Đồng minh của ông Trump tăng cường nỗ lực tái định hình Fed

Theo các nguồn thạo tin, các quan chức cấp cao trong chính quyền cùng các đồng minh bên ngoài đang tích cực tìm kiếm các biện pháp để thay thế một số thành viên Hội đồng Thống đốc Fed tại Washington nhằm tạo điều kiện để Tổng thống bổ nhiệm thêm những người phù hợp với định hướng của mình. Bà Lisa Cook vẫn là mục tiêu chính, ngay cả sau khi Tòa án Tối cao cho phép bà tạm thời tiếp tục giữ chức vụ. Cựu Chủ tịch Fed Jerome Powell cũng nằm trong danh sách này.

Mặc dù phán quyết của Tòa án Tối cao tiếp tục khẳng định tính độc lập của Fed đối với nhánh hành pháp, nhiều chuyên gia theo dõi Fed cho rằng phạm vi của quyết định này khá hẹp và chưa đủ để bảo vệ hoàn toàn ngân hàng trung ương trước các sức ép chính trị trong tương lai.

Theo các nguồn tin, những người ủng hộ ông Trump coi phán quyết của tòa như một chỉ dẫn về mặt thủ tục, qua đó có thể xây dựng lại quy trình nhằm bãi nhiệm bà Cook theo đúng quy định pháp luật và đang tăng cường các nỗ lực theo hướng này.

Trong cuộc phỏng vấn với CNBC hôm thứ Năm, ông Trump khẳng định quyết định của Tòa án Tối cao chỉ dựa trên vấn đề thủ tục chứ không phải bản chất vụ việc, đồng thời cho biết chính quyền sẽ khởi động lại quy trình bãi nhiệm.

"Chúng tôi sẽ bắt đầu lại quy trình và sẽ thực hiện đúng, đầy đủ mọi thủ tục", ông nói.

Theo các nguồn tin, chính quyền Trump cũng coi vị trí Chủ tịch Ngân hàng Dự trữ Liên bang khu vực Atlanta đang bỏ trống là cơ hội để gia tăng ảnh hưởng đối với Fed.

Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent được cho là đang tận dụng mạng lưới quan hệ của mình để tìm kiếm các ứng viên phù hợp. Nhóm hoạch định chính sách kinh tế của Nhà Trắng đánh giá đây là vị trí đặc biệt quan trọng bởi Fed Atlanta phụ trách nhiều nghiên cứu kinh tế có ảnh hưởng lớn, bao gồm mô hình dự báo tăng trưởng GDP và các phân tích kinh tế quan trọng khác.

Người đứng đầu Fed Atlanta cũng sẽ có quyền bỏ phiếu về chính sách lãi suất trong năm 2027.

Kể từ khi trở lại Nhà Trắng, ông Trump liên tục gia tăng sức ép đối với Fed, thường xuyên chỉ trích cựu Chủ tịch Jerome Powell vì không hạ lãi suất đủ nhanh. Ông từng công khai đề cập khả năng sa thải ông Powell và khẳng định sẽ lựa chọn một người kế nhiệm có quan điểm gần gũi hơn với định hướng kinh tế của mình. Kevin Warsh, người sau đó được bổ nhiệm làm Chủ tịch Fed, trước khi được đề cử cũng nhiều lần phát tín hiệu ủng hộ mặt bằng lãi suất thấp hơn.

Tuy nhiên, triển vọng Fed cắt giảm lãi suất trong năm nay đang suy yếu khi áp lực lạm phát gia tăng trở lại. Theo dự báo công bố trong tháng 6, khoảng một nửa số quan chức Fed hiện cho rằng ngân hàng trung ương có thể cần tiếp tục nâng lãi suất trong năm nay. Một số Chủ tịch Fed khu vực là những người bày tỏ lo ngại lớn nhất về triển vọng lạm phát.

Người phát ngôn Nhà Trắng Kush Desai không bình luận trực tiếp về các thông tin trên nhưng khẳng định chính quyền vẫn hoàn toàn tin tưởng Chủ tịch Fed Kevin Warsh.

Ông Desai cho biết các chính sách thúc đẩy nguồn cung của chính quyền Trump đang góp phần hạ nhiệt lạm phát, bất chấp những biến động tạm thời của thị trường năng lượng, từ đó tạo điều kiện để Fed có thể cắt giảm lãi suất trong tương lai.

Theo nhiều người thân cận với Tổng thống, ông Trump vẫn không hài lòng khi ông Jerome Powell tiếp tục ở lại Hội đồng Thống đốc Fed sau khi kết thúc nhiệm kỳ Chủ tịch.

Tổng thống đặc biệt không hài lòng khi cuối tháng 5, ông Powell nhận Giải thưởng John F. Kennedy Profile in Courage và phát biểu rằng Quốc hội đã đúng khi thiết kế cơ chế giúp các quyết định chính sách tiền tệ được tách khỏi áp lực chính trị.

Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia Nhà Trắng Kevin Hassett cũng công khai gia tăng chỉ trích đối với ông Powell trong tuần này.

"Tôi lo ngại việc Jay Powell tiếp tục ở lại Fed," ông Hassett phát biểu trên Fox Business hôm thứ Tư. "Có đa số thành viên tại Fed mà tôi không chắc họ bỏ phiếu vì lợi ích quốc gia, mà thay vào đó vì muốn chống lại ông Trump. Chúng tôi sẽ phải theo dõi rất sát vấn đề này."

