Tiêu điểm thị trường

Tuần này, tâm điểm của thị trường toàn cầu không chỉ xoay quanh những phát ngôn gây tranh cãi từ Washington. Một diễn biến mang tính cấu trúc hơn đang diễn ra tại Nhật Bản, nơi thị trường trái phiếu chính phủ tiếp tục rung lắc mạnh sau những hệ quả từ “hiệu ứng Takaichi”.

Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản (JGB) đã tăng vọt trong những phiên gần đây, kéo đường cong lợi suất dốc đứng. Lợi suất kỳ hạn 40 năm lần đầu tiên trong lịch sử vượt mốc 4%, trong khi lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm cũng tiến sát ngưỡng này, phản ánh lo ngại ngày càng gia tăng về triển vọng tài khóa dài hạn của nền kinh tế lớn thứ ba thế giới.

Đợt bán tháo diễn ra với cường độ hiếm thấy. Trước đây, biên độ dao động khoảng 40 điểm cơ bản của lợi suất JGB thường là câu chuyện của cả một năm, thậm chí lâu hơn. Tuy nhiên, trong tuần này, mức biến động tương tự lại xuất hiện chỉ trong vài phiên giao dịch, cho thấy mức độ căng thẳng bất thường trên thị trường nợ Nhật Bản.

Trong phiên gần nhất, thị trường ghi nhận một nhịp điều chỉnh nhẹ. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm giảm khoảng 20 điểm cơ bản xuống 3.71%. Dù vậy, tính chung cả tuần, lợi suất ở kỳ hạn này vẫn tăng thêm khoảng 22 điểm cơ bản, cho thấy áp lực bán nhìn chung chưa hề được giải tỏa.

Diễn biến hạ nhiệt tạm thời này khó có thể coi là bền vững, khi các yếu tố nền tảng thúc đẩy đà tăng lợi suất gần như không thay đổi. Thị trường vẫn lo ngại về khả năng mở rộng chi tiêu công, trong bối cảnh bà Sanae Takaichi kêu gọi tổ chức bầu cử bất thường vào ngày 8 tháng 2, làm dấy lên kỳ vọng rằng các chính sách tài khóa nới lỏng hơn có thể tiếp tục được theo đuổi.

Giới đầu tư cho rằng các nhà hoạch định chính sách tại Tokyo sẽ sớm phải đối mặt với những lựa chọn khó khăn, khi thị trường trái phiếu phát đi tín hiệu cảnh báo rõ ràng về rủi ro nợ công và kỷ luật tài khóa.

Cùng với việc đồng đô la Mỹ suy yếu và niềm tin vào tài sản Mỹ bị xói mòn, diễn biến tại thị trường trái phiếu Nhật Bản đang trở thành một yếu tố quan trọng thúc đẩy dòng tiền tìm đến các tài sản trú ẩn như vàng, trong bối cảnh bất ổn vĩ mô và tài khóa toàn cầu ngày càng gia tăng.

Bà Tomoko Yoshino, Chủ tịch Liên đoàn Công đoàn lớn nhất Nhật Bản (Rengo), cho biết môi trường cho các cuộc đàm phán lương mùa xuân năm nay không quá xấu, trong bối cảnh tổ chức này chuẩn bị bước vào vòng thương lượng then chốt với giới chủ.

Bà Yoshino – nữ lãnh đạo đầu tiên trong lịch sử Rengo – nhấn mạnh rằng các điều kiện hiện tại nhìn chung thuận lợi hơn so với lo ngại trước đó, dù liên đoàn vẫn theo dõi chặt chẽ diễn biến của đồng yên và áp lực lạm phát.

Các ước tính tăng lương của Rengo thường được xem là phong vũ biểu cho kết quả chung của đợt đàm phán shuntō diễn ra vào tháng 3. Trước đó, liên đoàn cho biết họ đặt mục tiêu tăng lương tối thiểu 5% cho năm tài khóa 2026. Trong năm tài khóa 2025 hiện tại, Rengo từng yêu cầu mức tăng 6%, song kết quả cuối cùng được điều chỉnh xuống 5.25% – dù vẫn là mức tăng mạnh nhất trong 34 năm.

Theo Yoshino, đồng yên suy yếu đang góp phần đẩy nhanh lạm phát, nhưng bà kỳ vọng chính phủ sẽ điều hành chính sách kinh tế nhằm ổn định giá cả và thị trường ngoại hối trong thời gian tới.

Đề xuất tăng lương năm nay của Rengo bao gồm hơn 3% tăng lương cơ bản, yếu tố then chốt quyết định tiền thưởng, trợ cấp thôi việc và lương hưu. Đối với các doanh nghiệp nhỏ, liên đoàn đưa ra mục tiêu riêng ở mức 6%, nhằm thu hẹp khoảng cách thu nhập với người lao động tại các tập đoàn lớn.

Tuy nhiên, xét đến thực tế rằng các cuộc thương lượng thường làm giảm bớt mức đề xuất ban đầu, mức tăng lương bình quân cuối cùng nhiều khả năng sẽ rơi vào khoảng 4.50%–4.80%, ngay cả khi đàm phán diễn ra thuận lợi.

Trong bối cảnh lạm phát kéo dài khiến tiền lương thực tế của Nhật Bản phần lớn vẫn ở mức âm, Rengo cho rằng điều này càng củng cố lập trường thúc đẩy tăng lương bền vững và trên diện rộng nhằm hỗ trợ sức mua và tăng trưởng kinh tế.

Vàng liên tiếp lập đỉnh kỉ lục mới, hiện giao dịch tại mức 4,868 USD/oz

Tóm tắt thị trường:

• Giao dịch trầm lắng: Thị trường Châu Á khá yên ắng sau những biến động mạnh tại Mỹ vào thứ Ba.
• Chứng khoán phân hóa: Các chỉ số khu vực đi theo đà giảm của Wall Street nhưng áp lực bán đã dịu bớt.
• Trái phiếu Chính phủ Nhật Bản (JGB) hồi phục: Sự ổn định của JGB giúp xoa dịu tâm lý nhà đầu tư.
• Tiêu điểm ngoại hối: Tỷ giá CHF/JPY bứt phá lên mức cao kỷ lục, vượt ngưỡng 200.

Sau phiên giao dịch đầy biến động tại Mỹ, thị trường khu vực Châu Á - Thái Bình Dương bước vào trạng thái khá tĩnh lặng và thiếu định hướng rõ ràng. Mặc dù các thị trường chứng khoán mở cửa trong sắc đỏ do ảnh hưởng từ đợt bán tháo mạnh trên Wall Street, nhưng tâm lý chung đã dần ổn định khi phiên giao dịch tiến triển.

🇯🇵 Điểm sáng từ thị trường Trái phiếu Nhật Bản
Yếu tố then chốt giúp ổn định tâm lý là sự hồi phục nhẹ của trái phiếu Chính phủ Nhật Bản (JGB). Sau đợt bán tháo dữ dội đầu tuần khiến lợi suất dài hạn tăng vọt, JGB đã lấy lại được một phần điểm số đã mất. Điều này giúp giảm bớt lo ngại về hiệu ứng lan tỏa sang thị trường lãi suất toàn cầu, đặc biệt khi Nhật Bản đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong dòng vốn quốc tế và các giao dịch kinh doanh chênh lệch lãi suất (carry trade).

🇺🇸 Mỹ: Sắc lệnh mới của Tổng thống Trump
Tại Mỹ, Tổng thống Donald Trump đã ký một sắc lệnh hành pháp nhằm hạn chế các nhà đầu tư tổ chức lớn mua lại các căn hộ gia đình đơn lập (single-family homes). Sắc lệnh này yêu cầu Bộ Tài chính xác định các điều khoản chính trong vòng một tháng và các cơ quan liên bang nghiên cứu các biện pháp hạn chế khả thi trong 60 ngày. Tuy nhiên, động thái này đã được dự báo từ trước nên không gây ra phản ứng mạnh từ thị trường.

🇳🇿 New Zealand công bố ngày bầu cử
Thủ tướng New Zealand Christopher Luxon đã chính thức công bố cuộc tổng tuyển cử quốc gia sẽ diễn ra vào ngày 07/11/2026. Ông đặt trọng tâm cuộc đua vào việc đảm bảo nhiệm kỳ thứ hai và tăng tốc tăng trưởng kinh tế. Thông báo này mang lại sự chắc chắn về mặt chính trị nhưng chưa tạo ra tác động đáng kể lên thị trường tài chính.

