SpaceX chào sàn Nasdaq: Cổ phiếu mở cửa ở mốc $150, Elon Musk trở thành người đầu tiên có hơn 1000 tỷ USD trên thị trường chứng khoán
Tùng Trịnh
CEO
Thương vụ IPO lớn nhất lịch sử thu hút hơn 350 tỷ USD nhu cầu đặt mua. Cổ phiếu SPCX mở cửa cao hơn 11% so với giá chào bán, đưa tài sản ròng của Elon Musk vượt mốc 1.000 tỷ USD — một cột mốc chưa từng có trong lịch sử tài chính hiện đại
Phiên giao dịch đầu tiên của SpaceX trên sàn Nasdaq sáng thứ Sáu (giờ New York) đã chính thức khép lại kỷ nguyên "công ty tư nhân giá trị nhất thế giới" của hãng hàng không vũ trụ do Elon Musk sáng lập. Cổ phiếu mã SPCX mở cửa ở mức 150 USD, cao hơn 11% so với giá IPO 135 USD, sau đó tiếp tục leo lên vùng 167 USD trong phiên sáng.
Tại mức giá mở cửa, tài sản ròng của Musk ước đạt khoảng 1,05 nghìn tỷ USD — đưa ông trở thành cá nhân đầu tiên trên thế giới chạm ngưỡng nghìn tỷ phú (trillionaire). Đây cũng là thương vụ niêm yết kép đầu tiên diễn ra đồng thời trên Nasdaq New York và sàn giao dịch mới của Texas, với nghi thức rung chuông được tổ chức song song ở cả hai địa điểm. Musk theo dõi và ăn mừng thời khắc cổ phiếu bắt đầu giao dịch từ căn cứ Starbase, Texas, trong khi Chủ tịch kiêm COO Gwynne Shotwell xuất hiện tại Nasdaq để chúc mừng đội ngũ nhân viên.
Diễn biến mở cửa: chỉ báo giá hạ nhiệt dần trước giờ G
Quá trình dò giá (price discovery) trước phiên mở cửa kéo dài hơn hai tiếng và cho thấy lực cầu nóng ban đầu nguội dần về vùng cân bằng. Chỉ báo giá mở cửa khởi điểm ở 175 USD lúc gần 10h sáng (giờ New York), sau đó lần lượt hạ về 168,25 USD, 166 USD, 162 USD, 155 USD, trước khi chốt mở cửa ở 150 USD lúc 11h47.
Morgan Stanley — với vai trò đại lý bình ổn giá (stabilization agent) — là đơn vị điều phối quá trình mở cửa cổ phiếu. Theo thông lệ của giới ngân hàng đầu tư, một thương vụ IPO được coi là thành công khi cổ phiếu không biến động quá mạnh và đóng cửa phiên đầu tiên trên giá mở cửa. Tính đến giữa phiên, với cổ phiếu dao động quanh 167 USD so với giá mở 150 USD, kịch bản này đang đi đúng hướng.
Nhà đầu tư cá nhân "đổ bộ" thị trường thứ cấp
Dòng tiền bán lẻ là điểm nhấn nổi bật nhất trong phiên. Dữ liệu lệnh từ nền tảng Fidelity cho thấy tính đến 12h03 trưa, đã có hơn 400.000 lệnh mua được đặt, so với chỉ khoảng 20.000 lệnh bán — tỷ lệ mua/bán xấp xỉ 20:1. Diễn biến này phản ánh việc nhà đầu tư cá nhân bị phân bổ ít hơn nhiều so với lượng đăng ký trong đợt IPO đang chủ động mua bổ sung trên thị trường mở: nhóm này đã đặt mua hơn 100 tỷ USD nhưng chỉ được phân bổ khoảng 15 tỷ USD cổ phiếu.
Điều đáng chú ý là chính Musk đã chủ trương ưu tiên nhà đầu tư cá nhân trong cấu trúc phân bổ — theo chia sẻ của bà Shotwell trước thềm phiên giao dịch.
Hiệu ứng lan tỏa: quyền chọn sôi động, Tesla chịu áp lực
Thương vụ tạo hiệu ứng dây chuyền rõ rệt sang các tài sản liên quan. Trên thị trường phái sinh, giới giao dịch quyền chọn đẩy mạnh vị thế tại các công ty có liên hệ với SpaceX: dữ liệu từ Susquehanna International Group ghi nhận khoảng 10.000 lô quyền chọn mua Tesla strike 400 USD và 15.000 lô quyền chọn mua Alphabet strike 410 USD.
Chris Murphy, đồng trưởng bộ phận chiến lược phái sinh của Susquehanna, nhận định việc SpaceX lên sàn suôn sẻ đã gỡ bỏ một trong những rủi ro treo lơ lửng (overhang) lớn nhất của thị trường trong ngắn hạn, song chưa giải quyết được bài toán nguồn cung cổ phiếu rộng hơn: thị trường vẫn phải hấp thụ khả năng IPO của OpenAI và Anthropic, cùng các đợt huy động vốn bổ sung từ nhóm hyperscaler AI khi nhu cầu capex còn ở mức cao.
