Tiêu điểm thị trường

Theo hãng thông tấn Fars của Iran, việc giải phóng hàng tỷ đô la tài sản bị đóng băng của Iran nổi lên như trở ngại cuối cùng để đạt được Biên bản Ghi nhớ (MoU) nhằm chấm dứt các cuộc giao tranh gần đây và mở lại Eo biển Hormuz. Vấn đề này hiện đang được giải quyết thông qua trung gian hòa giải của Qatar.

Việc cuộc tranh luận đã chuyển từ chủ đề liệu Iran có hợp tác về vật liệu hạt nhân sang cách thức và thời điểm Iran lấy lại tiền của mình có thể được xem là tín hiệu tích cực. Điều này cho thấy khung cấu trúc của thỏa thuận, bao gồm việc gia hạn thêm 60 ngày lệnh ngừng bắn hiện tại và cơ chế quản lý hoặc xử lý kho uranium làm giàu cao của Iran, đã được vạch ra về cơ bản.

Iran được cho là đang yêu cầu được tiếp cận đảm bảo 12 tỷ USD tài sản bị đóng băng ngay trong giai đoạn đầu tiên của thỏa thuận. Trong đó có khoảng 6 tỷ USD ban đầu gửi tại các ngân hàng Qatar trong một thỏa thuận trao đổi tù nhân năm 2023, nhưng sau đó bị Mỹ hạn chế sau khi xung đột khu vực bùng phát.

Mâu thuẫn hiện tại nằm ở vấn đề thời điểm. Mỹ muốn gắn việc giải phóng các khoản tiền này với một thỏa thuận hạt nhân toàn diện và đã hoàn chỉnh. Ngược lại, Iran đã làm rõ rằng nếu không có bước đi tài chính cụ thể từ phía Mỹ trước, không có thỏa thuận sơ bộ nào sẽ được tiến hành.

Cơ quan này ghi nhận: "Giá bán lẻ trong năm tính đến tháng 5 tăng với tốc độ chậm nhất trong hơn một năm và dự kiến tăng ở mức tương tự vào tháng 6. Doanh số bán lẻ trong tháng 5 thấp hơn mức bình thường theo mùa, trong khi doanh số hàng năm tiếp tục giảm nhưng với tốc độ chậm hơn một chút. Sang tháng tới, doanh số được dự báo vẫn 'kém' so với thời điểm trong năm, với mức giảm theo năm dự kiến sẽ nới lỏng thêm một chút."

Họ cho biết thêm rằng "nhu cầu yếu tiếp tục đè nặng lên tâm lý của các nhà bán lẻ, vốn đã ở mức tiêu cực liên tục kể từ giữa năm 2024, khi các doanh nghiệp dự đoán tình hình kinh doanh sẽ xấu đi trong quý tới. Trong bối cảnh đó, các nhà bán lẻ dự kiến sẽ cắt giảm cả kế hoạch đầu tư lẫn tuyển dụng, kéo dài thời kỳ suy yếu bắt đầu từ năm 2022."

Chính phủ Nhật Bản giữ nguyên đánh giá kinh tế tháng 5, tiếp nối đánh giá tương tự của tháng 4 và tháng 3: "Kinh tế Nhật Bản đang phục hồi vừa phải, trong khi cần chú ý đến các tác động từ tình hình Trung Đông." Các chỉ số chính không thay đổi — tiêu dùng tư nhân và đầu tư doanh nghiệp tiếp tục phục hồi, xuất khẩu và sản xuất công nghiệp ổn định, tình hình việc làm có dấu hiệu cải thiện.

Điểm đáng chú ý là một số điều chỉnh nhỏ về ngôn từ: đánh giá lợi nhuận doanh nghiệp không còn đề cập rủi ro từ chính sách thương mại Mỹ mà chuyển trọng tâm sang rủi ro Trung Đông, trong khi nhận định về giá tiêu dùng bỏ từ "gần đây" nhưng vẫn xác nhận đà tăng vừa phải. Chính phủ cũng bổ sung cam kết về "chính sách tài khóa chiến lược" và quản lý tài chính công "có trách nhiệm và chủ động", nhằm trấn an nhà đầu tư sau những lo ngại về tình hình ngân sách mới nhất của Nhật Bản.

Nhà kinh tế trưởng ECB Philip Lane cho biết cuộc xung đột tại Trung Đông đã làm xấu đi triển vọng kinh tế vĩ mô của khu vực đồng euro, khiến giá dầu vượt mức dự báo tháng 3 của ECB. Ông kỳ vọng ECB sẽ điều chỉnh tăng dự báo lạm phát tại cuộc họp tháng 6.

