Rủi ro lạm phát đình trệ của Nhật Bản gia tăng, đồng Yên suy yếu
Nguyễn Tuấn Đạt
Junior Analyst
Sự tăng vọt của giá dầu kết hợp với đồng Yên suy yếu làm gia tăng nguy cơ Nhật Bản rơi vào lạm phát đình trệ, thúc đẩy chính phủ tăng chi tiêu tài chính đồng thời làm phức tạp nhiệm vụ bình thường hóa chính sách của ngân hàng trung ương.
Giá dầu đã vượt mốc 100 USD/thùng vào thứ Hai giữa bối cảnh xung đột leo thang ở Trung Đông và áp lực ngày càng gia tăng đối với các hoạt động vận chuyển dầu và cơ sở hạ tầng năng lượng toàn cầu. Đồng Yên suy yếu so với đồng Đô la, USD/JPY tiến gần đến ngưỡng quan trọng 160, mức mà các nhà chức trách đã can thiệp để hỗ trợ đồng tiền của Nhật Bản vào năm 2024. Chứng khoán cũng lao dốc, chỉ số Nikkei 225 giảm khoảng 6.9% vào sáng sớm thứ Hai, trong khi lợi suất trái phiếu dài hạn tăng.

Nhật Bản nhập khẩu phần lớn nhu cầu năng lượng, khiến nền kinh tế và các chỉ số lạm phát của nước này rất dễ bị ảnh hưởng bởi biến động giá dầu thô. Trong tình hình hiện tại, sự gia tăng chi phí dầu mỏ diễn ra cùng với sự suy yếu của đồng Yên, cả hai yếu tố này đều đẩy áp lực giá cả lên cao.
Sự tăng vọt của giá dầu diễn ra trước khi dữ liệu vào thứ Ba được công bố, dự kiến sẽ xác nhận rằng tiêu dùng cá nhân hầu như không tăng trưởng trong quý IV do các hộ gia đình vẫn thận trọng với chi tiêu không thiết yếu trong bối cảnh lạm phát đã ở mức cao.
Những lo ngại về áp lực chi phí sinh hoạt tại Nhật Bản vẫn đang âm ỉ. Thủ tướng Sanae Takaichi đã dẫn dắt đảng của bà giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử tháng trước, một phần nhờ hy vọng rằng các chính sách tài chính mở rộng của bà sẽ hỗ trợ các hộ gia đình sau khi lạm phát duy trì trên mức mục tiêu của BoJ trong bốn năm liên tiếp. Nhưng nếu vấn đề lạm phát có vẻ như sẽ trở nên nghiêm trọng hơn, bà có thể sẽ áp dụng một cách tiếp cận tài chính mạnh mẽ hơn.
“Đây là một cú đấm kép đối với Nhật Bản,” Yuichi Kodama, nhà kinh tế trưởng tại Viện Nghiên cứu Meiji Yasuda, cho biết. “Sự tăng vọt của giá dầu cùng với đồng Yên yếu sẽ gây áp lực nặng nề lên nền kinh tế Nhật Bản. Rủi ro lạm phát đình trệ đang gia tăng không còn nghi ngờ gì nữa.”
Kodama nhấn mạnh rằng tất cả phụ thuộc vào việc giá dầu duy trì ở mức cao trong bao lâu. Nếu sự tăng giá kéo dài, Takaichi chắc chắn sẽ cần xem xét một gói kinh tế mới, ông nói. Việc tăng chi tiêu thêm có thể làm tái kích hoạt lo ngại của các nhà đầu tư về tình hình tài chính dài hạn của quốc gia, những lo sợ đã gây ra một đợt bán tháo mạnh trên thị trường trái phiếu vào tháng Một.
Sự phụ thuộc vào dầu mỏ từ Trung Đông của Nhật Bản dao động quanh mức 90%, đạt 95.1% vào tháng Một, theo Bộ Thương mại Nhật Bản. Phần lớn lượng dầu đó được vận chuyển đến Nhật Bản qua Eo biển Hormuz.
Kodama dự kiến môi trường kinh tế và thị trường hiện tại sẽ khuyến khích Ngân hàng Nhật Bản (BOJ) tạm thời không tăng lãi suất chuẩn, vì các quan chức sẽ cần đánh giá tác động tiềm tàng nghiêm trọng từ xung đột Iran.
“BOJ đang ở trong một tình thế rất khó khăn,” Kodama nói. “Họ muốn tăng lãi suất trong một môi trường kinh tế thuận lợi, trong khi tình hình Trung Đông này có thể kéo nền kinh tế đi xuống đáng kể.”
Bloomberg