🇨🇳 Trung Quốc và Hàn Quốc: Quản lý tỷ giá
Trung Quốc: PBOC tiếp tục kìm hãm đà tăng giá của đồng Nhân dân tệ khi ấn định tỷ giá tham chiếu ở mức 7.0014, yếu hơn so với dự báo của thị trường bất chấp sự suy yếu của đồng USD. Điều này củng cố quan điểm rằng giới chức đang quản lý tốc độ tăng trưởng thay vì đảo ngược xu hướng.

Hàn Quốc: Tổng thống nước này nhắc lại rằng thị trường ngoại hối được thúc đẩy bởi cung và cầu, đồng thời dự báo đồng Won có thể mạnh lên mức 1,400 trong những tháng tới.

✈️ Sự cố chuyên cơ Air Force One
Một thông tin đáng chú ý khác là chuyên cơ Không lực Một (Air Force One) chở ông Trump đến Davos đã phải quay lại Căn cứ Andrews do một lỗi kỹ thuật điện nhỏ. Nhà Trắng cho biết chuyến đi vẫn sẽ tiếp tục trên một máy bay thay thế.

📈 Ngoại hối: CHF/JPY vượt ngưỡng 200
Trên thị trường ngoại hối, cặp CHF/JPY tiếp tục đà tăng không ngừng nghỉ, thiết lập kỷ lục lịch sử mới trên mốc 200. Đây là minh chứng cho thấy dòng vốn tìm nơi trú ẩn an toàn (safe-haven) vẫn là chủ đề thống trị bên dưới bề mặt của một phiên giao dịch vốn dĩ tĩnh lặng.

📊 Chỉ số chứng khoán Châu Á - Thái Bình Dương:

• Nhật Bản (Nikkei 225): -0.64%
• Hồng Kông (Hang Seng): -0.15%
• Thượng Hải (Shanghai Composite): +0.16%
• Australia (S&P/ASX 200): -0.39%

Lưu ý: Tổng thống Trump dự kiến sẽ có bài phát biểu đặc biệt tại Davos vào tối nay, ngày 21/01/2026, từ 20:30 đến 21:15 (giờ Việt Nam).

Một cú sốc "bán tháo tài sản Mỹ" (sell America) do yếu tố chính sách đã quét qua thị trường chứng khoán, đồng Đô la và các thước đo biến động trong ngày thứ Ba. Điều này làm gia tăng xác suất Tổng thống Trump sẽ phải mềm mỏng hơn trong những ngày tới để xoa dịu thị trường.

Tóm tắt diễn biến:

• Chứng khoán Mỹ trải qua phiên tồi tệ nhất kể từ tháng 10, đẩy các chỉ số chính xuống mức tăng trưởng âm trong năm 2026.

• Chỉ số biến động VIX vọt lên ngưỡng 21 khi nhà đầu tư ráo riết tìm kiếm sự bảo vệ.

• Đồng Đô la suy yếu trong khi giá vàng lập kỷ lục mới, phản ánh làn sóng thoát vốn khỏi tài sản Mỹ.

• Thị trường phản ứng tiêu cực trước rủi ro đối ngoại leo thang liên quan đến Greenland và Châu Âu.

• Sự xuất hiện của ông Trump tại Davos và các cuộc thảo luận với lãnh đạo Châu Âu mở ra cơ hội cho một đợt xuống thang chiến thuật.

Thị trường trong ngày thứ Ba đã phát đi tín hiệu "bán tháo tài sản Mỹ" rõ rệt khi các nhà đầu tư lùi bước trước rủi ro chính sách đối ngoại leo thang từ Washington. Cổ phiếu, đồng Đô la và trái phiếu Kho bạc Mỹ đều biến động theo hướng cho thấy phí rủi ro (risk premia) gắn liền với sự bất định chính sách đang tăng vọt.

Cả ba chỉ số chứng khoán chính của Mỹ đều ghi nhận mức giảm sâu nhất kể từ tháng 10, kéo chỉ số S&P 500 và Nasdaq Composite rơi xuống mức âm tính từ đầu năm 2026. Chỉ số S&P 500 giảm 2.06%, Dow Jones mất 1.76% và Nasdaq sụt giảm 2.39%. Chỉ số đo lường trạng thái sợ hãi VIX cũng tăng vọt lên mức 21, cho thấy niềm tin của nhà đầu tư đang lung lay dữ dội.

Đồng thời, sự suy yếu của đồng Đô la và việc giá vàng chinh phục các kỷ lục mới càng củng cố tâm lý tìm nơi trú ẩn an toàn. Lợi suất trái phiếu cũng tăng lên, cho thấy nhà đầu tư đang yêu cầu mức bù đắp cao hơn khi nắm giữ các tài sản dài hạn của Mỹ trong bối cảnh vĩ mô và chính trị ngày càng bất ổn.

Chất xúc tác cho đợt biến động này là những diễn biến địa chính trị xoay quanh tham vọng của Tổng thống Trump đối với Greenland và rủi ro đối đầu trực diện với Châu Âu. Ông Trump dự kiến sẽ có bài phát biểu tại Davos vào thứ Tư và cho biết đã đồng ý thảo luận với các nhà lãnh đạo Châu Âu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) — một động thái có thể tạo ra lối thoát cho căng thẳng hiện tại.

Điều này rất quan trọng vì các đợt sụt giảm mạnh trên thị trường thường đóng vai trò như một lực cản đối với thế thượng phong trên bàn đàm phán của Nhà Trắng. Nếu chiến lược của chính quyền bị coi là đang đẩy thị trường vào các điều kiện tài chính thắt chặt hơn, làm giảm giá cổ phiếu, tăng lợi suất và làm yếu đồng nội tệ, thì chiến lược đó sẽ nhanh chóng phản tác dụng. Đây chính là cốt lõi của giả thuyết "TACO": sau khi thị trường đưa ra "hình phạt" rõ ràng cho sự đối đầu gay gắt, các động lực sẽ chuyển dịch sang hướng xuống thang, tái cấu trúc mục tiêu hoặc lùi bước chiến thuật để ổn định tình hình.

Trong những ngày tới, giới đầu tư sẽ quan sát liệu ông Trump có sử dụng diễn đàn Davos để làm dịu giọng điệu, nhấn mạnh vào việc đạt được thỏa thuận, hoặc phát đi tín hiệu sẵn sàng tìm kiếm "điểm chung" với Châu Âu hay không. Thậm chí những thay đổi nhỏ trong thông điệp cũng có thể làm giảm bớt biến động. Nếu những phát ngôn trở nên ôn hòa và tâm lý chấp nhận rủi ro quay trở lại, đợt bán tháo ngày thứ Ba có thể được coi là một sự kiện "giải tỏa áp lực" hơn là sự khởi đầu của một xu hướng sụt giảm bền vững.

Lịch trình: Tổng thống Trump dự kiến sẽ có bài phát biểu đặc biệt tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos vào ngày 21/01/2026, từ 20:30 đến 21:15 (giờ Việt Nam).

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung vừa đưa ra cảnh báo rằng các biện pháp áp thuế chip của Mỹ sẽ chủ yếu làm tăng giá cả tại thị trường Mỹ, trong bối cảnh sự thống trị của Châu Á trong lĩnh vực bán dẫn đang hạn chế đáng kể đòn bẩy của Washington.

Tóm tắt nội dung chính:

• Tổng thống Lee cho rằng thuế quan chip của Mỹ sẽ làm tăng giá tại Mỹ thay vì gây tổn hại cho các nhà sản xuất Châu Á.

• Các mức thuế đề xuất có thể lên tới 100% nếu không có cam kết sản xuất mới tại Mỹ.

• Hàn Quốc và Đài Loan thống trị nguồn cung chip toàn cầu, làm giảm hiệu quả của các rào cản thuế quan.

• Xuất khẩu của Hàn Quốc lập kỷ lục vào năm 2025, dẫn đầu là lĩnh vực bán dẫn.

• Ông Lee nhắc lại kỳ vọng về việc đồng Won sẽ mạnh lên vào cuối năm nay.