Ở chiều ngược lại, cổ phiếu Tesla giảm hơn 3% tính đến giữa trưa. Giới phân tích đã cảnh báo từ trước rằng việc SpaceX niêm yết có thể hút bớt sự chú ý lẫn dòng vốn của nhà đầu tư khỏi Tesla — khi thị trường lần đầu tiên có "cổ phiếu Musk thứ hai" để lựa chọn.
Quỹ mạo hiểm thắng đậm lịch sử
Một nhóm nhỏ các quỹ đầu tư mạo hiểm sẽ ghi nhận khoản lợi nhuận hàng chục tỷ USD từ thương vụ. Tính theo giá IPO 135 USD, theo các nguồn tin am hiểu cơ cấu sở hữu: Andreessen Horowitz đạt khoản lợi nhuận lớn nhất trong lịch sử quỹ, với giá trị nắm giữ trên 10 tỷ USD. Founders Fund của Peter Thiel — cộng sự lâu năm của Musk — sở hữu khoảng 3% sau khi rót tổng cộng 600 triệu USD qua nhiều vòng, nay trị giá hơn 50 tỷ USD. Sequoia Capital, tham gia từ cuối 2019, nắm khoảng 1,5%, tương đương trên 20 tỷ USD.
Thương vụ cũng được cho là sẽ làm giàu thêm cho một số thành viên trong chính quyền Trump có nắm giữ cổ phần SpaceX.
Tiếng nói cảnh báo: "Phố Wall cũng có máy in tiền"
Không phải ai cũng chia sẻ tâm lý hưng phấn. Jim Chanos — nhà bán khống kỳ cựu, Chủ tịch sáng lập Chanos & Co. — cảnh báo trên Bloomberg TV rằng SpaceX đang mở màn cho một làn sóng phát hành cổ phần quy mô lớn trong năm 2026, và rằng Phố Wall cũng có "máy in tiền" của riêng mình, chỉ là cần thời gian khởi động. Theo ông, lịch sử thế kỷ 20 và 21 cho thấy mỗi khi khối lượng IPO và phát hành thứ cấp phình to so với quy mô thị trường hay nền kinh tế, nhà đầu tư thường được khuyến nghị thận trọng và giảm thiểu rủi ro.
Về triển vọng biến động giá, Howard Chan — nhà sáng lập kiêm CEO Kurv Investment Management, đơn vị sẽ ra mắt quỹ ETF Kurv SpaceX Enhanced Income ngay tuần tới — cho rằng cổ phiếu SPCX gần như chắc chắn sẽ dao động mạnh, viện dẫn việc Tesla vốn là một trong những cổ phiếu công nghệ vốn hóa lớn có độ biến động hàm ý (implied volatility) cao nhất thị trường. Chiến lược ông gợi ý: thu hoạch phần bù biến động (volatility premium) trong giai đoạn giá cổ phiếu tìm điểm cân bằng.
Bên ngoài trụ sở JPMorgan trên Đại lộ Park, khoảng hai chục người biểu tình thuộc liên minh "Stop Funding Billionaires" tập trung phản đối khả năng SPCX được đưa nhanh vào chỉ số Nasdaq 100 — lập luận rằng điều này đặt quỹ hưu trí và tiền tiết kiệm hưu trí của người lao động vào một khoản đầu tư mang tính đầu cơ cao.
Góc nhìn dài hạn: ngành vũ trụ bước vào sân khấu chính
Với giới đầu tư vũ trụ lâu năm, thương vụ mang ý nghĩa xác nhận mang tính bước ngoặt. Chad Anderson — CEO của Space Capital, quỹ đã đầu tư vào SpaceX gần một thập kỷ — gọi đây là bằng chứng dứt khoát rằng vũ trụ là một thị trường đại chúng thực thụ, vượt xa khuôn khổ tên lửa và trạm không gian. Ông tỏ ra không quá lo ngại về rủi ro phía trước, với lý do SpaceX là công ty hiếm hoi luôn có lượng "người hâm mộ" đồng hành cùng hành trình phát triển.
---
Các mốc chính trong phiên (giờ New York)
| 09:32 | Musk ăn mừng từ Starbase, Texas; Shotwell xuất hiện tại Nasdaq |
| 09:43 | Rung chuông kép tại New York và Texas |
| 09:57 | Chỉ báo giá mở cửa: 175 USD |
| 10:45–11:00 | Chỉ báo hạ dần: 168,25 → 166 → 162 USD |
| 11:29–11:33 | Chỉ báo về 155 USD, rồi 150 USD |
| 11:47 | **Mở cửa chính thức tại 150 USD (+11% so với giá IPO 135 USD)** |
| 11:49 | Musk trở thành tỷ phú nghìn tỷ đầu tiên thế giới (~1,05 nghìn tỷ USD) |
| 12:10 | Tesla giảm hơn 3% |
| 12:22 | Fidelity ghi nhận 400.000 lệnh mua vs. 20.000 lệnh bán |
| ~12:20 | Cổ phiếu giao dịch quanh 167 USD |
Bloomberg