng 12, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong quá trình chấm dứt nhiều thập kỷ nới lỏng tiền tệ quy mô lớn, thể hiện niềm tin rằng Nhật Bản đang tiến gần hơn tới việc đạt mục tiêu lạm phát 2% một cách bền vững.

Ngân hàng trung ương vẫn giữ quan điểm dự báo lạm phát mang tính “hawkish” và nhấn mạnh sự cảnh giác đối với rủi ro giá cả xuất phát từ đồng yên yếu, qua đó phát tín hiệu rằng các nhà hoạch định chính sách có thể tiếp tục lộ trình tăng lãi suất trong bối cảnh môi trường chính trị và kinh tế đầy biến động.