Thị trường toàn cầu chao đảo khi đe dọa thuế của Mỹ làm suy yếu USD, vàng lập đỉnh mới

Chứng khoán toàn cầu đồng loạt giảm điểm trong phiên thứ Hai, trong khi đồng đô la Mỹ suy yếu so với đồng yên Nhật và franc Thụy Sĩ — hai tài sản trú ẩn an toàn — sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa áp thêm thuế đối với hàng hóa nhập khẩu từ các quốc gia phản đối kế hoạch tiếp quản Greenland của ông.

Trong khi đó, giá vàng và bạc tăng vọt lên các mức cao kỷ lục mới, còn giá dầu giảm do lo ngại rằng một cuộc chiến thương mại tiềm tàng giữa Mỹ và châu Âu có thể gây tổn hại đến tăng trưởng kinh tế và nhu cầu toàn cầu.

Thị trường chứng khoán cơ sở của Mỹ đóng cửa trong ngày thứ Hai nhân kỳ nghỉ Martin Luther King Jr. Day, tuy nhiên các hợp đồng tương lai S&P 500 và Nasdaq đều giảm hơn 1,.2%, phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư.

Tại châu Âu, chỉ số STOXX 600 giảm 1.2%, trong khi các chỉ số blue-chip tại Frankfurt, Paris và London lần lượt mất từ 0.4% đến 1.7%.

Tại châu Á, chỉ số Nikkei của Nhật Bản giảm 0.7%, còn chỉ số rộng nhất của MSCI đối với cổ phiếu châu Á – Thái Bình Dương (không bao gồm Nhật Bản) gần như đi ngang.

Tổng thống Trump cho biết Mỹ sẽ áp mức thuế bổ sung 10% từ ngày 1 tháng 2 đối với hàng hóa nhập khẩu từ Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Hà Lan, Phần Lan và Anh. Mức thuế này có thể tăng lên 25% từ ngày 1 tháng 6 nếu không đạt được thỏa thuận liên quan đến Greenland.

Các nền kinh tế lớn trong Liên minh châu Âu (EU) đã lên án các đe dọa thuế của Mỹ, gọi đây là hành vi mang tính tống tiền. Pháp thậm chí đề xuất đáp trả bằng một loạt biện pháp kinh tế chưa từng được áp dụng trước đây, bất chấp việc EU và Mỹ đã ký các thỏa thuận thương mại vào năm ngoái.

“Rõ ràng thị trường tài chính đang phản ứng trước những đe dọa thuế mới,” ông George Lagarias, Kinh tế trưởng tại Forvis Mazars, nhận định.

Ông Lagarias cho rằng “khả năng cao Nhà Trắng sẽ tiếp tục sử dụng các đe dọa thuế như một công cụ chính sách, ngay cả trong trường hợp các thỏa thuận đã được ký kết trước đó.”

Các phương án trả đũa của EU bao gồm việc kích hoạt lại gói thuế riêng trị giá 93 tỷ euro (108 tỷ USD) đối với hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ — vốn đã bị đình chỉ trong sáu tháng từ đầu tháng 8 — cũng như các biện pháp theo Công cụ Chống Ép buộc, có thể tác động đến thương mại dịch vụ hoặc đầu tư của Mỹ.

Những đe dọa thuế này được dự báo sẽ phủ bóng lên Diễn đàn Kinh tế Thế giới, nơi các nhà lãnh đạo toàn cầu tụ họp tại Thụy Sĩ trong những ngày tới, trong đó có một phái đoàn lớn của Mỹ do ông Trump dẫn đầu.

Đồng USD không còn là tài sản trú ẩn an toàn

Trên thị trường tiền tệ, đồng euro phục hồi từ mức thấp nhất trong bảy tuần, tăng 0.4% lên 1.1641.

“Phản ứng của thị trường mà chúng ta chứng kiến cho đến nay chủ yếu xuất phát từ rủi ro địa chính trị, hơn là trực tiếp từ các đe dọa thuế,” ông Tommy von Brömsen, chiến lược gia FX tại Handelsbanken, cho biết.

Ông von Brömsen lưu ý rằng thông thường, căng thẳng địa chính trị sẽ hỗ trợ đồng đô la. “Tuy nhiên, lần này đồng USD lại suy yếu, bởi nguồn rủi ro xuất phát từ chính nước Mỹ,” ông nói, đồng thời cho rằng tình trạng bất ổn có thể thúc đẩy nhà đầu tư đa dạng hóa danh mục, giảm tỷ trọng tài sản Mỹ.

GBP/USD phục hồi lên mức 1.3422 sau khi giảm trong phiên giao dịch châu Á. Trong khi đó, các đồng tiền trú ẩn an toàn tiếp tục mạnh lên, với USD/CHF giảm 0.7% xuống 0.7965, và giảm 0.2% xuống 157.88.

Thị trường phần lớn phớt lờ thông báo của Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi về việc giải tán quốc hội vào thứ Sáu, trước cuộc bầu cử bất thường dự kiến diễn ra vào ngày 8 tháng 2, khi bà tìm cách củng cố thế đa số mong manh của liên minh cầm quyền.

“Phản ứng của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) sẽ đóng vai trò then chốt, trong bối cảnh Thủ tướng Takaichi đã bày tỏ mong muốn hợp tác và làm mềm hóa tính độc lập của ngân hàng trung ương,” ông Shaun Osborne, Chiến lược gia FX trưởng tại Scotiabank, nhận định.

BoJ sẽ họp vào thứ Sáu và được dự báo rộng rãi sẽ giữ nguyên lãi suất chính sách ở mức 0.75%, sau đợt tăng lãi suất hồi tháng 12.

Chỉ số đô la, đo lường sức mạnh của USD so với sáu đồng tiền chủ chốt khác, tiếp tục giảm trong phiên thứ Hai.

Thị trường trái phiếu chính phủ Mỹ đóng cửa do kỳ nghỉ lễ, tuy nhiên hợp đồng tương lai trái phiếu kỳ hạn 30 năm giảm 19 điểm.

Vàng một lần nữa khẳng định vai trò tài sản trú ẩn an toàn, tăng lên mức cao nhất 4,689 USD/ounce, trong khi giá bạc leo lên 94.08.

Cổ phiếu blue-chip của Trung Quốc gần như không biến động sau khi dữ liệu cho thấy tăng trưởng kinh tế hàng năm chậm lại còn 4.5% trong quý IV, dù vẫn cao hơn dự báo.

Sản lượng công nghiệp vượt kỳ vọng nhờ đà tăng của xuất khẩu, nhưng doanh số bán lẻ gây thất vọng, cho thấy nhu cầu trong nước tiếp tục yếu.

Giá dầu hầu như không thay đổi khi tình trạng bất ổn dân sự tại Iran dịu bớt, trong khi thị trường vẫn theo dõi triển vọng nhu cầu toàn cầu nếu căng thẳng thương mại liên quan đến Greenland tiếp tục leo thang.

Dầu Brent giảm nhẹ 0.1% xuống 64.04 USD/thùng, còn dầu thô Mỹ đi ngang ở mức 59.41 USD/thùng.