Trái phiếu toàn cầu bị bán tháo khi xung đột Trung Đông làm gia tăng lo ngại lạm phát

Một đợt bán tháo mạnh kéo dài hai ngày trên thị trường trái phiếu chính phủ toàn cầu cho thấy cuộc chiến trên không giữa Mỹ và Israel nhằm vào Iran đang gây thêm sức ép lên các thị trường vốn đã nhạy cảm với rủi ro lạm phát.

Giá trái phiếu giảm sâu do lo ngại rằng một cuộc xung đột kéo dài với Iran sẽ đẩy giá năng lượng tăng cao và làm tiêu tan kỳ vọng về việc các ngân hàng trung ương sớm cắt giảm lãi suất. Tuy nhiên, trong suốt phiên giao dịch tại Mỹ, lợi suất trái phiếu đã hạ nhiệt phần nào, phản ánh tâm lý lạc quan hơn của giới giao dịch rằng xung đột sẽ không leo thang thành một cuộc khủng hoảng kéo dài, đồng thời dựa trên vị thế năng lượng vững chắc hơn của Mỹ so với châu Âu.

Diễn biến này là dấu hiệu mới nhất cho thấy vai trò truyền thống của trái phiếu chính phủ như một kênh trú ẩn an toàn – thường tăng giá khi thị trường biến động – đang chịu áp lực, khiến các quyết định đầu tư vốn đã khó khăn nay càng thêm phức tạp.

Lo ngại lạm phát

Đà tăng đột biến của giá năng lượng diễn ra trong bối cảnh nhiều ngân hàng trung ương, trong đó có Fed, đang phải đối mặt với tình trạng lạm phát vượt mục tiêu.

“Điều này xảy ra vào giai đoạn trong chu kỳ chính sách của Fed khi họ không có nhiều dư địa để bỏ qua những đợt tăng giá mang tính tạm thời,” ông Will Compernolle, chiến lược gia kinh tế vĩ mô tại FHN Financial, cho biết.

Một Fed đang chia rẽ được dự báo sẽ giữ lãi suất ổn định trong vài tháng tới do lo ngại áp lực giá cả vẫn còn ở mức cao.

Biến động thị trường – với lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ ban đầu tăng vọt khi tin tức về xung đột xuất hiện – cũng phản ánh sự bất định về tác động cuối cùng của cuộc khủng hoảng này đối với nền kinh tế.

“Thị trường thực sự đang loay hoay tìm hướng đi. Điều đó lý giải vì sao biên độ dao động trong ngày lại lớn như vậy,” ông Compernolle nói.

Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cho biết trong một cuộc phỏng vấn với Financial Times rằng một cuộc chiến kéo dài ở Trung Đông có thể khiến lạm phát tại khu vực đồng euro tăng đáng kể và làm suy yếu tăng trưởng kinh tế.

Lợi suất trái phiếu kỳ hạn hai năm tăng nhưng đã rời xa mức đỉnh trong ngày.

Lợi suất trái phiếu Anh chốt phiên ở mức 3.732%, sau khi có thời điểm lên tới 3.84% – tăng từ mức 3.516% vào thứ Sáu, đánh dấu mức tăng trong hai ngày lớn nhất kể từ tháng 10/2024.

Lợi suất trái phiếu kỳ hạn hai năm của Đức tăng lên 2.177% và từng đạt 2.236%, mức cao nhất trong vòng một năm và là mức tăng hai ngày lớn nhất trong vòng một năm. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn hai năm của Mỹ đạt 3.498%, tăng từ mức thấp 3.365% hôm thứ Hai và từng chạm đỉnh 3.599% – mức tăng hai ngày lớn nhất kể từ tháng 6.

“Không ai biết cuộc xung đột này sẽ kéo dài bao lâu,” ông JP Powers, Giám đốc đầu tư tại RWA Wealth Partners, nói. “Tác động rõ ràng nhất có thể dự đoán là đối với thị trường năng lượng, và vì vậy việc định vị hiện nay phản ánh nỗi lo lạm phát kéo dài.”

