
Mức chiết khấu đối với dầu Nga xuất khẩu sang Trung Quốc đã nới rộng lên mức kỷ lục mới trong tuần này, khi các nhà bán giảm giá mạnh để thu hút nhu cầu từ quốc gia nhập khẩu dầu thô lớn nhất thế giới, theo các nhà giao dịch. Động thái này diễn ra sau những tín hiệu cho thấy Ấn Độ có thể sẽ cắt giảm mạnh việc mua dầu của Nga.
Các đợt giảm giá được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố một thỏa thuận thương mại với Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, trong đó bao gồm việc chấm dứt nhập khẩu dầu thô Nga của Ấn Độ. Dù chi tiết về thời điểm và cơ chế thực thi vẫn chưa rõ ràng, thông báo này đã làm dấy lên lo ngại rằng Nga có thể mất đi một trong những khách hàng chủ chốt.
Nếu Ấn Độ thực sự rút hoàn toàn, Trung Quốc sẽ trở thành thị trường lớn duy nhất tiêu thụ lượng dầu Nga được bán với giá chiết khấu. Nga — nước xuất khẩu dầu thô lớn thứ hai thế giới — hiện đã phải đối mặt với nhu cầu yếu hơn từ Ấn Độ do ảnh hưởng của các lệnh trừng phạt phương Tây, khiến lượng dầu Nga lưu trữ nổi trên biển tăng lên.
Theo các chuyên gia phân tích tại JPMorgan, kịch bản cơ sở là Ấn Độ sẽ tiếp tục nhập khẩu từ 800,000 đến 1 triệu thùng dầu thô Nga mỗi ngày — giảm mạnh so với mức đỉnh khoảng 2 triệu thùng/ngày hồi tháng 6 năm ngoái — tương đương khoảng 17–21% tổng lượng nhập khẩu của nước này. Dù vậy, phần dầu bị “hất ra” đang ngày càng được chuyển hướng sang Trung Quốc.
Mức chiết khấu đối với dầu ESPO Blend của Nga giao cho Trung Quốc đã mở rộng lên gần 9 USD/thùng so với giá dầu Brent trên sàn ICE, tăng so với mức 7–8 USD trong các tháng gần đây. Chiết khấu đối với dầu Urals, thường được vận chuyển từ vùng Baltic sang Ấn Độ, hiện ở khoảng 12 USD/thùng và có thể còn tăng thêm.
Theo giới phân tích, các nhà máy lọc dầu tư nhân Trung Quốc, đặc biệt là tại tỉnh Sơn Đông, là những bên hưởng lợi chính, nhờ cải thiện biên lợi nhuận, tăng sản lượng và tích lũy dự trữ chiến lược. Tuy nhiên, khả năng Trung Quốc hấp thụ thêm dầu Nga có thể đang chạm giới hạn nếu không có sự quay lại mua hàng của các doanh nghiệp nhà nước, vốn phần lớn đã tạm dừng nhập dầu Nga bằng đường biển kể từ khi Mỹ áp đặt trừng phạt lên Rosneft và Lukoil.
Mức chiết khấu sâu hơn của dầu Nga nhiều khả năng sẽ tạo ra một “trần mềm” cho giá dầu toàn cầu, ngay cả khi giá Brent và WTI vẫn được hỗ trợ bởi yếu tố địa chính trị hoặc kỷ luật nguồn cung từ OPEC+. Các thùng dầu Nga giá rẻ làm tăng cạnh tranh tại châu Á, gây áp lực lên giá dầu Trung Đông và làm giảm tác động của các rủi ro nguồn cung ở nơi khác.
Nếu Ấn Độ tiếp tục rút lui và Trung Quốc trở thành người mua cận biên, Nga có thể buộc phải tiếp tục giảm giá để giải phóng lượng cung dư thừa, qua đó gián tiếp “xuất khẩu” yếu tố giảm phát vào thị trường dầu vật chất. Diễn biến này có thể khiến giá dầu gắn với châu Á và biên lợi nhuận lọc dầu ngoài Trung Quốc chịu áp lực, đồng thời hạn chế đà tăng của giá toàn cầu trừ khi tình trạng thiếu hụt nguồn cung trở nên rõ ràng hơn.
Ở cấp độ vĩ mô, tình trạng chiết khấu kéo dài làm gia tăng nguy cơ tích trữ hàng tồn kho, lưu trữ nổi và suy yếu khả năng truyền dẫn giá, khiến thị trường dầu duy trì biến động mạnh nhưng dao động trong biên độ hẹp thay vì rơi vào trạng thái thắt chặt mang tính cấu trúc