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung đã giảm nhẹ mối đe dọa từ các đề xuất áp thuế của Mỹ đối với chip nhập khẩu. Ông lập luận rằng bất kỳ động thái nào của Washington nhằm áp đặt các mức thuế cao ngất ngưỡng cuối cùng sẽ chỉ làm tăng giá đối với người tiêu dùng Mỹ thay vì làm suy yếu các nhà sản xuất chip Châu Á.

Những phát biểu này nhằm đáp lại các bình luận từ ông Howard Lutnick — người đã tuyên bố rằng các công ty bán dẫn Hàn Quốc và Đài Loan có thể đối mặt với mức thuế lên tới 100% trừ khi họ mở rộng đáng kể năng lực sản xuất tại Hoa Kỳ. Tổng thống Lee cho rằng một chính sách như vậy sẽ rất khó thực thi mà không gây ra những hậu quả kinh tế nghiêm trọng, xét đến vị thế thống trị của các nhà sản xuất Châu Á trong chuỗi cung ứng chip toàn cầu.

Ông lưu ý rằng các công ty Hàn Quốc và Đài Loan chiếm khoảng 80–90% thị phần trong các phân khúc then chốt của thị trường bán dẫn. Điều này đồng nghĩa với việc phần lớn gánh nặng thuế quan sẽ được chuyển trực tiếp vào giá bán tại Mỹ. “Hầu hết gánh nặng này có khả năng sẽ phản ánh qua việc tăng giá tại Hoa Kỳ,” ông Lee nói và nhấn mạnh rằng các mức thuế quy mô đó sẽ hoạt động giống như một loại thuế lạm phát hơn là một công cụ chính sách công nghiệp hiệu quả.

Tổng thống Lee cũng nhấn mạnh Hàn Quốc có các điều khoản bảo vệ được lồng ghép trong thỏa thuận thương mại với Mỹ, nhằm ngăn chặn việc các nhà sản xuất chip nội địa rơi vào thế bất lợi so với các đối thủ tại Đài Loan hay các nơi khác. Các cơ chế này sẽ giúp bảo vệ doanh nghiệp Hàn Quốc khỏi sự đối xử phân biệt ngay cả khi chính sách thương mại của Mỹ trở nên quyết liệt hơn.

Phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh Hàn Quốc vừa ghi nhận hiệu suất xuất khẩu bùng nổ. Tổng kim ngạch xuất khẩu đạt kỷ lục 709.4 tỷ USD vào năm 2025, tăng 3.8% so với năm trước, phần lớn nhờ nhu cầu bán dẫn tăng vọt liên quan đến đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI). Lượng xuất khẩu chip đã tăng 22% trong năm ngoái, đưa tổng kim ngạch xuất khẩu chip đạt 173.4 tỷ USD.

Mặc dù Mỹ vẫn là một thị trường quan trọng, nhưng xuất khẩu chip sang thị trường này chỉ chiếm 8% tổng kim ngạch, trong khi Trung Quốc là khách hàng lớn nhất, tiếp theo là Đài Loan và Việt Nam. Cơ cấu xuất khẩu này cho thấy Hàn Quốc có cơ sở cầu đa dạng, giúp hạn chế rủi ro trực tiếp từ các hành động thuế quan tiềm tàng của Mỹ.

Kết thúc bài phát biểu, Tổng thống Lee cũng đề cập ngắn gọn đến biến động tiền tệ, nhắc lại kỳ vọng chính thức rằng đồng Won có thể mạnh lên mức 1,400 đổi 1 USD trong những tháng tới. Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận rằng động lực ngoại hối vẫn gắn liền chặt chẽ với các chuyển động chung của khu vực.

Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC) vừa phát đi tín hiệu kìm hãm đà tăng giá của đồng Nhân dân tệ bằng cách thiết lập tỷ giá tham chiếu (fix) ở mức cao, cho thấy mong muốn làm chậm tốc độ tăng trưởng của đồng nội tệ thay vì ngăn chặn hoàn toàn.

Tóm tắt diễn biến:

• PBOC ấn định tỷ giá tham chiếu Nhân dân tệ hàng ngày ở mức 7.0014 đổi 1 USD.

• Con số này tạo ra khoảng cách lớn so với mức dự báo 6.9578 từ mô hình của Reuters.

• Động thái này cho thấy sự kháng cự đối với đà tăng giá quá nhanh của đồng Nhân dân tệ.

• Các cơ quan quản lý tập trung vào việc kiểm soát tốc độ biến động, không phải đảo ngược xu hướng.

• Mục tiêu chính sách là bảo vệ các nhà xuất khẩu và hạn chế dòng vốn đầu cơ biến động.

PBOC đã thể hiện ưu tiên trong việc quản lý tốc độ tăng giá của đồng Nhân dân tệ hơn là cho phép một đợt bứt phá nhanh chóng. Bằng cách ấn định tỷ giá tham chiếu chính thức yếu hơn đáng kể so với kỳ vọng của thị trường, PBOC đã hành động bất chấp sự suy yếu trên diện rộng của đồng Đô la Mỹ.

Cụ thể, mức tỷ giá 7.0014 đã giữ mốc trung vị ngay trên ngưỡng tâm lý quan trọng 7.00. So với ước tính 6.9578 từ Reuters, sự phân kỳ lớn này nhấn mạnh sự phản đối của giới chức Trung Quốc đối với các đợt tăng giá ngắn hạn.

Đáng chú ý, tỷ giá tham chiếu được đưa ra ngay cả khi đồng USD đang suy yếu trên toàn cầu và đồng Nhân dân tệ đã tăng giá mạnh trong các phiên gần đây. Điều này làm nổi bật mối lo ngại của Bắc Kinh rằng việc tăng giá quá mức hoặc quá nhanh có thể gây tổn hại cho các nhà xuất khẩu, thắt chặt các điều kiện tài chính trong nước hoặc kích thích dòng vốn đầu cơ gây mất ổn định. Việc đặt tỷ giá tham chiếu yếu hơn nhiều so với dự báo là một cách thức hiệu quả để PBOC kìm hãm áp lực tăng giá một chiều mà không cần viện đến các biện pháp can thiệp thô bạo hơn.

Các chiến lược gia cho biết khoảng cách giữa tỷ giá thực tế và kỳ vọng gửi đi một thông điệp rõ ràng: PBOC muốn tránh một đợt phục hồi mất kiểm soát của đồng Nhân dân tệ, đặc biệt là khi Trung Quốc đang nỗ lực ổn định tăng trưởng, hỗ trợ xuất khẩu và quản lý niềm tin tiêu dùng vốn còn mong manh. Một sự bứt phá nhanh xuống dưới ngưỡng 7.00 có thể khuyến khích dòng vốn đầu cơ hoặc đẩy nhanh quá trình chuyển vốn về nước từ nước ngoài — những kịch bản mà giới chức trách luôn tìm cách ngăn chặn từ trước đến nay.

Cách tiếp cận này hoàn toàn phù hợp với "sách lược" ngoại hối rộng lớn hơn của Bắc Kinh: chấp nhận các chuyển động vừa phải dựa trên các yếu tố cơ bản, đồng thời sử dụng cơ chế tỷ giá tham chiếu để ngăn chặn các vị thế giao dịch dựa trên tâm lý đám đông. Miễn là đồng Đô la vẫn duy trì đà suy yếu, các nhà giao dịch kỳ vọng PBOC sẽ tiếp tục điều chỉnh tỷ giá tham chiếu để giữ cho đà tăng của Nhân dân tệ nằm trong tầm kiểm soát thay vì để xảy ra những biến động đột ngột.

Đợt bán tháo mạnh trên thị trường trái phiếu chính phủ Nhật Bản (JGB) kỳ hạn dài hôm thứ Ba đã lan sang các thị trường toàn cầu, đẩy lợi suất trái phiếu nước ngoài tăng và làm suy yếu tâm lý rủi ro khi giới đầu tư đánh giá lại triển vọng tài khóa của Nhật trước cuộc tổng tuyển cử sớm. Lợi suất JGB kỳ hạn 40 năm vọt lên mức cao kỷ lục mới, lần đầu vượt ngưỡng 4% và đạt khoảng 4.2%, sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi ấn định bầu cử vào ngày 8/2 và đề xuất tạm ngừng thuế tiêu dùng 8% đối với thực phẩm trong hai năm như một phần của gói kích thích tài khóa lớn.

