Nhà đầu tư đặt cược vào lợi suất dài hạn cao hơn dưới thời Chủ tịch Fed Kevin Warsh

Các nhà đầu tư đang gia tăng đặt cược vào kịch bản lợi suất trái phiếu kho bạc dài hạn tăng cao hơn và đường cong lợi suất dốc hơn, trong bối cảnh Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) sắp tới là Kevin Warsh được kỳ vọng sẽ vừa thúc đẩy cắt giảm lãi suất vừa thu hẹp bảng cân đối kế toán của ngân hàng trung ương Mỹ.

Quan điểm ưa chuộng một bảng cân đối kế toán Fed nhỏ hơn đáng kể của Warsh — hiện ở mức khoảng 6.59 nghìn tỷ USD — đồng nghĩa với việc nhu cầu mua trái phiếu kho bạc của chính phủ sẽ giảm mạnh. Động thái này có xu hướng làm thắt chặt điều kiện tài chính, do ngân hàng trung ương không còn cung cấp nhiều thanh khoản cho thị trường.

Việc Fed giảm tái đầu tư và hạn chế mua trái phiếu sẽ làm tăng nguồn cung trái phiếu kho bạc trên thị trường. Điều này thường đẩy lợi suất dài hạn lên cao hơn, qua đó khiến đường cong lợi suất trở nên dốc hơn.

“Kết quả chính của việc thu hẹp bảng cân đối kế toán sẽ là tạo ra một đường cong lợi suất mang hình dạng tích cực và bình thường hơn, giống như giai đoạn trước các biện pháp can thiệp sau khủng hoảng tài chính,” ông Eric Kuby, giám đốc đầu tư tại North Star Investment Management Corp ở Chicago, cho biết.

Đường cong lợi suất — thể hiện chênh lệch giữa lãi suất ngắn hạn và dài hạn, đồng thời là thước đo quan trọng về kỳ vọng kinh tế — thường trở nên dốc hơn khi nhà đầu tư lo ngại nhiều hơn về lạm phát và tình trạng thâm hụt tài khóa gia tăng. Lợi suất dài hạn cao hơn sẽ tác động trực tiếp đến chi phí vay của toàn nền kinh tế, khiến lãi suất thế chấp, trái phiếu doanh nghiệp, các khoản vay đòn bẩy và huy động vốn cổ phần đều trở nên đắt đỏ hơn.

Trong khi đó, lợi suất ngắn hạn được dự báo sẽ duy trì ở mức thấp dưới thời Warsh, càng làm nổi bật độ dốc của đường cong lợi suất. Dù từng nổi tiếng là người theo quan điểm “hawkish” khi giữ chức Thống đốc Fed giai đoạn 2006–2011, Warsh gần đây đã chuyển sang lập trường dovish hơn, phù hợp với kỳ vọng của Tổng thống Donald Trump về việc cắt giảm lãi suất trong ngắn hạn.

Đường cong lợi suất trái phiếu chính phủ đã bắt đầu dốc hơn — với lợi suất dài hạn cao hơn lợi suất ngắn hạn — ngay cả trước khi Trump đề cử Warsh thay thế Chủ tịch Fed Jerome Powell vào mùa xuân năm nay.

Xu hướng này được thúc đẩy bởi lo ngại về lạm phát cũng như nỗi sợ rằng thâm hụt ngân sách lớn hơn sẽ kéo theo việc phát hành thêm nợ công, từ đó đẩy lợi suất tăng mạnh.

Đường cong lợi suất kho bạc kỳ hạn 2 năm/10 năm đã phẳng lại đôi chút vào thứ Ba. Trước đó một ngày, mức chênh lệch này đạt 72.70 điểm cơ bản (bps), cao nhất kể từ ngày 9 tháng 4, tức một tuần sau “Ngày Giải phóng” khi Trump công bố các biện pháp liên quan đến hàng hóa từ các đối tác thương mại của Mỹ trên toàn cầu.

Warsh, hiện là nghiên cứu viên tại Viện Hoover thuộc Đại học Stanford, cho rằng những tiến bộ năng suất do trí tuệ nhân tạo thúc đẩy có tác dụng làm giảm áp lực lạm phát, qua đó cho phép Fed nới lỏng chính sách tiền tệ.

Các hợp đồng tương lai lãi suất tại Mỹ cho thấy giới giao dịch vẫn kỳ vọng khoảng 2 lần cắt giảm lãi suất, mỗi lần 0.25 điểm phần trăm trong năm nay. Lần cắt giảm đầu tiên được dự đoán sẽ diễn ra tại cuộc họp ngày 16–17 tháng 6, phản ánh niềm tin rằng Fed dưới sự lãnh đạo của Warsh sẽ tập trung vào việc bình thường hóa chi phí vay.

