Mỹ tiếp tục không kích Iran, căng thẳng quanh eo biển Hormuz leo thang

Theo Reuters, quân đội Mỹ đã bắn hạ bốn máy bay không người lái tấn công của Iran và phá hủy một trạm điều khiển tại thành phố cảng Bandar Abbas, nơi được cho là chuẩn bị phóng thêm một drone khác. Quan chức này cho biết các hành động quân sự của Mỹ mang tính “phòng vệ và có kiểm soát” nhằm duy trì lệnh ngừng bắn giữa hai bên có hiệu lực từ đầu tháng 4.

Trong khi đó, hãng thông tấn Tasnim của Iran dẫn lời một nguồn tin quân sự cho biết lực lượng hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã nổ súng cảnh cáo một tàu chở dầu Mỹ đang tìm cách đi qua eo biển Hormuz, buộc con tàu phải quay đầu. Nguồn tin này cũng nói quân đội Mỹ sau đó đã không kích khu vực trống gần Bandar Abbas nhưng không gây thương vong hay thiệt hại.

Trước đó hôm thứ Hai, Mỹ cũng thực hiện các cuộc không kích tại miền nam Iran mà Washington mô tả là hành động phòng vệ, trong khi Tehran gọi đây là “vi phạm nghiêm trọng” thỏa thuận ngừng bắn.

Giá dầu bật tăng trở lại sau thông tin về các cuộc không kích mới của Mỹ. Dầu thô Mỹ tăng gần 2% lên khoảng 90.38 USD/thùng trong phiên giao dịch đầu ngày tại châu Á.

Phát biểu trong cuộc họp nội các hôm thứ Tư, Tổng thống Trump bác bỏ thông tin từ truyền hình nhà nước Iran cho rằng hai bên đã đạt dự thảo thỏa thuận khôi phục lưu thông hàng hải qua eo biển Hormuz về mức trước chiến sự trong vòng một tháng, với việc Iran và Oman cùng quản lý tuyến đường này.

Ông Trump khẳng định sẽ không có quốc gia nào kiểm soát eo biển Hormuz và đưa ra cảnh báo cứng rắn với Oman.

“Không ai được kiểm soát eo biển này. Đây là vùng biển quốc tế và Oman sẽ phải hành xử như mọi quốc gia khác, nếu không chúng tôi sẽ phá hủy họ,” ông Trump tuyên bố.

Nhà Trắng và Đại sứ quán Oman tại Washington chưa đưa ra phản hồi chính thức. Phái bộ Iran tại Liên Hợp Quốc cũng chưa bình luận về thông tin này.

Theo truyền hình Iran, dự thảo thỏa thuận còn bao gồm việc Mỹ dỡ bỏ phong tỏa các cảng của Iran và rút lực lượng quân sự khỏi khu vực lân cận. Tuy nhiên, phát biểu của ông Trump cùng các cuộc tấn công mới cho thấy hai bên vẫn còn bất đồng lớn dù Nhà Trắng gần đây từng phát tín hiệu rằng một thỏa thuận sơ bộ có thể sắp đạt được.

Ebrahim Azizi, Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia Quốc hội Iran, cho biết các phát biểu cứng rắn của ông Trump sẽ không khiến Tehran từ bỏ yêu cầu tiếp tục làm giàu uranium, duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz và yêu cầu Mỹ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt.

Ông Azizi cho rằng Tổng thống Trump đang luân phiên sử dụng đe dọa và kêu gọi đàm phán nhằm tìm lối thoát cho bế tắc chiến lược hiện nay.

Cuộc chiến kéo dài ba tháng qua đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng và đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh kể từ khi Mỹ và Israel mở các cuộc tấn công nhằm vào Iran hôm 28/2. Tổng thống Trump nhiều lần tuyên bố một thỏa thuận hòa bình đang ở rất gần.

Eo biển Hormuz — nơi từng vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu trước chiến sự — hiện vẫn là điểm nóng lớn nhất trong các cuộc đàm phán. Những bất đồng liên quan tới chương trình hạt nhân Iran, các lệnh trừng phạt và quyền kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược này tiếp tục khiến tiến trình hòa đàm bế tắc.

Mỹ hiện triển khai khoảng 15,000 binh sĩ tham gia phong tỏa Iran cùng hàng nghìn quân nhân khác đóng tại các căn cứ trong khu vực, bao gồm Qatar, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất và Bahrain. Các tàu chiến Mỹ cũng thường xuyên hoạt động tại khu vực này.

Truyền hình Iran cho biết dự thảo thỏa thuận không đề cập tới chương trình hạt nhân của Tehran. Các nguồn tin Iran nói vấn đề này sẽ được đưa sang vòng đàm phán thứ hai, điều có thể vấp phải phản đối từ các đồng minh cứng rắn của ông Trump.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tuyên bố Iran sẽ “không bao giờ được sở hữu vũ khí hạt nhân”.

Trong 24 giờ qua, lực lượng hải quân Vệ binh Cách mạng Iran cho biết đã cho phép 23 tàu thương mại, bao gồm tàu chở dầu và tàu container, đi qua eo biển Hormuz. Con số này thấp hơn rất nhiều so với mức 125-140 tàu mỗi ngày trước khi xung đột bùng phát.