Động thái này làm dấy lên lo ngại về tình trạng tài chính công vốn đã căng thẳng của Nhật Bản, đồng thời làm tăng rủi ro “giải vị thế carry trade” — các giao dịch vay vốn bằng yên lãi suất thấp để đầu tư vào tài sản lợi suất cao hơn toàn cầu. Khi biến động gia tăng, lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn dài cũng tăng theo, cho thấy sức lan tỏa của thị trường trái phiếu Nhật tới dòng vốn quốc tế.

Tổ chức xếp hạng S&P Global Ratings cảnh báo rằng các đề xuất cắt giảm thuế, bao gồm thuế tiêu dùng với thực phẩm, có thể trở thành gánh nặng thường trực lên nguồn thu, thay vì chỉ là tác động ngắn hạn, qua đó làm suy yếu vị thế tài khóa của Nhật về dài hạn.

Sang phiên sáng thứ Tư tại châu Á, thị trường JGB tạm ổn định khi lợi suất giảm khoảng 6 điểm cơ bản sau khi Bộ trưởng Tài chính Satsuki Katayama kêu gọi sự bình tĩnh từ thị trường. Trái phiếu Kho bạc Mỹ cũng hồi phục nhẹ (lợi suất giảm), xóa bớt phần biến động mạnh của ngày trước đó. Trong khi đó, chứng khoán châu Á mở cửa trong sắc đỏ sau cú sụt mạnh nhất của Phố Wall kể từ tháng 10, còn giá vàng tiếp tục lập đỉnh mới nhờ nhu cầu trú ẩn gia tăng.

Bối cảnh thị trường càng thêm phức tạp khi rủi ro địa chính trị và thương mại leo thang: động thái đe dọa áp thuế mới của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm vào các nền kinh tế lớn châu Âu trong tranh chấp liên quan đến Greenland đã khiến tài sản rủi ro chịu thêm áp lực. Đồng thời, quỹ hưu trí Đan Mạch AkademikerPension cho biết sẽ thoái toàn bộ trái phiếu Kho bạc Mỹ trước cuối tháng 1 do lo ngại về tính bền vững tài khóa của Mỹ.

Trong thời gian tới, trọng tâm của thị trường sẽ xoay quanh mức độ biến động của JGB — liệu có giảm dần hay bùng phát trở lại — và cách các kế hoạch tài khóa trước bầu cử của Nhật ảnh hưởng tới triển vọng nợ công.

Giá vàng tiếp tục đà tăng mạnh, vượt ngưỡng 4,800 USD/ounce trong phiên thứ Tư và lập kỷ lục mới, khi căng thẳng leo thang quanh vấn đề Greenland thúc đẩy nhu cầu đối với các tài sản trú ẩn an toàn. Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) tại Davos, vẫn kiên định với kế hoạch mua lại hòn đảo Bắc Cực này. Trong khi đó, Thủ tướng Greenland kêu gọi người dân chuẩn bị cho khả năng có động thái quân sự, dù cho rằng kịch bản này khó xảy ra. Những căng thẳng mới nổi lên sau khi ông Trump đe dọa sẽ áp thêm thuế nhập khẩu 10% đối với một số quốc gia châu Âu từ ngày 1/2, và có thể tăng lên 25% vào tháng 6 nếu không đạt được thỏa thuận về Greenland.

Đồng USD ghi nhận phiên giảm mạnh nhất trong hơn một tháng vào thứ Ba, sau khi Nhà Trắng đe dọa châu Âu về tương lai của Greenland, khiến chứng khoán và trái phiếu Mỹ đồng loạt bị bán tháo, trong khi đồng euro và bảng Anh tăng mạnh. Chỉ số DXY, giảm tới 0.8% — mức giảm trong ngày lớn nhất kể từ giữa tháng 12 — khi giới đầu tư lo ngại rủi ro liên quan đến thị trường Mỹ. Hôm thứ Hai, việc Tổng thống Mỹ Donald Trump tái khơi lại đe dọa áp thuế lên các đồng minh châu Âu đã kích hoạt làn sóng “Sell America” tương tự tháng 4 năm ngoái, khi cổ phiếu, trái phiếu Kho bạc và đồng USD cùng sụt giảm. Nhà đầu tư đang tháo chạy khỏi tài sản định danh bằng USD do “lo ngại về bất ổn kéo dài, quan hệ đồng minh rạn nứt, suy giảm niềm tin vào vai trò lãnh đạo của Mỹ, nguy cơ trả đũa và xu hướng phi đô la hóa ngày càng rõ rệt.” Đồng yên Nhật biến động nhẹ khi giới đầu tư cân nhắc thông tin Thủ tướng Sanae Takaichi cam kết sẽ cắt giảm tạm thời thuế tiêu dùng với thực phẩm nếu giành chiến thắng trong cuộc tổng tuyển cử sắp tới. Tuy nhiên, nhu cầu trú ẩn an toàn trước căng thẳng thương mại Mỹ–EU giúp hạn chế đà giảm của yên, trong khi lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật kỳ hạn 10 năm tăng lên 2.359% — mức cao nhất gần 27 năm — tiếp tục củng cố chênh lệch lợi suất có lợi cho đồng tiền này.

• Chỉ số DXY -0.80%

• EUR/USD +0.62%

• GBP/USD +0.04%

• USD/JPY +0.06%

• AUD/USD +0.30%

• NZD/USD +0.60%

• USD/CAD -0.25%

• USD/CHF: -0.87%

Trên Phố Wall, cả ba chỉ số chính đều giảm mạnh nhất trong ba tháng, khi giới đầu tư lo ngại các đe dọa thuế mới của ông Trump có thể làm gia tăng biến động thị trường. Ông Trump tuyên bố rằng mình “không còn chỉ nghĩ về hòa bình” sau khi không giành được Giải Nobel Hòa bình, đồng thời nhắc lại lời đe dọa sẽ tăng thuế đối với các thành viên Liên minh châu Âu gồm Đan Mạch, Phần Lan, Pháp, Đức, Thụy Điển, Hà Lan, cùng với Anh và Na Uy — cho đến khi Mỹ được phép mua lại Greenland. Lời đe dọa này đã khiến làn sóng “Sell America” tái bùng phát, tương tự như sau khi ông Trump công bố các mức thuế “Ngày Giải phóng” hồi tháng 4 năm ngoái. 

• Dow Jones -1.76%

• S&P 500 -2.06%

• Nasdaq Composite -2.39%

Giá vàng tiếp tục mở rộng đà tăng 1.68% lên mức 4,749 USD/ounce trong phiên thứ Ba nhờ nhu cầu trú ẩn mạnh mẽ trong bối cảnh căng thẳng Mỹ–EU quanh Greenland chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Tâm lý “risk-off” lan rộng, đẩy giá vàng lên đỉnh mới, trong khi lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ tăng do áp lực bán mạnh ở kỳ hạn dài. Trái phiếu Kho bạc Mỹ tiếp tục bật tăng 6 điểm cơ bản lên mức 4.29% khi nhà đầu tư phản ứng với biến động tại thị trường trái phiếu Nhật và nguy cơ leo thang thương mại xuyên Đại Tây Dương.

Thị trường sẽ phải tiếp tục chờ đợi khi Tòa án Tối cao Hoa Kỳ vừa công bố hai phán quyết trong ngày hôm nay, nhưng không có phán quyết nào liên quan đến vấn đề thuế quan.

Đối với những độc giả quan tâm đến các vấn đề pháp lý, dưới đây là tóm tắt về hai phán quyết vừa được ban hành:

Vụ kiện Berk v. Choy

Tòa án phán quyết rằng yêu cầu của bang Delaware về "bản tự khai có giá trị" (affidavit of merit) trong các vụ kiện sai sót y tế không được áp dụng tại tòa án liên bang. Trước đó, đơn kiện của nguyên đơn Harold Berk đã bị bác bỏ do không cung cấp được chứng thực của chuyên gia về tính hợp lệ của khiếu nại theo yêu cầu của luật tiểu bang. Thay mặt cho đa số, Thẩm phán Barrett kết luận rằng Quy tắc Tố tụng Dân sự Liên bang số 8 là quy tắc chi phối các thông tin cần thiết khi bắt đầu khởi tố. Vì quy tắc này chỉ yêu cầu một "tuyên bố ngắn gọn và rõ ràng về khiếu nại", nó sẽ thay thế các rào cản về chứng cứ trái ngược của luật tiểu bang.

