
Lại một lần nữa. Thêm một lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần, nhưng lần này, có vẻ như thị trường đang cảm nhận rõ ràng hơn về việc cuộc chiến đang dần đi đến hồi kết. Và có lẽ quan trọng hơn, lần này Iran cũng đã đồng thuận và sẵn sàng ngồi vào bàn đàm phán.
Tổng thống Mỹ Trump đã tung ra thông tin này trong đêm, lập tức tạo ra một làn sóng "ưa thích rủi ro" (risk-on) khổng lồ trên toàn thị trường. Giá dầu đã lao dốc không phanh trong khi các thị trường chứng khoán bứt phá mạnh mẽ theo sau các dòng tít lớn, cùng với đó là sự sụt giảm của lợi suất trái phiếu và đồng USD.
Điểm lại nhanh những diễn biến chính kể từ đêm qua:
- Tổng thống Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn "song phương" trong hai tuần.
- Điều kiện đi kèm là Eo biển Hormuz phải được "mở cửa trở lại".
- Iran xác nhận lệnh ngừng bắn, với đề xuất 10 điểm của họ đóng vai trò là cơ sở để bắt đầu đàm phán.
- Pakistan là trung tâm trung gian đàm phán chính, nhiều khả năng có sự hỗ trợ từ các kênh ngầm của Trung Quốc.
- Vòng đàm phán đầu tiên sẽ diễn ra tại Islamabad vào ngày 10/4.
- Trong thời gian này, Iran được cho là sẽ cho phép tàu thuyền lưu thông qua Eo biển Hormuz thuận lợi hơn.

Giá dầu thô WTI hiện đã bốc hơi hơn 14% trong ngày, lùi sâu về mốc 96.55 USD/thùng. Đây là đợt sụt giảm mạnh nhất kể từ đại dịch Covid-19, nhưng nếu tính theo giá trị tuyệt đối (USD), mức bốc hơi này thậm chí còn khủng khiếp hơn – ít nhất là cho đến thời điểm hiện tại.
Đổi lại, các thị trường trên diện rộng đang bứt phá nhờ sự lạc quan mới được nhen nhóm rằng mọi thứ sẽ sớm trở lại "bình thường". Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là trạng thái "bình thường mới" này chính xác là gì?
Hiện tại, có một dấu hỏi thậm chí còn lớn hơn: Iran sẽ cho phép bao nhiêu con tàu đi qua Hormuz, và quan trọng hơn, họ đang cho phép những ai đi qua?
Dữ liệu thực tế: Sự gia tăng hoạt động nhỏ giọt và quyền kiểm soát của Iran
Trong tuần qua, hoạt động giao thông tại khu vực này đã có sự gia tăng đáng chú ý. Đây nhiều khả năng là một cử chỉ thiện chí trước thềm đàm phán, một vài "món quà" mà Iran dành tặng ông Trump để xoa dịu tình hình. Đáng chú ý, dữ liệu từ Kpler cho thấy có ít nhất 45 tàu thương mại đã đi qua eo biển kể từ thứ Sáu.
Con số này tính trung bình vẫn chỉ ở mức một chữ số mỗi ngày, nhưng rõ ràng đã khả quan hơn so với con số giả định 1-3 tàu lác đác qua lại vào một thời điểm hồi tháng trước.
Tuy nhiên, không phải tất cả đều là tin tốt. Iran vẫn duy trì quyền kiểm soát tuyệt đối đối với eo biển này và có quyền định đoạt ai sẽ được đi qua. Ở thời điểm hiện tại, sự gia tăng hoạt động dường như chủ yếu tập trung vào các tàu thuyền có điểm đến như Ấn Độ (và Trung Quốc).
Ngoài ra, các báo cáo ngày hôm qua cho biết hai tàu chở LNG của Qatar là Al Daayen và Rasheeda đã phải quay đầu vào ngày 6/4 sau những nỗ lực vượt eo biển ban đầu. Hai tàu này lẽ ra nằm trong số những tàu được Iran cho phép qua lại theo thỏa thuận đạt được vào tuần trước, ngay trước thỏa thuận mới nhất này.
Theo dữ liệu của Kpler được xác minh bởi Bloomberg và LSEG, không có bất kỳ một tàu chở LNG đầy tải nào đi qua Eo biển Hormuz kể từ ngày 28/2.
Hành động có ý nghĩa hơn lời nói
Mặc dù các thị trường có thể đang hưng phấn tột độ với những tin tức và dòng tít lớn, xin hãy nhớ rằng vào cuối ngày, tất cả những điều này cần phải được chứng minh bằng dữ liệu theo dõi hành trình tàu thuyền. Điều này áp dụng cho cả các chuyến hàng LNG và dầu thô.
Nếu không, nó sẽ lại đi vào vết xe đổ như những gì chúng ta đã biết về bất kỳ "thỏa thuận" nào với chính quyền Mỹ hiện tại. Còn nhớ thời điểm Trung Quốc được cho là sẽ thu mua thêm khối lượng khổng lồ đậu nành của Mỹ chứ? Còn nhớ toàn bộ sự thất bại ê chề của thỏa thuận thương mại Giai đoạn Một? Vâng, "thỏa thuận" đó đã chết yểu ngay từ khi mới thai nghén.
Thị trường khi đó đã nhanh chóng bỏ qua và có thể quét sạch mọi thứ xuống dưới tấm thảm. Tôi chỉ e rằng với mức độ ảnh hưởng sâu rộng của lĩnh vực dầu khí đến kinh tế toàn cầu, các thị trường sẽ phải trả giá đắt nếu dám đánh giá thấp thực tế của tình hình cụ thể này.
Nếu Iran thực sự cho phép lưu thông qua eo biển thuận lợi hơn, chắc chắn chúng ta có không gian để lạc quan. Ngược lại, những gì được nói ngày hôm nay sẽ hoàn toàn vô nghĩa trong bức tranh toàn cảnh.
Hành động có ý nghĩa hơn lời nói. Hãy theo dõi chặt chẽ dữ liệu hành trình tàu và xem Iran đang cho phép ai đi qua eo biển. Đó mới chính là yếu tố cốt lõi quyết định xem nhịp tăng vọt nhờ lệnh ngừng bắn này có thực sự hợp lý hay không.