Chứng khoán tăng mạnh, dầu lao dốc nhờ kỳ vọng thỏa thuận Mỹ - Iran
Diệu Linh
Junior Editor
Chứng khoán châu Á đồng loạt đi lên trong khi giá dầu giảm sâu sau khi giới chức Mỹ phát tín hiệu rằng một thỏa thuận với Iran nhằm mở lại eo biển Hormuz và khôi phục dòng chảy dầu mỏ có thể sắp đạt được. Đồng USD suy yếu.
Chỉ số cổ phiếu khu vực của MSCI tăng 1.2%, trong đó chỉ số Nikkei của Nhật Bản bật tăng hơn 3% lên mức cao kỷ lục. Giá dầu Brent giảm hơn 4% xuống khoảng 99.25 USD/thùng, mức thấp nhất trong hơn hai tuần, khi kỳ vọng đạt được thỏa thuận giúp nối lại hoạt động vận chuyển năng lượng qua tuyến hàng hải chiến lược tại Trung Đông.
Giá dầu hạ nhiệt cùng kỳ vọng lạm phát giảm đã hỗ trợ hợp đồng tương lai trái phiếu Kho bạc Mỹ tăng giá, trong bối cảnh thị trường tiền mặt tại Mỹ nghỉ giao dịch ngày thứ Hai do kỳ nghỉ lễ. Thị trường Hong Kong và London cũng đóng cửa. Lợi suất trái phiếu chính phủ tại Nhật Bản, Australia và New Zealand đồng loạt giảm.
Hợp đồng tương lai S&P 500 tăng 0.7%, sau khi chỉ số cơ sở ghi nhận chuỗi tám tuần tăng liên tiếp, dài nhất kể từ năm 2023. Đồng USD suy yếu so với toàn bộ các đồng tiền thuộc nhóm G10. Trong khi đó, các tài sản không sinh lãi như vàng và bạc đi lên nhờ kỳ vọng lạm phát thấp hơn sẽ tạo dư địa để cắt giảm lãi suất.
Các quan chức cấp cao Mỹ cho biết hôm Chủ nhật rằng Washington và Tehran đang tiến gần tới một thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz, dù các cuộc đàm phán về một số điều khoản quan trọng vẫn tiếp diễn và việc phê chuẩn cuối cùng từ hai phía có thể còn mất vài ngày. Tuy nhiên, hãng tin Tasnim của Iran cảnh báo dự thảo thỏa thuận vẫn có nguy cơ đổ vỡ do Mỹ cản trở một số điều khoản then chốt, bao gồm yêu cầu giải phóng tài sản bị đóng băng của Tehran.

Tâm lý tích cực trên thị trường xuất hiện sau nhiều tuần bế tắc giữa Mỹ và Iran, sau hàng loạt nỗ lực đàm phán trước đó thất bại. Chứng khoán toàn cầu đã liên tiếp lập đỉnh mới nhờ kỳ vọng căng thẳng Trung Đông hạ nhiệt cùng làn sóng hưng phấn trở lại với nhóm cổ phiếu AI, trong khi giá dầu tăng cao và áp lực lạm phát đẩy lợi suất trái phiếu lên mức cao nhất nhiều năm.
“Thị trường đã bắt đầu nhìn xa hơn cuộc chiến Iran trong khoảng một tháng qua,” bà Alison Shimada, Giám đốc danh mục tại Allspring, chia sẻ trên Bloomberg TV. “Tôi quan tâm hơn đến việc định vị cho giai đoạn sau khi giá dầu hạ nhiệt, bởi tôi tin rằng cả hai bên đều muốn đạt được một giải pháp đàm phán để chấm dứt chiến sự.”
Dù Mỹ và Iran đang tiến gần tới thỏa thuận, Tổng thống Donald Trump cho biết ông sẽ không “vội vàng” ký kết.
Theo Washington Post, Mỹ và Iran đã xây dựng một khuôn khổ biên bản ghi nhớ nhằm gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày trong lúc hai bên hoàn tất thỏa thuận cuối cùng để chấm dứt xung đột. Trong thời gian đó, eo biển Hormuz sẽ được rà phá thủy lôi và mở cửa trở lại.