Vụ kiện Ellingburg v. Hoa Kỳ

Tòa án đã nhất trí phán quyết rằng việc bồi thường theo Đạo luật Bồi thường Nạn nhân Bắt buộc (MVRA) là một hình phạt hình sự. Holsey Ellingburg đã thách thức việc áp dụng hồi tố của MVRA đối với tội danh mà ông thực hiện trước khi đạo luật này ban hành, cho rằng đây là hành vi vi phạm Điều khoản Ex Post Facto (hồi tố hình phạt). Thẩm phán Kavanaugh lưu ý rằng văn bản của MVRA đã dán nhãn bồi thường là một "hình phạt" và tích hợp nó vào quá trình tuyên án hình sự, điều này làm cho tính chất trừng phạt của đạo luật trở nên "cực kỳ rõ ràng". Cách phân loại này đảm bảo rằng việc bồi thường phải tuân thủ các bảo hộ hiến pháp chống lại các hình phạt hồi tố.

Bloomberg đưa tin, quỹ hưu trí Đan Mạch AkademikerPension sẽ tất toán toàn bộ danh mục trị giá 100 triệu USD trái phiếu Chính phủ Mỹ trước cuối tháng này.

Quỹ hiện đang quản lý khoảng 25 tỷ USD tiền tiết kiệm cho các giáo viên. Các nhà quản lý quỹ viện dẫn nỗ lực thâu tóm Greenland của Tổng thống Trump là một trong những nguyên nhân dẫn đến quyết định thoái vốn. Tuy nhiên, ông Anders Schelde, Giám đốc Đầu tư của AkademikerPension, chia sẻ thêm với Bloomberg:

"Về cơ bản, Mỹ không còn là một chủ thể có mức tín nhiệm tốt và về lâu dài, tình hình tài chính của chính phủ Mỹ là không bền vững."

Đáng chú ý, Ngân hàng Trung ương Đan Mạch hiện nắm giữ 100 tỷ USD dự trữ ngoại hối, với khoảng một nửa trong số đó có khả năng là đồng Đô la Mỹ. Định chế này cùng nhiều tổ chức khác có thể sẽ phải đánh giá lại danh mục nắm giữ, đặc biệt là sau tiền lệ các tài sản dự trữ của Nga bị đóng băng và khả năng tiếp cận hệ thống tài chính quốc tế bị tê liệt sau cuộc xung đột tại Ukraine.

Không ngạc nhiên khi giá vàng đã tăng 1.6% và vừa thiết lập kỷ lục mới tại mức 4,748 USD. Suy cho cùng, vàng là giải pháp thay thế tiền tệ cuối cùng; nếu có bất kỳ sự dịch chuyển nào khỏi đồng Đô la Mỹ, đây sẽ là một trong những điểm đến hàng đầu.

Dù là từ Đan Mạch hay các khu vực khác, áp lực bán tháo trái phiếu Chính phủ Mỹ đang diễn ra rất mạnh mẽ trong hôm nay. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm của Mỹ đã chạm mức cao nhất kể từ tháng 9, bất chấp việc Fed đã có ba lần cắt giảm lãi suất trong khoảng thời gian đó. Về mặt kỹ thuật, biểu đồ đang hình thành mô hình vai-đầu-vai ngược với mục tiêu ngay dưới ngưỡng 4.5%.

Một phần lớn diễn biến trên thị trường trái phiếu hiện nay bắt nguồn từ sự điều chỉnh tài khóa tại Nhật Bản, nơi lợi suất kỳ hạn 30 năm đã tăng thêm 25 điểm cơ bản chỉ trong ngày hôm nay, đe dọa kích hoạt một cuộc khủng hoảng quốc tế. Song song đó, hợp đồng tương lai chỉ số S&P 500 cũng ghi nhận mức giảm 1.5%.

Trong bối cảnh hiện tại, rất có thể chính cuộc khủng hoảng trái phiếu tại Nhật Bản sẽ là yếu tố ngăn chặn tham vọng bành trướng của ông Trump. Thị trường đang tràn ngập những thông tin gây nhiễu, khiến việc sàng lọc tiêu đề để tìm kiếm lợi thế giao dịch trở nên vô cùng khó khăn.

Vàng tiếp tục lập đỉnh lịch sử mới trong phiên

Dưới đây là những gì tôi đã viết vào thời điểm đầu năm:

Rủi ro số một mà tôi nhận thấy trên thị trường ngoại hối năm 2026 chính là Nhật Bản. Đồng Yên đã phải vật lộn trong suốt 6 tháng qua và tình hình tại Tokyo đang tiến gần đến điểm bùng phát. Đã có những cảnh báo đanh thép về việc can thiệp ngoại hối vào cuối tháng 12. Nhật Bản hiện là nền kinh tế lớn mắc nợ nhiều nhất thế giới, đi kèm với đó là cấu trúc nhân khẩu học tồi tệ. Trong khi đó, Mỹ đang để ngỏ nhiều bất ổn trong liên minh với Nhật Bản, còn Trung Quốc thì đang dần chiếm lĩnh thị phần sản xuất của quốc gia này.

Đang tồn tại một tình huống kiểu "cậu bé chăn cừu" xung quanh vấn đề nợ công của Nhật Bản; người ta đã cảnh báo về một cuộc khủng hoảng suốt 20 năm qua nhưng thực tế là chi phí vay vốn của Nhật Bản đang chạm mức cao nhất trong vòng 30 năm. Những vấn đề này có thể leo thang rất nhanh và có khả năng biến thành một thảm họa quốc tế.

Tôi không ngờ mọi chuyện lại bùng nổ nhanh đến thế. Cú nhảy vọt của chi phí vay vốn kỳ hạn 30 năm của Nhật Bản trong ngày hôm nay thật sự đáng sợ. Đây là một thị trường vốn dĩ có biên độ giao dịch chỉ khoảng 25 điểm cơ bản trong suốt cả năm, vậy mà mức lợi suất đã tăng vọt đúng bằng con số đó chỉ trong sáng nay.

Sự hỗn loạn tại Nhật Bản được kích ngòi bởi việc Thủ tướng Sanae Takaichi kêu gọi bầu cử sớm và hứa hẹn sẽ gia tăng chi tiêu. Đây vốn là "sách lược" quen thuộc của Nhật Bản suốt một thế hệ qua, nhưng với tỷ lệ nợ trên GDP ở mức 230% và trật tự toàn cầu đang rạn nứt, đây dường như là một bước đi quá giới hạn.

Tôi tin rằng vẫn còn một tâm lý hoài nghi lớn về việc liệu tình hình này có thực sự xoáy sâu thành một cuộc khủng hoảng hay không, bởi các cảnh báo về nợ công Nhật Bản đã tồn tại quá lâu. Liệu lần này "con sói" đã thực sự đến sát cửa?

Người ta vẫn luôn hy vọng rằng vì nợ của Nhật Bản phần lớn do các chủ nợ nội địa nắm giữ nên nó sẽ an toàn. Ngay cả khi điều đó đúng, thì "van xả áp" duy nhất còn lại chính là đồng Yên. Nhưng nếu đồng Yên sụp đổ, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) sẽ buộc phải tăng lãi suất và làm tê liệt nền kinh tế, kích hoạt một vòng xoáy suy thoái nguy hiểm.

Vàng tiếp tục giao dịch quanh mức đỉnh mới, trên mốc 4,720 USD/oz

Điểm nhấn chính của phiên giao dịch này về mặt dữ liệu là báo cáo việc làm của Vương quốc Anh. Thay đổi việc làm trong 3 tháng tính đến tháng 11 vượt kỳ vọng, nhưng số lượng bảng lương lại giảm trong tháng 12. Tỷ lệ thất nghiệp giữ ổn định ở mức 5.1%. Dữ liệu này không làm thay đổi các mức định giá trên thị trường.

Chúng ta cũng ghi nhận chỉ số ZEW của Đức vượt dự báo, đạt 59.6 so với mức 50.0 kỳ vọng và 45.8 kỳ trước. Một lần nữa, phản ứng đối với dữ liệu này cũng khá mờ nhạt vì nó không thay đổi bất kỳ điều gì đối với lộ trình của ECB.

