Nền kinh tế Nhật Bản có thể đã suy giảm trước khi thuế quan của Trump được công bố

Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) điều chỉnh theo lạm phát đã giảm 0.3% trong quý đầu tiên trên cơ sở hàng năm, theo ước tính trung bình của các nhà kinh tế. Kết quả đó sẽ là lần giảm theo quý đầu tiên sau một năm.

Sự sụt giảm này sẽ phủ bóng lên cả kế hoạch của BoJ nhằm tiếp tục bình thường hóa chính sách và hy vọng tranh cử của Thủ tướng Shigeru Ishiba vào mùa hè này. Nó cũng làm nổi bật những điểm yếu trong nền kinh tế Nhật Bản ngay cả trước khi nước này bị ảnh hưởng bởi thuế quan nghiêm ngặt từ đối tác an ninh lớn nhất của mình, và làm tăng khả năng xảy ra suy thoái kỹ thuật.

Trong dữ liệu GDP sơ bộ công bố vào thứ Sáu, các nhà kinh tế kỳ vọng sẽ nhiều yếu tố biến động mạnh. Họ dự báo sự sụt giảm lớn từ xuất khẩu ròng sau khi nhập khẩu giảm tạo ra một cú hích bất ngờ trong quý trước, trong khi chi tiêu tiêu dùng được cho là vẫn trì trệ trong bối cảnh lạm phát gia tăng.

“Hiện tại không có động lực nào thúc đẩy nền kinh tế Nhật Bản,” Yoshiki Shinke, nhà kinh tế cấp cao tại Viện Nghiên cứu Dai-Ichi Life, cho biết. “Điều này xảy ra ngay cả trước khi thuế quan của Trump tác động. Tôi thấy khả năng cao sẽ có thêm một quý suy giảm nữa.”

Các nhà hoạch định chính sách Nhật Bản cũng đang "đau đầu" với vấn đề thương mại với Mỹ. Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick tuần trước cho biết cần rất nhiều thời gian để đạt được thỏa thuận với Nhật Bản.

Dữ liệu công bố vào thứ Sáu cũng có khả năng hỗ trợ quan điểm thận trọng của BoJ. Đầu tháng này, hội đồng của Thống đốc Kazuo Ueda đã báo hiệu rằng lạm phát có thể mất nhiều hơn 1 năm để đạt mục tiêu của BoJ. Họ cũng cắt giảm một nửa triển vọng tăng trưởng cho năm tài chính này, mức cắt giảm lớn nhất kể từ khi công bố dự báo vào năm 2023.

Sau những dấu hiệu dovish từ cuộc họp chính sách mới nhất kết thúc vào ngày 1 tháng 5, nhiều chuyên gia theo dõi BoJ, bao gồm Goldman Sachs và Barclays, đã lùi thời điểm dự báo về lần tăng lãi suất tiếp theo của ngân hàng này.

“BoJ có lẽ sẽ phải chờ ít nhất đến năm sau,” Masamichi Adachi, nhà kinh tế trưởng về Nhật Bản tại UBS Securities và là cựu quan chức BoJ, cho biết. “Không thể loại trừ khả năng BoJ sẽ chuyển hướng sang cắt giảm lãi suất vào cuối năm.”

Các công ty lớn nhất của Nhật Bản đang bắt đầu cắt giảm dự báo lợi nhuận của họ do thuế quan. Tuần trước, Toyota Motor báo cáo lợi nhuận của họ sẽ giảm khoảng một phần ba trong năm tài chính này so với năm ngoái. Chi tiết về thuế quan “vẫn còn cực kỳ biến động, vì vậy rất khó để hành động vào thời điểm này,” Tổng giám đốc điều hành Koji Sato cho biết tại một cuộc họp báo.

Lợi nhuận doanh nghiệp sụt giảm sẽ làm dấy lên lo ngại về tính bền vững của chu kỳ lạm phát-tiền lương của Nhật Bản. Chi tiêu tiêu dùng đã ảm đạm do lương thực tế đã giảm trong phần lớn ba năm qua khi chi phí sinh hoạt nói chung đã tăng lên vượt xa mục tiêu 2% của BoJ.

Một phần do lạm phát, tỷ lệ ủng hộ của Ishiba đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ khi ông nhậm chức vào tháng 10. Tuy nhiên, dữ liệu GDP của Nhật Bản có lịch sử gây bất ngờ và có những điều chỉnh lớn. Đối với báo cáo sơ bộ cho ba tháng tính đến tháng 12, Văn phòng Nội các báo cáo GDP hàng năm tăng 2.8%, hơn gấp đôi so với ước tính trung bình 1.1%, được thúc đẩy bởi sự sụt giảm nhập khẩu. Lần này, chi tiêu tiêu dùng cho dịch vụ có thể vững chắc một cách bất ngờ khi dữ liệu khu vực dịch vụ mới đã cho thấy những bước nhảy vọt đáng ngạc nhiên, Shinke nói.

Tốc độ tăng trưởng tiềm năng của Nhật Bản được ước tính vào khoảng 0.6%, mức thấp nhất trong số các quốc gia G7. Điều đó làm tăng nguy cơ nền kinh tế suy giảm chỉ với một cú sốc nhỏ tác động đến hệ thống. Sự suy giảm kinh tế trong quý trước sẽ đánh dấu lần thứ sáu kể từ năm 2021, so với hai lần ở Mỹ.

“Tất nhiên, một rủi ro lớn đang được tạo ra bởi Trump — một người. Vì vậy, triển vọng có thể thay đổi đáng kể nếu ông ấy thay đổi ý định,” Shinke nói. “Nhưng thật khó để lạc quan về nền kinh tế lúc này và tôi không thể phủ nhận khả năng xảy ra suy thoái.”