Theo Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York, thuế suất bình quân đối với hàng nhập khẩu vào Mỹ đã tăng mạnh từ 2.6% lên 13% trong suốt năm 2025. Về lý thuyết, mức tăng này lẽ ra phải đẩy lạm phát đi lên. Tuy nhiên, lạm phát toàn phần thực tế lại giảm từ 2.9% so với cùng kỳ năm trước vào tháng 12/2024 xuống còn 2.7% vào tháng 12/2025.
Lạm phát lõi (không bao gồm giá thực phẩm và năng lượng dễ biến động) cũng chậm lại, từ 3.2% xuống 2.6%.
Vậy phải chăng thuế quan không còn gây lạm phát nữa?
Không hẳn như vậy. Dù các nhà xuất khẩu nước ngoài không giảm giá đủ để bù đắp tác động của thuế quan, các doanh nghiệp Mỹ – lo ngại mất thị phần – đã chọn cách hấp thụ phần lớn chi phí này. Họ thường chấp nhận hy sinh biên lợi nhuận để duy trì khả năng cạnh tranh, thay vì chuyển toàn bộ phần tăng chi phí sang người tiêu dùng.
Tuy nhiên, “tấm khiên” đó đang bắt đầu rạn nứt.
Báo cáo PCE tháng 12 cho thấy lạm phát đang tăng trở lại, với mức tăng 0.4% so với tháng trước và 2.9% so với cùng kỳ năm trước. PCE lõi cũng tăng 0.4% trong tháng và 3% trong năm.
Đáng chú ý, đà tăng này tập trung chủ yếu ở nhóm hàng hóa lõi (không bao gồm thực phẩm và năng lượng), tăng 0.4% theo tháng và 2% theo năm. Điều này cho thấy các doanh nghiệp đã bắt đầu sẵn sàng chuyển phần chi phí liên quan đến thuế quan sang người tiêu dùng trong tháng 12. Kỳ vọng lạm phát cũng cần được theo dõi sát.
Kỳ vọng lạm phát trong 1 năm đạt 3.1% vào tháng 1, trong khi kỳ vọng 3 năm và 5 năm vẫn ở mức 3%. Điều này cho thấy vẫn còn dư địa để lạm phát tăng cao hơn nếu áp lực giá tiếp tục tích tụ.
Cũng cần lưu ý rằng các tài sản rủi ro, bao gồm BTCUSD, vẫn đang chịu áp lực, bởi lạm phát cao hơn có thể buộc Fed duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt lâu hơn. Điều tương tự cũng áp dụng với giá vàng và bạc.
Vậy còn phán quyết của Tòa án Tối cao tuyên bố thuế quan của Trump là bất hợp pháp thì sao?
Thứ nhất, phán quyết này chỉ liên quan đến các mức thuế được áp đặt theo Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), vốn chiếm khoảng 60% các biện pháp đã được ban hành. Các mức thuế khác – như thuế đối với thép, nhôm, đồng (50%), ô tô và linh kiện ô tô (25%), đồ nội thất (25%) và gỗ (10–25%) – vẫn tiếp tục có hiệu lực.
Thứ hai, ngay cả khi không sử dụng IEEPA, chính quyền Trump vẫn còn nhiều công cụ pháp lý khác để áp thuế. Trên thực tế, vào thứ Bảy vừa qua, mức thuế 15% đã được áp dụng theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Ngoài ra, Tổng thống Mỹ còn có thể viện dẫn các điều khoản 201, 301, 338 và 232, mỗi điều khoản có những yêu cầu pháp lý riêng.
Điều này có ý nghĩa gì đối với nhà đầu tư?
Nếu mức phục hồi của chỉ số PCE trong tháng 12 không chỉ là hiện tượng nhất thời, Fed có thể sẽ thận trọng hơn trong việc cắt giảm lãi suất, qua đó tạo thêm áp lực lên thị trường tài chính.
Điểm tích cực là nếu biến động gia tăng, một số ý kiến cho rằng thị trường có thể lại chứng kiến một “TACO trade” khác từ phía tổng thống.
