
Giữa lúc dư luận quốc tế đang tập trung vào những diễn biến căng thẳng tại Mỹ và Nhật Bản, Trung Quốc đang âm thầm chứng kiến một biến động mang tính bước ngoặt trong nội bộ quân đội.
Theo Wall Street Journal, Chủ tịch Tập Cận Bình đã phát động chiến dịch thanh trừng quy mô lớn, trong đó Thượng tướng Trương Hựu Hiệp (Zhang Youxia) – một trong những đồng minh thân cận nhất của ông Tập – bị cáo buộc rò rỉ dữ liệu hạt nhân cho Mỹ và nhận hối lộ để sắp xếp các vụ thăng chức, bao gồm cả vị trí Bộ trưởng Quốc phòng.
Ông Trương là sĩ quan quân phục có cấp bậc cao nhất trong quân đội Trung Quốc và là thành viên của Bộ Chính trị gồm 24 người – cơ quan quyền lực trung tâm của Đảng Cộng sản. Bộ Quốc phòng Trung Quốc trong thông báo ngắn gọn hôm thứ Bảy cho biết ông Trương cùng Tổng tham mưu trưởng Lưu Trấn Lợi (Liu Zhenli) “bị nghi ngờ vi phạm nghiêm trọng kỷ luật và pháp luật”, xác nhận cả hai đang bị điều tra.
Trước đó, vào tháng 10 năm ngoái, ông Tập đã cách chức Thượng tướng Hà Vệ Đông (He Weidong) – Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương – cùng bảy tướng lĩnh cấp cao khác, mở màn cho làn sóng thay đổi nhân sự được đánh giá là sâu rộng nhất trong nhiều thập kỷ.
Các tin đồn về một âm mưu đảo chính cũng đã lan truyền, khiến tình hình thêm phần mờ mịt. Dù chưa có dấu hiệu cho thấy điều đó là thật, giới quan sát nhận định đây là một động thái củng cố quyền lực mạnh mẽ nhất của ông Tập kể từ khi lên nắm quyền, và có thể khiến kế hoạch liên quan đến Đài Loan bị trì hoãn, do ông cần thời gian tái cơ cấu hàng ngũ và củng cố quyền kiểm soát tuyệt đối trong quân đội.
Trước đó, vào năm 2023, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Lý Thượng Phúc (Li Shangfu) cũng biến mất khỏi công chúng trước khi bị bãi nhiệm. Báo cáo của WSJ cho rằng các diễn biến mới nhất có thể liên quan đến vụ việc này, dù hiện chưa rõ ông Lý có đang bị giam giữ hay không.
Cả ông Tập và ông Trương đều là những “thái tử đảng” trong hệ thống chính trị Trung Quốc, khi cha của họ từng chiến đấu cùng nhau trong cuộc nội chiến đưa Mao Trạch Đông và Đảng Cộng sản lên nắm quyền năm 1949.
Về tác động thị trường, giới phân tích cho rằng động thái này hiện chưa tạo ra ảnh hưởng rõ rệt, ngoài khả năng tạm thời làm giảm rủi ro về một hành động quân sự của Trung Quốc. Tuy nhiên, diễn biến này vẫn cần được theo dõi sát sao trong những tuần tới, bởi nó có thể báo hiệu giai đoạn tái cấu trúc quyền lực sâu sắc nhất của Bắc Kinh trong nhiều năm qua.