Tâm điểm thị trường toàn cầu đang dồn về Islamabad, nơi các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran dự kiến khởi động trong hôm nay hoặc cuối tuần. Sau hai tuần “đình chiến có điều kiện”, cục diện giờ đây không còn nằm ở lời nói, mà phụ thuộc hoàn toàn vào შედეგ trên bàn переговор.
Bất chấp những tín hiệu trái chiều liên tục xuất hiện từ đầu tuần, giới đầu tư tạm thời giữ được sự bình tĩnh. Tuy nhiên, trạng thái này được mô tả chính xác hơn là “căng như dây đàn”, khi bất kỳ diễn biến nào từ đàm phán cũng có thể kích hoạt biến động mạnh trên thị trường.
Thỏa thuận mong manh, bất đồng chồng chất
Tổng thống Donald Trump đã công bố lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần, đi kèm điều kiện Iran phải tham gia đàm phán và mở lại eo biển Hormuz — tuyến huyết mạch của thương mại năng lượng toàn cầu.
Tehran xác nhận lệnh ngừng bắn và đưa ra đề xuất 10 điểm, trong khi Washington khẳng định đang đàm phán trên cơ sở một gói 15 điểm, với “nhiều điều khoản đã được chấp thuận”. Tuy nhiên, Iran nhanh chóng bác bỏ, đồng thời cáo buộc một số cam kết đã bị vi phạm.
Căng thẳng còn lan sang Lebanon, nơi Israel tiếp tục theo đuổi mục tiêu riêng, làm gia tăng nghi ngại về khả năng duy trì lệnh đình chiến. Trong khi đó, ông Trump không ngần ngại phát tín hiệu cứng rắn, cảnh báo sẽ nối lại hành động quân sự nếu không đạt được thỏa thuận và Hormuz vẫn bị phong tỏa.
Áp lực thị trường buộc Washington phải nhượng bộ
Đằng sau những tuyên bố mạnh mẽ, động lực thực sự của Nhà Trắng được cho là nằm ở áp lực thị trường. Xung đột kéo dài đã đẩy giá năng lượng leo thang, gây sức ép lên tiêu dùng nội địa Mỹ và làm xấu đi triển vọng kinh tế.
Nếu không có lệnh ngừng bắn, thị trường đã chứng kiến một “tổ hợp bất lợi”: dầu tăng, chứng khoán giảm, USD mạnh lên, lợi suất trái phiếu đi lên và kỳ vọng cắt giảm lãi suất của Fed bị trì hoãn. Đây đều là những diễn biến mà ông Trump muốn tránh, đặc biệt trong bối cảnh chính trị nhạy cảm trước bầu cử giữa nhiệm kỳ.
“Lá bài Hormuz” và bài toán uranium
Trong bàn cờ đàm phán, eo biển Hormuz chính là quân bài chiến lược của Iran. Việc mở lại hoàn toàn hay chỉ hạn chế tuyến vận tải này sẽ quyết định mức độ “giải tỏa” cho thị trường toàn cầu.
Đổi lại, Washington nhiều khả năng sẽ phải cân nhắc nhượng bộ ở một số điểm then chốt — đặc biệt là vấn đề làm giàu uranium, vốn là nút thắt lớn nhất trong quan hệ hai bên.
Ẩn số Israel và bài toán “chiến thắng” của Trump
Ngay cả khi Mỹ và Iran đạt được tiếng nói chung, hai câu hỏi lớn vẫn còn bỏ ngỏ: Israel có sẵn sàng hạ nhiệt hay không, và liệu Iran có duy trì kiểm soát chặt Hormuz như một công cụ gây sức ép?
Về phần mình, thách thức không nhỏ với Donald Trump là làm thế nào để biến một thỏa thuận mang tính thỏa hiệp thành “chiến thắng hoàn toàn” trước công chúng trong nước.
Kết luận
Sau giai đoạn “khẩu chiến” và phát tín hiệu chiến lược, Mỹ và Iran đang bước vào thời điểm then chốt. Kết quả từ Islamabad sẽ không chỉ định hình tương lai của lệnh ngừng bắn, mà còn có thể vẽ lại bản đồ rủi ro của thị trường tài chính toàn cầu trong thời gian tới.
