
Nhật Bản dường như đang trải qua cảm giác "déjà vu" từ năm 2022: giá năng lượng tăng vọt, đồng Yên chạm các mức đáy mới, và bộ trưởng tài chính nước này đang cảnh báo về khả năng can thiệp vào thị trường ngoại hối.
Trên thực tế, đợt can thiệp đầu tiên có thể đã diễn ra vào thứ Sáu tuần trước, với tổng quy mô được báo cáo vào khoảng 5.4 nghìn tỷ Yên (xấp xỉ 34.5 tỷ USD), mặc dù tác động mang lại không thực sự ấn tượng: Tỷ giá USD/JPY đã giảm khoảng 2.7% vào thời điểm đó, nhưng khi tuần mới bắt đầu, đà tăng giá đã ngay lập tức quay trở lại.
Vấn đề cốt lõi của một đồng Yên suy yếu nằm ở tác động tổng thể của nó đối với nền kinh tế.
Chi phí năng lượng và lương thực leo thang đang đặt gánh nặng lên vai các hộ gia đình, trong khi việc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) có thể thắt chặt chính sách tiền tệ sẽ khoét sâu thêm cả tình trạng thâm hụt ngân sách lẫn chi phí trả nợ đối với khối nợ công khổng lồ của quốc gia này.
Ở cấp độ toàn cầu, một sự thay đổi đột ngột trong kỳ vọng lãi suất hoặc một bước nhảy vọt về niềm tin đối với đồng Yên có thể châm ngòi cho một đợt phục hồi mạnh mẽ. Điều đó sẽ giáng một đòn mạnh vào chiến lược giao dịch chênh lệch lãi suất đồng Yên, có khả năng gây áp lực đè nặng lên các chỉ số S&P 500, Nasdaq và Dow Jones.
Liệu các đợt can thiệp có mang lại hiệu quả?
Các đợt can thiệp tiền tệ của BoJ có thể mang lại một chút xoa dịu trong ngắn hạn, nhưng chúng không giải quyết được các vấn đề cấu trúc cốt lõi.
Khi BOJ can thiệp, cơ quan này sẽ bán USD và mua vào đồng Yên, về cơ bản là hút bớt thanh khoản ra khỏi hệ thống. Điều này có thể đẩy lợi suất trái phiếu chính phủ lên cao và gia tăng căng thẳng trên thị trường nợ. Mặc dù Nhật Bản sở hữu nguồn dự trữ ngoại hối đáng kể (khoảng 1.37 nghìn tỷ USD), nhưng một phần lớn trong số đó đang bị trói buộc vào các loại chứng khoán, do đó dư địa can thiệp là khá hạn chế trừ khi cơ quan quản lý quyết định bán tháo lượng trái phiếu Kho bạc Mỹ mà họ đang nắm giữ.
Vấn đề nằm ở chỗ các động thái can thiệp một lần chủ yếu chỉ là để "câu giờ" thay vì giải quyết tận gốc các rắc rối nền tảng, bao gồm giá năng lượng leo thang, mức nợ cao ngất ngưởng và chênh lệch lãi suất vẫn còn rất lớn so với Fed.
Liệu Mỹ có ra tay hỗ trợ Nhật Bản?
Đầu năm nay, Fed khu vực New York đã tiến hành cái gọi là các cuộc gọi kiểm tra tỷ giá. Động thái này đã thổi bùng kỳ vọng rằng Mỹ có thể sẽ sát cánh cùng Nhật Bản trong nỗ lực bình ổn thị trường tiền tệ. Dựa trên những đồn đoán đó, đồng USD đã suy yếu so với hầu hết các đồng tiền chính. Tuy nhiên, ngay sau đó, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã tuyên bố rằng Washington "chắc chắn sẽ không" can thiệp vào thị trường ngoại hối, và đồng JPY lại một lần nữa trượt dốc.
Giờ đây, nếu sự hỗ trợ đó không thành hiện thực và BOJ quyết định bảo vệ đồng nội tệ của mình bằng cách bán tháo trái phiếu Kho bạc Mỹ, sự biến động trên khắp các thị trường toàn cầu có thể sẽ tăng vọt.