Kịch bản 2022 quay trở lại

“Các nhà đầu tư theo trường phái cơ bản đang quay trở lại kịch bản cú sốc năng lượng năm 2022. Điều đó vẫn còn rất mới trong ký ức của chúng tôi, khi lạm phát đã tăng mạnh và kéo dài,” ông Rohan Khanna, trưởng bộ phận chiến lược lãi suất đồng euro tại Barclays, cho biết, nhắc tới tác động ban đầu của cuộc chiến toàn diện tại Ukraine.

Ông Khanna cho rằng đợt bán tháo hiện tại càng trầm trọng hơn vì trước đó nhiều nhà đầu tư đã đặt cược vào việc trái phiếu sẽ tăng giá, xuất phát từ lo ngại về sự gián đoạn của nền kinh tế do trí tuệ nhân tạo gây ra.

Châu Âu nhập khẩu phần lớn dầu mỏ và khí đốt. Giá năng lượng đã tăng vọt khi hoạt động vận chuyển qua khu vực – nơi trung chuyển khoảng một phần năm lượng dầu tiêu thụ toàn cầu cùng khối lượng lớn khí tự nhiên hóa lỏng – gần như bị đình trệ.

Giá dầu Brent tăng 2.5% lên 80.31 USD/thùng vào thứ Ba, sau khi có thời điểm chạm 85.12 USD, mức cao nhất kể từ tháng 7/2024. Giá khí đốt bán buôn chuẩn của châu Âu đóng cửa cao hơn khoảng 35–40% vào thứ Hai và tiếp tục tăng thêm hơn 40% trong ngày thứ Ba.

Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ cũng tăng mạnh trong hai ngày thứ Hai và thứ Ba do lo ngại rằng xung đột kéo dài sẽ gây sức ép lên ngân sách tài khóa, đồng thời một số nhà đầu tư – bao gồm cả nhà đầu tư nước ngoài – bán trái phiếu để tăng dự trữ tiền mặt, theo ông Jan Nevruzi, chiến lược gia lãi suất tại TD Securities.

“Đó là một cuộc chạy đua giành tiền mặt,” ông Nevruzi nói. “Mọi người đang cố gắng nắm giữ thanh khoản thuần túy.”

Kỳ vọng cắt giảm lãi suất

Ngân hàng Trung ương Anh dự kiến sẽ họp vào cuối tháng này, trong bối cảnh các nhà hoạch định chính sách vẫn chia rẽ về việc nên ưu tiên kiểm soát lạm phát hay hỗ trợ tăng trưởng.

Các nhà giao dịch hiện chỉ thấy 30% khả năng cắt giảm lãi suất, so với 75% vào thứ Sáu tuần trước.

Thị trường cũng không còn định giá đầy đủ cho một đợt cắt giảm lãi suất của Fed cho đến tháng 9, thay vì tháng 7 như trước đó. Các nhà giao dịch hiện đánh giá xác suất ECB tăng lãi suất vào cuối năm là 17%, giảm mạnh so với khoảng 40% vào tuần trước.

Dữ liệu công bố hôm thứ Ba cho thấy lạm phát khu vực đồng euro trong tháng trước tăng mạnh hơn dự kiến, lên 1.9% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong khi đó, chỉ số kỳ vọng lạm phát của thị trường trong hai năm tới tại khu vực này đã vọt lên trên 2% vào thứ Ba, từ khoảng 1.8% vào thứ Sáu.

Diễn biến này cho thấy một đợt tăng giá dầu kéo dài ở mức hiện tại có thể làm lạm phát tăng thêm khoảng 0.5 điểm phần trăm. Tuy nhiên, Ngân hàng Trung ương châu Âu nhiều khả năng sẽ cho rằng còn quá sớm để đánh giá đầy đủ tác động của xung đột khi họ họp vào cuối tháng 3, theo ông Frederik Ducrozet, trưởng bộ phận nghiên cứu kinh tế vĩ mô tại Pictet Wealth Management.