Nhiều hãng tàu từ chối được quân đội Mỹ hộ tống qua eo biển Hormuz

Trong nhiều thập kỷ, tàu thuyền lưu thông qua Hormuz theo tuyến phân luồng do Tổ chức Hàng hải Quốc tế thiết lập từ năm 1968. Tuy nhiên, kể từ khi chiến sự bùng phát, Iran được cho là đã rải thủy lôi tại khu vực này, buộc tàu phải chuyển sang hai tuyến tạm thời chạy sát bờ biển Iran hoặc Oman.

Tháng trước, Reuters đưa tin quân đội Mỹ đã hỗ trợ các tàu thương mại đi qua eo biển nhằm duy trì dòng chảy xuất khẩu năng lượng từ Vùng Vịnh, sử dụng máy bay không người lái, xuồng không người lái và trực thăng để hộ tống.

Hoạt động này từng giúp xuất khẩu hàng chục triệu thùng dầu và giảm bớt tác động của đợt gián đoạn nguồn cung dầu khí lớn nhất từ trước đến nay. Tuy nhiên, sau hàng loạt vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại, các doanh nghiệp vận tải ngày càng đánh giá tuyến phía Oman cũng không còn an toàn.

IRGC hôm thứ Ba nhận trách nhiệm về các cuộc tấn công nhằm vào hai siêu tàu chở dầu của UAE. Theo dữ liệu của Tổ chức Hàng hải Quốc tế, kể từ ngày 7/7 đã có ít nhất năm tàu bị tấn công tại vùng biển Oman, gồm ba siêu tàu chở dầu, một tàu chở LNG và một tàu container.

Một nguồn tin trong ngành vận tải biển nhận định quân đội Mỹ dường như chưa kiểm soát được tình hình, khiến nhiều doanh nghiệp quyết định không đưa tàu qua Hormuz để bảo đảm an toàn cho thủy thủ đoàn.

Ông Torbjorn Solvedt, chuyên gia phân tích Trung Đông của Verisk Maplecroft, cho rằng việc Iran vẫn có khả năng tấn công các tàu đi theo tuyến phía Oman cho thấy phương án do chính quyền Trump triển khai khó phát huy hiệu quả.

Nhà Trắng khẳng định eo biển Hormuz vẫn mở đối với mọi tàu thương mại ngoại trừ tàu liên quan đến Iran, đồng thời cáo buộc Tehran tiến hành các hành vi khủng bố quốc tế khi tấn công tàu dân sự.

Một quan chức quốc phòng Mỹ cho biết trong bảy ngày qua đã có hơn 100 tàu phối hợp trực tiếp với quân đội Mỹ để đi qua eo biển, trong khi hơn 300 tàu lưu thông trong toàn khu vực, cho thấy hoạt động hộ tống vẫn phát huy tác dụng dù lưu lượng còn thấp hơn trước chiến sự.

Tuy nhiên, Tehran tiếp tục cảnh báo sẽ mở rộng việc phong tỏa các tuyến xuất khẩu năng lượng trong khu vực. Iran cũng phát tín hiệu có thể sử dụng lực lượng Houthi tại Yemen để gây sức ép tại eo biển Bab el-Mandeb, đe dọa thêm một tuyến hàng hải chiến lược khác của thế giới.

Theo các nguồn tin trong ngành, khoảng chín tàu chở LNG do Hy Lạp khai thác hiện vẫn mắc kẹt trong Vịnh Ba Tư vì lo ngại an ninh, trong khi thêm hai tàu khác bị tấn công tại vùng biển ngoài eo Hormuz kể từ ngày 7/7.

Tuần trước, Trung tâm Thông tin Hàng hải Hỗn hợp do Hải quân Mỹ dẫn đầu đã nâng mức rủi ro đối với hoạt động hàng hải tại Hormuz từ "đáng kể" lên "nghiêm trọng", chỉ thấp hơn một bậc so với mức cảnh báo cao nhất là "nguy cấp".

Nhiều công ty an ninh hàng hải cho rằng dù Washington tuyên bố eo biển vẫn mở, mức độ rủi ro hiện nay chưa cho phép các chuyến hải trình được coi là an toàn. Hai công ty an ninh hàng hải của Hy Lạp là Diaplous và MARISKS đều khuyến nghị các hãng tàu tạm hoãn hành trình qua Hormuz cho đến khi tình hình ổn định hơn.