“Tôi cho rằng thị trường đang thận trọng lạc quan trước các diễn biến ở Trung Đông, vì vậy tâm lý risk-on đang quay trở lại,” ông Nick Twidale, Giám đốc phân tích thị trường tại AT Global Markets, nhận định. “Trump đã chuyển từ thông điệp ‘thỏa thuận sắp đạt được’ sang ‘tôi không vội’ chỉ trong cuối tuần này. Vì vậy khả năng đạt thỏa thuận hiện vẫn chỉ khoảng 50/50, dù rõ ràng việc hai bên tiếp tục đàm phán là tín hiệu tích cực.”
Giới đầu tư tiếp tục theo dõi sát diễn biến lạm phát. Cuối tuần này, dữ liệu Chi tiêu Tiêu dùng Cá nhân (PCE) của Mỹ cùng các báo cáo lạm phát tại châu Âu sẽ cung cấp thêm tín hiệu về áp lực giá cả và định hướng lãi suất.
Thị trường hiện đã phản ánh đầy đủ khả năng Fed tăng lãi suất trước cuối năm, cho thấy kỳ vọng Chủ tịch Fed mới Kevin Warsh sẽ phải nhanh chóng hành động để kiểm soát lạm phát.
Ông Warsh, người cam kết thực hiện cuộc cải tổ lớn nhất trong nhiều thập kỷ tại Fed, đã chính thức tuyên thệ nhậm chức hôm thứ Sáu. Tổng thống Trump nhấn mạnh rằng ông muốn Warsh điều hành Fed một cách độc lập, nhằm xoa dịu lo ngại của giới đầu tư rằng Nhà Trắng có thể gây sức ép lên chính sách tiền tệ.
Các chiến lược gia dự báo lợi suất trái phiếu toàn cầu sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao ngay cả khi một thỏa thuận Mỹ - Iran giúp giảm bớt áp lực lạm phát từ giá dầu. Nhà đầu tư cũng đang đối mặt với lo ngại rằng gánh nặng nợ công vốn đã lớn sẽ tiếp tục phình to, trong khi nhu cầu vốn khổng lồ từ làn sóng đầu tư AI tạo thêm áp lực lên thị trường tài chính toàn cầu.
Ở diễn biến khác, Trung Quốc đã phát động chiến dịch chưa từng có nhằm siết chặt hoạt động giao dịch xuyên biên giới trái phép để ngăn dòng vốn chảy ra nước ngoài. Giới chức cảnh báo sẽ áp dụng các biện pháp xử phạt nghiêm khắc đối với các công ty môi giới phổ biến và yêu cầu đóng các tài khoản không tuân thủ trong vòng hai năm.
Động thái này được đưa ra ngay sau khi thị trường nội địa Trung Quốc đóng cửa hôm thứ Sáu, khi tám cơ quan quản lý đồng loạt phát đi tuyên bố chung về chiến dịch kiểm soát hoạt động giao dịch xuyên biên giới, khiến cổ phiếu Trung Quốc niêm yết tại Mỹ lao dốc.
Trong khi đó, giá dầu giảm trong phiên thứ Hai khi xuất hiện tín hiệu cho thấy các tàu hàng bắt đầu quay trở lại eo biển Hormuz. Khoảng 33 tàu, bao gồm tàu chở dầu, tàu container và tàu thương mại, đã đi qua khu vực này trong vòng 24 giờ sau khi được Hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cấp phép.
“Việc mở lại eo biển Hormuz sẽ là tín hiệu tích cực cho dòng chảy dầu mỏ toàn cầu, nhưng tiến trình đàm phán vẫn còn nhiều biến động và các bất đồng chưa được giải quyết đồng nghĩa biến động giá dầu có thể sẽ còn kéo dài,” các chiến lược gia của ANZ Bank, dẫn đầu bởi David Croy, nhận định trong báo cáo gửi khách hàng.