Mỹ tiến sát trạng thái xuất khẩu dầu ròng lịch sử giữa khủng hoảng năng lượng toàn cầu

Mỹ gần như đã trở thành một quốc gia xuất khẩu dầu thô ròng trong tuần trước, lần đầu tiên kể từ Thế chiến thứ hai, khi lượng hàng xuất khẩu tăng vọt gần mức cao kỷ lục nhằm đáp ứng nhu cầu mạnh từ các nhà mua ở châu Á và châu Âu, trong bối cảnh họ đang cạnh tranh để thay thế nguồn cung từ Trung Đông bị gián đoạn bởi chiến tranh Iran.

Các hành động của Mỹ và Israel đã gây ra sự gián đoạn lớn nhất từ trước đến nay đối với thị trường năng lượng toàn cầu, khi các mối đe dọa từ Iran đối với hoạt động vận tải đã khiến khoảng một phần năm nguồn cung dầu và khí đốt toàn cầu qua Eo biển Hormuz bị tắc nghẽn.

Các nhà máy lọc dầu tại châu Á và châu Âu, vốn phụ thuộc vào nguồn cung này, đã buộc phải tìm kiếm các lô hàng thay thế từ bất kỳ nguồn nào có thể, qua đó đẩy nhu cầu đối với dầu thô Mỹ – quốc gia sản xuất dầu lớn nhất thế giới – tăng mạnh.

Tuy nhiên, theo các nhà phân tích và giới thương nhân, Mỹ đang nhanh chóng tiến sát giới hạn công suất xuất khẩu của mình.

Lượng nhập khẩu ròng dầu thô, tức chênh lệch giữa nhập khẩu và xuất khẩu, đã thu hẹp còn 66,000 thùng/ngày trong tuần trước – mức thấp nhất trong dữ liệu hàng tuần kể từ năm 2001, theo số liệu chính phủ Mỹ công bố hôm thứ Tư. Trong khi đó, xuất khẩu tăng lên 5.2 triệu thùng/ngày, mức cao nhất trong 7 tháng.

Tính theo năm, lần gần nhất Mỹ là quốc gia xuất khẩu dầu thô ròng là vào năm 1943, theo dữ liệu thống kê.

Việc xuất khẩu dầu thô của Mỹ tăng mạnh là bằng chứng cho thấy các nhà mua tại khu vực Đại Tây Dương và châu Á đang tìm kiếm nguồn cung từ xa hơn, với chênh lệch giá giữa các khu vực đủ lớn để bù đắp chi phí vận chuyển, theo ông Janiv Shah, Phó chủ tịch thị trường dầu mỏ tại Rystad.

Một số quốc gia như Hy Lạp gần đây cũng đã mua dầu thô Mỹ lần đầu tiên trong vài tháng.

Khoảng 2.4 triệu thùng/ngày, tương đương 47% tổng lượng xuất khẩu của Mỹ trong tuần trước, đã được chuyển đến châu Âu, theo dữ liệu từ dịch vụ theo dõi tàu Kpler. Trong khi đó, khoảng 1.49 triệu thùng/ngày, tương đương 37%, được chuyển đến châu Á, tăng từ mức 30% một năm trước.

Các khách hàng lớn bao gồm Hà Lan, Nhật Bản, Pháp, Đức và Hàn Quốc.

Một tàu chở 500,000 thùng dầu thô đã được ghi nhận đang trên đường đến Thổ Nhĩ Kỳ, đánh dấu lô hàng đầu tiên của Mỹ tới quốc gia này trong ít nhất một năm, theo dữ liệu Kpler.

Trong khi đó, lượng nhập khẩu dầu vào Mỹ đã giảm hơn 1 triệu thùng/ngày, xuống còn 5,3 triệu thùng/ngày trong tuần trước. Mỹ vẫn nhập khẩu lượng lớn dầu thô vì các nhà máy lọc dầu trong nước được thiết kế để xử lý dầu nặng, có độ chua cao hơn so với loại dầu ngọt nhẹ mà nước này sản xuất.

Sự gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông đã đẩy mức chênh lệch giá giữa hợp đồng tương lai dầu Brent và dầu West Texas Intermediate (WTI) của Mỹ lên tới 20.69 USD/thùng trong tháng trước, làm giảm nhu cầu nhập khẩu của các nhà mua tại Mỹ, đồng thời khiến dầu thô Mỹ trở nên hấp dẫn hơn đối với các nhà máy lọc dầu ở châu Âu và châu Á.

Giá các lô hàng dầu thô vật chất giao ngay đã đạt mức kỷ lục gần 150 USD/thùng vào thứ Hai, trong khi các lô hàng hướng tới châu Phi cũng ghi nhận mức cao mới, theo dữ liệu từ LSEG và các thương nhân.

Xuất khẩu dầu của Mỹ được dự báo sẽ đạt khoảng 5.2 triệu thùng/ngày trong tháng 4, theo ông Matt Smith, nhà phân tích tại Kpler, đồng thời cho biết hoạt động xuất khẩu đang tiến gần tới giới hạn công suất hàng tháng.

Theo các thương nhân và nhà phân tích, Mỹ có thể xuất khẩu tối đa khoảng 6 triệu thùng/ngày, bị giới hạn bởi năng lực đường ống và nguồn tàu chở dầu sẵn có. Trước đó, xuất khẩu của Mỹ từng đạt mức kỷ lục 5.6 triệu thùng/ngày vào năm 2023, theo số liệu chính phủ.

“Thị trường đã thử thách giới hạn xuất khẩu với mức 5.2 triệu thùng/ngày trong tuần trước. Mỗi thùng tăng thêm từ đây sẽ tốn kém hơn đáng kể về vận chuyển và logistics so với các thùng trước đó,” ông Bekzod Zukhritdinov, một thương nhân dầu mỏ tại Dubai, cho biết.

Việc giải phóng dầu trung bình, có hàm lượng lưu huỳnh cao hơn từ Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược (SPR) có thể thúc đẩy xuất khẩu dầu ngọt nhẹ của Mỹ, theo ông Shah của Rystad. Tuy nhiên, tình trạng thiếu tàu chở dầu và chi phí vận chuyển tăng cao có thể ảnh hưởng đến nhu cầu, ông nói thêm.

Khoảng 80 tàu chở dầu rỗng đang hướng về Vịnh Mexico tính đến thứ Tư, có khả năng sẽ được sử dụng để nhận hàng trong tháng 4 và tháng 5, theo ông Rohit Rathod, nhà phân tích cấp cao tại Vortexa.