Nhiệm kỳ của Jerome Powell trên cương vị Chủ tịch Fed sẽ kết thúc vào giữa tháng 5, và Warsh vẫn cần được Thượng viện Mỹ phê chuẩn chính thức.

Tuy nhiên, các nhà phân tích nhấn mạnh sự mâu thuẫn giữa mục tiêu thu hẹp bảng cân đối kế toán của Fed và mong muốn đạt được mức lãi suất dài hạn thấp hơn của chính quyền Trump. Nếu bảng cân đối kế toán tiếp tục thu hẹp trong khi lợi suất dài hạn vẫn duy trì ở mức cao, phí bảo hiểm kỳ hạn — phần lợi suất bổ sung mà nhà đầu tư yêu cầu để bù đắp rủi ro thời gian — có thể duy trì ở mức cao hoặc thậm chí tăng thêm. Điều này có thể làm phức tạp nỗ lực nới lỏng điều kiện tài chính thông qua các đợt cắt giảm lãi suất truyền thống.

“Đó là một chính sách rất khó thực hiện. Bạn có một chính sách mang tính dovish như cắt giảm lãi suất, nhưng lại đồng thời triển khai một chính sách khác khiến lãi suất tăng lên, đó là thu hẹp bảng cân đối kế toán,” ông Jim Barnes, giám đốc bộ phận thu nhập cố định tại Bryn Mawr Trust ở Berwyn, Pennsylvania, nhận định.

“Hai chính sách này đi theo hai hướng ngược nhau. Bạn muốn vừa cắt giảm lãi suất vừa thu hẹp bảng cân đối kế toán cùng lúc. Nhưng làm sao để thực hiện điều đó? Và chính điểm này tạo ra vấn đề.”

Ông Lou Crandall, nhà kinh tế trưởng tại công ty nghiên cứu thị trường tiền tệ Wrightson-ICAP ở New York, cho biết bất kỳ kế hoạch nào nhằm giảm quy mô tài sản của Fed cũng sẽ đối mặt với nhiều vấn đề kỹ thuật phức tạp, đặc biệt liên quan đến các quy định về thanh khoản ngân hàng, và sẽ cần thời gian để triển khai.

Các bên tham gia thị trường cũng dự báo biến động lãi suất sẽ gia tăng. Một số người xem Warsh là nhân vật gây tranh cãi trong vai trò Chủ tịch Fed, do những chỉ trích trước đây của ông đối với ngân hàng trung ương, theo ông Oscar Munoz, chiến lược gia vĩ mô trưởng khu vực Mỹ tại TD Securities ở New York. Ông cho rằng điều này có thể khiến Warsh gặp khó khăn trong việc tạo được sự đồng thuận với một số thành viên của ủy ban hoạch định chính sách.

“Chúng tôi cũng thấy cựu thống đốc này khó dự đoán hơn do sự thay đổi 180 độ đáng chú ý trong các ưu tiên chính sách của ông, sau khi từng thể hiện quan điểm rất hawkish trong thời kỳ Khủng hoảng Tài chính Toàn cầu (GFC),” Munoz nói thêm.

Tuy vậy, nhiều nhà đầu tư trên thị trường trái phiếu vẫn kỳ vọng Warsh sẽ quay lại với bản năng “hawkish” vào một thời điểm nào đó, từ đó làm gia tăng biến động lãi suất.

Ông Felix-Antoine Vezina-Poirier, chiến lược gia liên kết tại BCA ở Montreal, cho rằng mặc dù Warsh đã viện dẫn các tiến bộ năng suất do AI thúc đẩy như một lý do để “không quá lo ngại về lạm phát trong tương lai”, nhưng năng suất cao hơn cũng đồng nghĩa với mức lãi suất quỹ liên bang trung lập cao hơn.

Chỉ số MOVE, thước đo mức độ biến động của lãi suất, đã giảm trong vài tháng gần đây và hiện vẫn chưa phản ánh đầy đủ khả năng Warsh trở thành Chủ tịch Fed. Chỉ số này gần nhất ở mức 59.30, giảm từ 84.32 vào giữa tháng 11.

“Chỉ thời gian mới có thể cho thấy Warsh sẽ điều hành Fed như thế nào. Ông ấy từng là một người rất hawksih về lạm phát khi còn ở Hội đồng Thống đốc,” ông Benjamin Connard, quản lý danh mục đầu tư tại Carnegie Investment Counsel ở Stamford, Connecticut, nhận định.

“Gần đây ông đã thay đổi giọng điệu, và một người hoài nghi có thể cho rằng điều đó chỉ nhằm giành được đề cử. … Lãi suất được quyết định bởi đa số, vì vậy Warsh không thể một mình hạ lãi suất. Đối với nhà đầu tư dài hạn, miễn là niềm tin vào Fed nói chung vẫn được duy trì, đề cử này không nên làm thay đổi quan điểm đầu tư của bạn.”