Sự tập trung vẫn đổ dồn vào Greenland và những bước leo thang mới nhất của ông Trump. Dòng vốn tháo chạy khỏi rủi ro tiếp tục thống trị với việc các chỉ số chứng khoán chính rơi xuống đáy mới, trong khi các tài sản trú ẩn như đồng Franc Thụy Sĩ và kim loại quý nới rộng đà tăng.

Đồng Đô la Mỹ là cái tên biến động đáng chú ý nhất trên thị trường ngoại hối khi sụt giảm mạnh xuyên suốt phiên. Câu chuyện phi Đô la hóa tất nhiên lại được nhắc đến, nhưng tôi cho rằng điều này liên quan nhiều hơn đến việc tháo chạy khỏi các vị thế mua Đô la (long squeeze) gần đây. Nếu tình hình hạ nhiệt, đồng bạc xanh có thể bật tăng và trở lại mức trước khi leo thang.

Một diễn biến đáng chú ý khác là lợi suất trái phiếu dài hạn, trong đó trái phiếu Nhật Bản đang thu hút mọi sự chú ý khi lợi suất kỳ hạn 40 năm lần đầu tiên vượt ngưỡng 4%. Trái phiếu Chính phủ Nhật Bản (JGB) đã bị bán tháo kể từ khi bà Takaichi đắc cử, do kỳ vọng về việc tăng cường kích thích kinh tế trong bối cảnh tình hình tài khóa vốn đã đáng lo ngại.

Trong phiên Mỹ, lịch trình không có quá nhiều dữ liệu. Sự tập trung sẽ dồn vào phán quyết tiềm năng từ Tòa án Tối cao Mỹ về các mức thuế quan của ông Trump. Các quyết định này thường được công bố vào khoảng 10:00 sáng (giờ ET) / 15:00 (giờ GMT) - tức khoảng 22:00 giờ Việt Nam.

Chúng ta cũng sẽ đón nhận dữ liệu việc làm hàng tuần của ADP từ Mỹ, nhưng thời gian gần đây báo cáo này không gây biến động mạnh. Có lẽ cần những bất ngờ lớn mới có thể kích hoạt phản ứng từ thị trường. Tuy nhiên, các dữ liệu gần đây vẫn đang cho thấy sự cải thiện dần dần của thị trường lao động.

Giá vàng tiếp tục được hỗ trợ bởi lo ngại Donald Trump áp thuế quan, gây ra chiến tranh thương mại.

Giá bạc tiếp tục giao dịch ở mức cao sau khi lập đỉnh mới trên 95.50 USD/oz

Giá vàng tiếp tục bứt phá lên các mức cao kỷ lục mới, vượt ngưỡng 4,730/ounce, trong bối cảnh tâm lý né rủi ro gia tăng mạnh khi căng thẳng thương mại giữa Mỹ và Liên minh châu Âu leo thang. Nhu cầu đối với các tài sản trú ẩn an toàn được củng cố rõ rệt, giúp vàng duy trì đà tăng vững chắc.

Giá vàng tiếp tục lập các mức cao kỷ lục mới khi những căng thẳng địa chính trị liên quan đến Greenland leo thang, trở thành động lực chính thúc đẩy dòng tiền tìm đến tài sản trú ẩn an toàn. Tuy nhiên, đà tăng mạnh mẽ này cũng làm dấy lên lo ngại rằng thị trường đang đi quá xa, quá nhanh, trong bối cảnh một số rủi ro có thể kích hoạt hoạt động chốt lời.

Đợt leo thang mới nhất của Tổng thống Mỹ Donald Trump xoay quanh Greenland đã tiếp tục thổi bùng nhu cầu phòng vệ, củng cố vai trò của vàng như một hàng rào trước bất ổn địa chính trị, rủi ro đình lạm và chính sách kinh tế khó đoán của Mỹ. Kinh nghiệm từ năm ngoái cho thấy, các mối đe dọa thuế quan thường làm gia tăng lo ngại tăng trưởng suy yếu đi kèm lạm phát cao, môi trường vốn đặc biệt thuận lợi cho kim loại quý.

Trong bức tranh rộng hơn, xu hướng tăng của vàng vẫn được nâng đỡ bởi căng thẳng địa chính trị kéo dài và cách tiếp cận chính sách mang tính ôn hòa của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Tuy vậy, trong ngắn hạn, thị trường không loại trừ khả năng xuất hiện các nhịp điều chỉnh nếu một số yếu tố bất lợi đồng loạt xuất hiện.

Những rủi ro đó bao gồm khả năng ông Trump hạ nhiệt căng thẳng liên quan đến Greenland, dữ liệu kinh tế Mỹ mạnh hơn dự kiến – đặc biệt là báo cáo việc làm phi nông nghiệp (NFP) sắp tới – khiến thị trường điều chỉnh lại kỳ vọng lãi suất theo hướng thắt chặt hơn. Bên cạnh đó, một phán quyết bất lợi từ Tòa án Tối cao Mỹ đối với các biện pháp thuế quan của ông Trump cũng có thể nhanh chóng làm thay đổi tâm lý thị trường.

Về mặt kỹ thuật, giá vàng đã bứt phá lên mức cao lịch sử mới trên biểu đồ ngày sau diễn biến cuối tuần. Động lượng tăng vẫn chiếm ưu thế, song các nhà đầu tư thận trọng có xu hướng chờ những nhịp điều chỉnh về các vùng hỗ trợ hoặc đường xu hướng để tối ưu hóa tỷ lệ lợi nhuận/rủi ro.

Ở các khung thời gian ngắn hơn, xu hướng tăng vẫn được duy trì, với lực mua liên tục xuất hiện quanh các đường xu hướng tăng. Tuy nhiên, một cú phá vỡ rõ ràng xuống dưới các mốc kỹ thuật quan trọng sẽ là tín hiệu đầu tiên cho thấy rủi ro điều chỉnh sâu hơn đang mở ra.

Trong thời gian tới, tâm điểm chú ý của thị trường sẽ hướng đến loạt sự kiện quan trọng, bao gồm dữ liệu việc làm Mỹ, các phát biểu của ông Trump tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, cũng như bất kỳ thông tin mới nào liên quan đến căng thẳng Greenland. Những yếu tố này nhiều khả năng sẽ quyết định liệu vàng có tiếp tục hành trình chinh phục các đỉnh cao mới hay bước vào giai đoạn điều chỉnh sau chuỗi tăng nóng.

Ông Bessent cho rằng những biện pháp mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đang đe dọa áp dụng đối với Greenland mang tính chất “rất khác” so với các thỏa thuận thương mại khác của Mỹ, đồng thời cảnh báo việc các quốc gia khác leo thang căng thẳng thương mại với Washington sẽ chỉ khiến tình hình trở nên tồi tệ hơn.

Theo ông, kinh tế Mỹ nhiều khả năng duy trì đà tăng trưởng mạnh trong năm nay, với GDP thực có thể đạt mức 4%–5%. Ông cũng tiết lộ quyết định bổ nhiệm Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) mới có thể được công bố sớm nhất vào tuần tới, hiện có bốn ứng viên đang được cân nhắc.

Vấn đề Greenland phủ bóng Davos, USD chịu áp lực

Những phát biểu này cho thấy chính quyền Mỹ đang tiếp tục đẩy mạnh giọng điệu cứng rắn, trong khi khả năng đối thoại bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos vẫn còn bỏ ngỏ. Trước đó, ông Trump đã nhắc đến một tin nhắn từ Tổng thống Pháp Emmanuel Macron về khả năng tổ chức cuộc họp G7 tại Paris, song chưa xác nhận sẽ tham dự.

Giới đầu tư lo ngại rằng nếu vấn đề Greenland thực sự được Washington coi là “khác biệt” và các đe dọa áp thuế được triển khai nghiêm túc hơn, một làn sóng bất ổn thương mại mới có thể xuất hiện. Kịch bản này được cho là sẽ gây bất lợi cho đồng USD và làm xói mòn tâm lý rủi ro toàn cầu.

Thị trường tiền tệ: USD suy yếu, yên Nhật tiếp tục mất giá

Trên thị trường ngoại hối, đồng USD giảm giá trong ngày, với EUR/USD tiến gần mốc 1.1700 và USD/CHF giảm 0.4% xuống quanh 0.7940. Đồng đô la New Zealand dẫn đầu đà tăng, tăng 0.7% lên 0.5840, bất chấp tâm lý thị trường kém tích cực.