Thông thường, các Chủ tịch Fed sẽ rời ngân hàng trung ương sau khi kết thúc nhiệm kỳ. Tuy nhiên, ông Powell vẫn tiếp tục giữ cương vị Thống đốc Fed với nhiệm kỳ kéo dài đến năm 2028.

Ông Powell cho biết sẽ hạn chế xuất hiện trước công chúng trong thời gian còn lại tại Fed, đồng thời giải thích rằng sức ép pháp lý từ chính quyền là một trong những lý do khiến ông quyết định tiếp tục ở lại.

Quyết định này được đưa ra sau khi Bộ Tư pháp Mỹ mở cuộc điều tra hình sự liên quan đến dự án cải tạo trụ sở Fed tại Washington trị giá khoảng 2.5 tỷ USD, vốn bị đội chi phí đáng kể.

Ông Powell cho rằng cuộc điều tra là hệ quả của việc Fed từ chối điều hành chính sách lãi suất theo mong muốn của Tổng thống Trump.

Một báo cáo của Tổng Thanh tra Fed về dự án cải tạo này dự kiến sẽ được công bố trong tháng.

Mặc dù Công tố viên Liên bang tại Washington Jeanine Pirro đã tuyên bố chấm dứt cuộc điều tra vào tháng 4, bà cũng khẳng định sẽ xem xét kỹ kết luận của Tổng Thanh tra, đồng nghĩa với khả năng vụ việc có thể được mở lại.

Theo các nguồn tin, chính quyền Trump và các đồng minh hy vọng sẽ tìm thấy cơ sở pháp lý từ báo cáo này hoặc thông qua một phương án khác để tạo điều kiện loại ông Powell khỏi Fed.

Bà Lisa Cook, người được bổ nhiệm dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden, vẫn tiếp tục là mục tiêu của Nhà Trắng.

Tháng 8 năm ngoái, ông Trump đã có bước đi chưa từng có tiền lệ khi tuyên bố bãi nhiệm một Thống đốc Fed với cáo buộc bà Cook gian lận thế chấp - điều mà bà nhiều lần bác bỏ.

Sau khi bà Cook khởi kiện, vụ việc được đưa lên Tòa án Tối cao. Đầu tuần này, đa số thẩm phán quyết định cho phép bà tiếp tục giữ chức trong khi vụ kiện vẫn được xét xử.

Trong ý kiến của mình, Chánh án John Roberts nhấn mạnh rằng quyết định của tòa chỉ dựa trên cơ sở rất hẹp, bởi chính quyền Trump đã không tạo điều kiện để bà Cook được phản hồi đầy đủ các cáo buộc theo đúng quy trình.

Ngay sau phán quyết, ông Trump và các đồng minh đã phát tín hiệu sẽ tiếp tục tìm cách bãi nhiệm bà.

Tòa án Tối cao cũng không kết luận liệu các cáo buộc đối với bà Cook, nếu được chứng minh, có đủ căn cứ pháp lý để bãi nhiệm bà hay không. Điều đó đồng nghĩa với việc bất kỳ nỗ lực mới nào của chính quyền Trump nhằm cách chức bà Cook nhiều khả năng sẽ tiếp tục phải đối mặt với các tranh chấp pháp lý.

Chính quyền Trump hiện cũng dành nhiều sự chú ý hơn tới 12 Ngân hàng Dự trữ Liên bang khu vực, đặc biệt là Fed Atlanta.

Theo các nguồn tin, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cùng các quan chức kinh tế cấp cao đang theo dõi sát quá trình lựa chọn Chủ tịch mới của Fed Atlanta.

Theo quy trình, Chủ tịch các Fed khu vực được hội đồng quản trị địa phương lựa chọn và sau đó phải được Hội đồng Thống đốc Fed tại Washington phê chuẩn.

Quá trình tuyển chọn tại Fed Atlanta từng gần hoàn tất vào tháng 5. Tuy nhiên, khi việc ông Kevin Warsh sắp được phê chuẩn làm Chủ tịch Fed trở nên rõ ràng hơn, Phó Chủ tịch Fed phụ trách giám sát Michelle Bowman cùng Thống đốc Stephen Miran - đều do ông Trump bổ nhiệm - đã đề nghị tạm dừng quy trình để ông Warsh có tiếng nói trong việc lựa chọn ứng viên.

Quá trình tuyển chọn hiện đã được khởi động trở lại. Theo các nguồn tin, ông Warsh ưu tiên các ứng viên có nhiều kinh nghiệm lãnh đạo trong khu vực tư nhân.

Vị trí này bị bỏ trống sau khi cựu Chủ tịch Fed Atlanta Raphael Bostic từ chức vào tháng 2, theo thông báo được đưa ra từ tháng 11 năm ngoái.

Chủ tịch Hội đồng quản trị Fed Atlanta Greg Haile cho biết ngân hàng vẫn tập trung lựa chọn ứng viên phù hợp nhất cho Khu vực Dự trữ Liên bang số 6, đồng thời bảo đảm tính minh bạch và toàn vẹn của toàn bộ quá trình tuyển chọn. Khi thích hợp, Fed Atlanta sẽ công bố thêm các thông tin liên quan đến vị trí lãnh đạo quan trọng này.