
Tóm tắt nhanh:
- Phiên giao dịch Châu Á - Thái Bình Dương diễn ra ảm đạm do Nhật Bản và Trung Quốc nghỉ lễ; tỷ giá USD/JPY giảm nhẹ đầu phiên trước khi nhích dần lên trong ngày.
- Ông Trump công bố "Dự án Tự do" để dẫn đường cho các tàu trung lập qua Eo biển Hormuz; Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cam kết điều động các tàu khu trục, 15,000 binh sĩ và hơn 100 máy bay để hỗ trợ chiến dịch.
- Tờ Wall Street Journal và các quan chức Mỹ đính chính rằng sẽ không có hoạt động hộ tống hải quân chính thức; tuy nhiên đợt triển khai của CENTCOM khiến tuyên bố này trở nên phức tạp.
- Người đứng đầu ủy ban an ninh quốc hội Iran bác bỏ Dự án Tự do, coi đây là hành động vi phạm lệnh ngừng bắn.
- Một tàu chở dầu bị tấn công bằng vật thể bay lạ cách Fujairah 78 hải lý về phía Bắc, ngay trước thềm thông báo của ông Trump.
- Bộ Ngoại giao Iran cho biết đề xuất 14 điểm của họ chỉ bao gồm việc chấm dứt hành động gây hấn của Mỹ - Israel; không bao gồm vấn đề hạt nhân. Trong khi đó, ông Trump nói không hài lòng với các đề xuất của Iran nhưng lại mô tả các cuộc đàm phán đang diễn ra "rất tốt đẹp".
- Chủ tịch Fed khu vực Minneapolis Kashkari cảnh báo chiến tranh Iran làm tăng rủi ro lạm phát và có thể buộc Fed phải tăng lãi suất.
- Úc và Nhật Bản ký kết các thỏa thuận về an ninh kinh tế, khoáng sản thiết yếu và quốc phòng.
- Bitcoin vượt mốc 80,000 USD lần đầu tiên kể từ cuối tháng 1.
- Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA) sẽ công bố quyết định lãi suất vào lúc 11:30 trưa thứ Ba (theo giờ Việt Nam); thị trường kỳ vọng rộng rãi về một đợt tăng lãi suất với mức định giá vượt 75%.
Thanh khoản mỏng là nét đặc trưng của phiên giao dịch Châu Á - Thái Bình Dương vào thứ Hai khi cả Nhật Bản và Trung Quốc đại lục đều đóng cửa nghỉ lễ. Tỷ giá USD/JPY chứng kiến đôi chút biến động đầu phiên trước khi cặp tiền này nhích dần lên trong phần còn lại của ngày. Các cặp tiền tệ chính giao dịch trong biên độ hẹp xuyên suốt phiên. Đồng AUD duy trì trạng thái chờ đợi trước thềm quyết định chính sách của Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA) vào ngày mai.
Những diễn biến tại Trung Đông tiến triển nhanh chóng và chi phối hoàn toàn câu chuyện của phiên giao dịch. Tổng thống Trump thông báo trên nền tảng Truth Social rằng Mỹ sẽ bắt đầu dẫn đường an toàn cho các tàu trung lập ra khỏi Eo biển Hormuz trong một chiến dịch mang tên "Dự án Tự do". Ông mô tả động thái này như một cử chỉ nhân đạo dành cho các quốc gia bị cuốn vào một cuộc xung đột không do họ gây ra. Ông Trump cũng đanh thép cảnh báo rằng mọi hành vi can thiệp vào quá trình này sẽ bị xử lý mạnh tay.
Một quan chức cấp cao của Mỹ chia sẻ với tờ Wall Street Journal rằng sáng kiến này sẽ không bao gồm việc các tàu chiến của Hải quân Mỹ chính thức hộ tống tàu thuyền, thay vào đó, đây là một khuôn khổ phối hợp giữa các quốc gia, công ty bảo hiểm và tổ chức hàng hải. Tuy nhiên, cách giải thích đó nhanh chóng trở nên rắc rối trước thông báo từ CENTCOM, xác nhận rằng hỗ trợ quân sự cho Dự án Tự do sẽ bắt đầu từ ngày 4/5. Chiến dịch sẽ có sự tham gia của các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường, hơn 100 máy bay trên bộ và trên biển, các nền tảng không người lái đa miền và 15,000 quân nhân được điều động đến eo biển này. Nhiệm vụ bao gồm việc liên tục cập nhật cho các tàu bè về những tuyến đường di chuyển an toàn nhất và sẵn sàng can thiệp nếu tàu hoặc máy bay thù địch của Iran cố ý thách thức hoạt động hàng hải thương mại.
Phản ứng của Iran vô cùng dứt khoát. Người đứng đầu Ủy ban An ninh Quốc gia của quốc hội nước này đã thẳng thừng bác bỏ Dự án Tự do, cảnh báo rằng bất kỳ sự can thiệp nào của Mỹ vào hoạt động quản lý hàng hải tại eo biển Hormuz sẽ cấu thành hành vi vi phạm lệnh ngừng bắn.
Trên mặt trận ngoại giao, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran xác nhận đề xuất 14 điểm mà Tehran gửi tới Washington chỉ tập trung duy nhất vào việc chấm dứt hành vi gây hấn của Mỹ - Israel và không bao gồm các chương trình hạt nhân. Về phía Mỹ, ông Trump cho biết ông không hài lòng với các đề xuất của Iran, mặc dù trước đó ông đã chia sẻ với các phóng viên sau khi bước xuống từ chuyên cơ Không Lực Một vào tối Chủ nhật rằng các cuộc đàm phán đang diễn ra "rất tốt đẹp" mà không đi sâu vào chi tiết.
Theo Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO), một tàu chở dầu đã bị tấn công bởi nhiều vật thể bay không xác định trên hành lang Oman của eo biển này, cách Fujairah, UAE 78 hải lý về phía bắc. Vụ tấn công xảy ra ngay trước khi ông Trump công bố Dự án Tự do.
Về mặt kinh tế vĩ mô, Chủ tịch Fed Kashkari nhắc lại quan điểm rằng cuộc chiến tại Iran làm tăng rủi ro lạm phát và có thể đòi hỏi các đợt tăng lãi suất. Ông nhấn mạnh Fed không thể phát tín hiệu cắt giảm khi eo biển Hormuz vẫn đang bị phong tỏa. Ở một diễn biến khác, Úc và Nhật Bản đã ký kết một gói thỏa thuận bao trùm các lĩnh vực an ninh kinh tế, khoáng sản thiết yếu và hợp tác quốc phòng.
Bitcoin đã bứt phá qua ngưỡng 80,000 USD lần đầu tiên kể từ cuối tháng 1, mang đến một trong những tín hiệu tích cực hiếm hoi cho nhóm tài sản rủi ro trong phiên.
Quyết định lãi suất của RBA dự kiến sẽ được công bố vào lúc 11:30 trưa thứ Ba (theo giờ Việt Nam). Một đợt tăng 0.25% (25 điểm cơ bản) đang được kỳ vọng rộng rãi, với mức định giá của thị trường vượt mốc 75%, mặc dù quyết định này nhiều khả năng sẽ lại là một cuộc bỏ phiếu chia rẽ từ các thành viên. Tỷ giá AUD/USD tiếp tục giữ biên độ hẹp trong suốt phiên trước thềm thông báo quan trọng này.