Ngược lại, đồng yên Nhật tiếp tục là điểm yếu lớn nhất. USD/JPY tăng lên 158.33, cho thấy đồng yên thậm chí còn kém hơn cả USD trong vai trò trú ẩn, phản ánh áp lực ngày càng lớn lên đồng tiền này.

Trong phiên giao dịch châu Âu, sự chú ý của thị trường chủ yếu hướng tới báo cáo việc làm của Vương quốc Anh. Các số liệu công bố nhìn chung phù hợp với kỳ vọng, khiến phản ứng của giới đầu tư khá hạn chế.

Nhìn về phía trước, lịch dữ liệu kinh tế không có nhiều điểm nhấn, ngoài chỉ số niềm tin kinh tế ZEW của Đức. Chỉ số này được dự báo tăng lên 50.0 từ mức 45.8 trước đó, song nhiều khả năng sẽ không làm thay đổi đáng kể lập trường chính sách của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB).

Trọng tâm của thị trường hiện vẫn xoay quanh những diễn biến mới liên quan đến việc Tổng thống Mỹ Donald Trump gia tăng sức ép xung quanh vấn đề Greenland. Một tín hiệu tích cực bước đầu xuất hiện khi CNN dẫn nguồn tin cho biết ông Trump đã thừa nhận, trong cuộc điện đàm cuối tuần với Thủ tướng Anh Keir Starmer, rằng ông có thể đã nhận được thông tin không chính xác về việc các quốc gia châu Âu triển khai binh sĩ tới Greenland.

Giới đầu tư hiện chờ đợi phản hồi trực tiếp từ Tổng thống Mỹ — nhiều khả năng thông qua các bài đăng trên mạng xã hội Truth Social. Ông Trump cho biết sẽ tổ chức các cuộc gặp với nhiều bên liên quan bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos để thảo luận vấn đề này. Theo kế hoạch, ông sẽ có mặt tại Davos từ ngày mai, có bài phát biểu chính thức và lưu lại đến thứ Năm, khiến thị trường đặc biệt cảnh giác với những tuyên bố hoặc thông tin mới liên quan đến Greenland trong những ngày tới.

Tại Mỹ, chương trình nghị sự trong phiên giao dịch nhìn chung khá thưa thớt. Sự chú ý chủ yếu tập trung vào khả năng Tòa án Tối cao Mỹ đưa ra phán quyết liên quan đến các mức thuế do Tổng thống Trump áp đặt.

Ngoài ra, báo cáo việc làm hàng tuần của ADP cũng sẽ được công bố. Tuy nhiên, dữ liệu này gần đây ít tạo ra biến động đáng kể trên thị trường, trừ khi xuất hiện những bất ngờ lớn. Dù vậy, các chỉ báo gần nhất vẫn cho thấy thị trường lao động Mỹ đang cải thiện một cách thận trọng.

Giá sản xuất tại Đức tiếp tục đi xuống trong năm 2025, giảm bình quân 1.2%, đánh dấu năm suy giảm thứ hai liên tiếp. Tuy nhiên, mức giảm này chủ yếu phản ánh cú trượt sâu của giá năng lượng, hơn là sự hạ nhiệt đồng đều của áp lực giá trong nền kinh tế.

Theo số liệu, giá năng lượng giảm 6.2% so với năm trước. Trong đó, giá phân phối khí tự nhiên thấp hơn 8.3%, giá điện giảm 7.5%, còn các sản phẩm dầu mỏ rẻ hơn 5.5% so với năm 2024.

Nếu loại trừ yếu tố năng lượng, bức tranh lại đảo chiều. Giá sản xuất cốt lõi tăng 1.2% trong năm 2025, cho thấy áp lực chi phí cơ bản vẫn tồn tại trong khu vực sản xuất.

Phân tích theo nhóm hàng cho thấy sự phân hóa rõ nét. Giá hàng hóa trung gian trung bình giảm nhẹ 0.3%, trong khi hàng hóa tư bản tăng 1.9% và hàng tiêu dùng tăng mạnh hơn, ở mức 2.7% so với năm trước.

Diễn biến này phản ánh xu hướng tương tự như ở chỉ số giá tiêu dùng của Đức. Lạm phát toàn phần tiếp tục hạ nhiệt, tiến gần ngưỡng mục tiêu 2%, song lạm phát lõi vẫn duy trì trên mức này và tỏ ra dai dẳng.

Chính sự cứng đầu của lạm phát lõi tiếp tục gây khó cho Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), khiến cơ quan này chưa thể đẩy nhanh tiến trình nới lỏng chính sách tiền tệ kể từ những tháng cuối năm ngoái.

Dữ liệu mới công bố của Văn phòng Thống kê Quốc gia Anh (ONS) cho thấy tỷ lệ thất nghiệp ILO của Anh trong tháng 11 duy trì ở mức 5.1%, đúng như kỳ vọng của thị trường và không thay đổi so với tháng trước.

Số lượng việc làm lại ghi nhận tín hiệu tích cực hơn, với mức tăng 82,000, vượt xa dự báo chỉ 30,000 và đảo chiều so với mức giảm 16,000 của kỳ trước. Tuy nhiên, bức tranh tổng thể của thị trường lao động vẫn cho thấy xu hướng suy yếu, khi số lao động hưởng lương trong tháng 12 tiếp tục giảm 43,000, mạnh hơn so với mức giảm đã điều chỉnh 33,000 của tháng trước.

Dữ liệu tiền lương tiếp tục cho thấy độ bền nhất định. Thu nhập bình quân hàng tuần, bao gồm tiền thưởng, tăng 4.7% trong giai đoạn ba tháng so với cùng kỳ năm trước, chỉ giảm nhẹ so với mức đã được điều chỉnh 4.8% của kỳ trước và cao hơn dự báo 4.6%. Thu nhập không bao gồm tiền thưởng tăng 4.5%, đúng như kỳ vọng của thị trường, dù thấp hơn mức 4.6% trước đó.

ONS lưu ý rằng báo cáo thị trường lao động của Anh vẫn đang đối mặt với các vấn đề về độ tin cậy dữ liệu, và tình trạng này nhiều khả năng sẽ tiếp diễn khi cơ quan thống kê còn đang xem xét việc trì hoãn triển khai khảo sát việc làm cải tổ.

Nhìn chung, tỷ lệ thất nghiệp giữ ổn định ở mức trên 5% trong khi số lao động hưởng lương tiếp tục sụt giảm cho thấy điều kiện thị trường lao động đang dần nới lỏng, phù hợp với xu hướng tăng chậm của tỷ lệ thất nghiệp trong năm ngoái.

Tuy vậy, tăng trưởng tiền lương vẫn ở mức tương đối cao trong bối cảnh lạm phát tiêu dùng chưa hạ nhiệt rõ rệt. Điều này tiếp tục đặt Ngân hàng Trung ương Anh vào thế khó, khi các nhà hoạch định chính sách phải cân nhắc giữa rủi ro suy yếu kinh tế và áp lực lạm phát còn dai dẳng trong các quyết định sắp tới.

Giá vàng đã vượt mốc 4,700 USD/ounce lần đầu tiên trong lịch sử, nối dài đà tăng mạnh từ đầu năm khi hàng loạt rủi ro địa chính trị và bất ổn chính sách của Mỹ tiếp tục thúc đẩy nhu cầu đối với tài sản trú ẩn an toàn.

Chỉ trong vài tuần đầu năm, thị trường liên tiếp chịu tác động từ căng thẳng địa chính trị tại Venezuela, những động thái làm dấy lên lo ngại về tính độc lập của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), rủi ro gia tăng liên quan đến Iran, và mới nhất là các tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump về khả năng áp thuế nhằm gây sức ép trong vấn đề Greenland.

Những yếu tố này đã khuếch đại các động lực then chốt vốn đã hỗ trợ đà tăng của vàng trong suốt năm qua, bao gồm vai trò phòng vệ trước bất ổn địa chính trị, rủi ro đình lạm, xu hướng phi đô la hóa trong bối cảnh chính sách Mỹ khó đoán, lo ngại về sự suy yếu của tiền tệ, cùng với yếu tố mùa vụ tích cực thường thấy trong tháng Một.

Dù vậy, một số nhà phân tích cảnh báo đà tăng hiện tại có thể đang diễn ra quá nhanh, làm gia tăng nguy cơ điều chỉnh kỹ thuật trong ngắn hạn. Tuy nhiên, xét trên tổng thể các yếu tố nền tảng, triển vọng của vàng vẫn được đánh giá là tích cực.

Trong bối cảnh giá tiếp tục leo thang, mốc 5,000 USD/ounce đang dần trở thành ngưỡng mục tiêu tiếp theo được thị trường theo dõi sát sao, đặc biệt trong trường hợp hoạt động chốt lời xuất hiện khi động lực mùa vụ của tháng Một suy yếu.

Đây được xem là một đợt tăng giá mang tính xu hướng rõ rệt, với thời điểm kết thúc phụ thuộc nhiều vào sự thay đổi của các rủi ro vĩ mô và địa chính trị toàn cầu.

• Tổng thống Putin đã được mời tham gia 'Hội đồng Hòa bình'.

• Tôi sẽ áp đặt thuế quan 200% đối với rượu vang và champagne của Pháp; tổng thống Pháp Macron sẽ tham gia 'Hội đồng Hòa bình'.

• Tôi biết tôi muốn ai làm chủ tịch Fed.

Để so sánh, toàn bộ câu chuyện 'Hội đồng Hòa bình' này là một thứ mà ông Trump đang cố gắng tạo ra như một phần của một lực lượng đặc nhiệm để giám sát các bước tiếp theo ở Gaza. Mối quan tâm chính từ các nhà lãnh đạo toàn cầu là ông Trump đang cố gắng thay thế trật tự làm việc hiện tại trong chính trị quốc tế để giành được quyền lực sâu rộng ngoài việc quản trị chuyển tiếp của Dải Gaza. Tất nhiên, điều này cũng làm suy yếu khuôn khổ hiện có của Liên Hợp Quốc.

Căng thẳng địa chính trị vẫn là tâm điểm chú ý khi tổng thống Trump làm gia tăng căng thẳng về tình hình Greenland vào cuối tuần. Cụ thể, ông đã đe dọa áp thuế đối với tám quốc gia châu Âu vì sự phản đối của họ đối với việc Mỹ kiểm soát Greenland. Các quốc gia đó là Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Hà Lan, Phần Lan và Vương quốc Anh.

Thuế quan sẽ được áp dụng theo hai giai đoạn, giai đoạn đầu là mức thuế 10% đối với tất cả hàng hóa bắt đầu từ ngày 1 tháng 2. Sau đó, nó sẽ tăng lên 25% bắt đầu từ ngày 1 tháng 6 trừ khi "một thỏa thuận được đạt được về việc mua lại Greenland một cách hoàn toàn và toàn bộ". Ồ, thật là vui.

Bản chất chính sách thất thường của chính quyền Mỹ lại một lần nữa bộc lộ. Và điều đó đang khiến tâm lý rủi ro chuyển sang thế phòng thủ. Trong khi đó, kim loại quý đang tăng giá trong khi đồng đô la đang gặp khó khăn so với các đồng tiền chính khác. Thật dễ hiểu. Về cơ bản, đây là sự lặp lại của kịch bản năm 2025 một khi thị trường chứng khoán gạt bỏ những rủi ro địa chính trị sau một thời gian nữa.

Tất cả những điều này chỉ tiếp tục củng cố câu chuyện mang tính cấu trúc đã được hình thành kể từ khi ông Trump lần đầu tiên đe dọa thế giới bằng thuế quan vào Quý 1 năm ngoái. Vâng, đó là câu chuyện của bức tranh toàn cảnh.

Đối với chứng khoán Mỹ, lần này có thể sẽ không dễ dàng phớt lờ những tin tức tiêu cực. Một lý do là, chúng ta đã chứng kiến một đợt tăng giá nóng trong năm qua với cổ phiếu công nghệ và cổ phiếu AI không hề suy giảm. Nhưng bây giờ, những lo ngại về định giá AI đang len lỏi và có nhiều yếu tố cần xem xét hơn khi chỉ nhìn thuần túy vào "giao dịch AI" như đã thấy ở đây.

Hợp đồng tương lai Mỹ vẫn tiếp tục giảm hôm nay, chờ đợi sự trở lại của Phố Wall sau kỳ nghỉ dài. Hợp đồng tương lai S&P 500 vẫn giảm 1.0% trong khi hợp đồng tương lai Nasdaq giảm 1.1%. Điều đó báo hiệu một khởi đầu khó khăn, nhưng chúng ta sẽ phải xem liệu các nhà đầu tư có cảm thấy đủ tự tin để phục hồi trong giai đoạn đầu tuần này hay không.

Tôi sẽ tự tin hơn khi nói rằng có khả năng tốt hơn cho chứng khoán châu Âu làm điều đó, nhưng đồng thời, đây cũng là thời điểm tốt để điều chỉnh giảm một chút sau khi đã đạt các mức cao kỷ lục mới vào tuần trước.

• Trung Quốc đã mua khoảng 12 triệu tấn đậu nành Mỹ trong ba tháng.

• Việc mua hàng đã đáp ứng một cam kết thương mại quan trọng được đưa ra vào tháng Mười Một.

• Việc mua hàng phần lớn do các công ty nhà nước thực hiện cho dự trữ chiến lược.

• Việc cắt giảm thuế quan và nới lỏng các hạn chế đã tạo điều kiện cho việc nhập khẩu.

• Trọng tâm chuyển sang việc liệu việc mua hàng có tiếp tục hướng tới mục tiêu năm 2028 hay không.

Trung Quốc đã tăng mạnh việc mua đậu nành Mỹ trong ba tháng qua, mua ước tính 12 triệu tấn và hoàn thành một cam kết thương mại quan trọng được đưa ra với chính quyền Donald Trump vào tháng Mười Một, theo các nhà giao dịch quen thuộc với các dòng chảy.

Việc mua hàng này đánh dấu một sự thay đổi đáng chú ý sau nhiều tháng tương đối né tránh, với hầu hết các khối lượng được cho là do các công ty nhà nước cung cấp và được chuyển vào dự trữ chiến lược thay vì tiêu dùng thương mại ngay lập tức. Các nhà giao dịch cho biết sự gia tăng này được tạo điều kiện bởi quyết định của Bắc Kinh về việc giảm thuế quan và dỡ bỏ các hạn chế nhập khẩu, dọn đường cho các lô hàng của Mỹ di chuyển trở lại sau một thời gian dài gián đoạn.

Việc mua hàng dường như được thiết kế để đáp ứng các mục tiêu chính trị và chiến lược ngắn hạn, đồng thời mang lại cho Bắc Kinh sự linh hoạt trong việc tìm nguồn cung cấp trong tương lai. Trung Quốc đã cam kết mua 25 triệu tấn đậu nành Mỹ hàng năm cho đến năm 2028, và sự gia tăng gần đây có nghĩa là họ đã hoàn thành gần một nửa mục tiêu hàng năm ngụ ý đó trong một thời gian ngắn.

Sự chú ý hiện đang chuyển sang việc liệu Trung Quốc có duy trì tốc độ này hay không. Các nhà giao dịch lưu ý rằng những người mua Trung Quốc đã bắt đầu đặt hàng đậu nành vụ mới từ Brazil, một lời nhắc nhở rằng Nam Mỹ vẫn là một nhà cung cấp thay thế quan trọng và là một đòn bẩy chính trong chiến lược mua sắm rộng lớn hơn của Trung Quốc. Sự sẵn có theo mùa, chênh lệch giá và chi phí vận chuyển có thể sẽ định hình sự cân bằng giữa nguồn cung của Mỹ và Brazil trong những tháng tới.

Giá vàng duy trì gần mức kỷ lục trong phiên thứ Ba, giao dịch quanh 4,670 USD/ounce, được hỗ trợ bởi nhu cầu trú ẩn an toàn gia tăng giữa lúc căng thẳng thương mại Mỹ–EU leo thang. Các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) dự kiến sẽ thảo luận các biện pháp đáp trả tại hội nghị khẩn cấp vào thứ Năm.

Trong khi đó, giới đầu tư đang chờ đợi báo cáo chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) của Mỹ, dự kiến công bố cuối tuần này sau khi bị trì hoãn, nhằm tìm thêm manh mối về xu hướng lạm phát và định hướng chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang (Fed).