Lane nhấn mạnh ECB không cam kết trước lộ trình lãi suất cụ thể và mọi quyết định sau tháng 6 sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào dữ liệu sắp công bố. Ông bác bỏ lo ngại ECB đang lặp lại sai lầm năm 2022, lưu ý rằng lần này ECB xuất phát từ vị thế trung lập (lãi suất và lạm phát đều quanh mức 2%) cùng với nhu cầu tiêu dùng yếu hơn.

Giá dầu WTI đang hồi phục lên gần 93 USD/thùng từ mức đáy trong đêm ở 89.40 USD, sau khi Mỹ và Iran được cho là đang đàm phán lộ trình tái mở eo biển Hormuz trong vòng 30 ngày. Trước đó đầu tuần, giá dầu đã gap giảm mạnh từ khoảng 96 USD xuống dưới 94 USD vào thứ Hai khi thị trường lạc quan về khả năng đạt thỏa thuận.

Tuy nhiên, rủi ro "bán tin đồn, mua sự kiện" vẫn hiện hữu với giá dầu. Mỗi ngày eo biển tiếp tục đóng cửa làm mất khoảng 12 triệu thùng/ngày khỏi thị trường. Dù Iran được cho là sẽ hỗ trợ rà phá mìn và không thu phí qua lại, một lần tái mở có điều kiện khó giải quyết triệt để vấn đề nguồn cung — và nếu thực tế không thay đổi sau thỏa thuận, giá dầu có thể bật tăng mạnh trở lại.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) thông báo đã phát hiện và bắn hạ một drone MQ-9. IRGC tuyên bố có quyền đáp trả bất kỳ hành vi vi phạm lệnh ngừng bắn nào từ phía Mỹ.

Vụ bắn hạ drone xảy ra sau một cuộc đụng độ trên biển đêm nay. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận lực lượng Mỹ đã đánh chìm hai tàu cao tốc gài mìn của IRGC tại eo biển Hormuz, sau đó tấn công một địa điểm tên lửa đang hoạt động tại Bandar Abbas.

Sự leo thang cục bộ bùng phát sau khi Iran kích hoạt hệ thống phòng không khu vực và phóng loạt tên lửa hành trình chống hạm nhằm vào các tàu Hải quân Mỹ hoạt động ở Biển Oman và chính eo biển. Các nguồn tin Iran cho biết 4 thủy thủ đã thiệt mạng trong các đợt tấn công trả đũa của Mỹ.

Bất chấp những leo thang mới nhất, cả Mỹ và Iran đều quyết tâm duy trì kênh liên lạc bí mật và tiếp tục các cuộc đàm phán. CENTCOM mô tả hành động quân sự của mình là hoàn toàn "phòng thủ" và khẳng định khuôn khổ ngừng bắn hiện tại vẫn còn hiệu lực.

Dù việc gọi một cuộc đụng độ nóng tại Bandar Abbas là "phòng thủ" có phần khó thuyết phục, và tuyên bố lệnh ngừng bắn vẫn được duy trì có vẻ xa rời thực tế, hành vi của cả hai bên cho thấy sự kiềm chế có tính toán. Cả Washington lẫn Tehran đều không muốn rời bàn đàm phán, nhưng cũng không bên nào sẵn sàng nhượng bộ bất kỳ lợi thế chiến thuật nào trên các vùng biển trọng yếu của Vịnh Persian.

USD/JPY tiếp tục tích lũy quanh vùng 159.00 khi hai lực đối lập định hình xu hướng ngắn hạn. Phía đồng USD chịu áp lực từ kỳ vọng thỏa thuận hạt nhân Mỹ-Iran, trong khi Trump chấp nhận việc phá hủy uranium làm giàu tại chỗ dưới sự giám sát của IAEA hoặc chuyển cho bên thứ ba. Nếu Eo biển Hormuz mở cửa trở lại, giá dầu giảm và kỳ vọng cắt giảm lãi suất tăng lên sẽ tiếp tục tạo sức ép lên đồng bạc xanh.

Tuy nhiên, rủi ro từ phía Fed ngày càng lớn — sau bài phát biểu hawksih của Thống đốc Waller, thị trường gần như chắc chắn Fed sẽ từ bỏ xu hướng nới lỏng tại cuộc họp FOMC tháng 6.

Về phía JPY, BoJ giữ nguyên lãi suất ở 0.75% còn Thống đốc Ueda phát tín hiệu kém diều hâu hơn trước, khiến JPY vẫn chịu áp lực giảm. Về kỹ thuật, vùng hỗ trợ gần nhất là 158.60 và mục tiêu tự nhiên về phía trên là đỉnh chu kỳ 162.00.

Các thị trường đang thận trọng khi Mỹ và Iran tiến gần tới một thỏa thuận khung (MOU). Thỏa thuận dự kiến thiết lập điều khoản mới cho xung đột trong khoảng 2 tháng (60 ngày) tới, tạo điều kiện chuyển tiếp hòa bình trong khi các cuộc đàm phán hạt nhân giữa hai bên tiếp tục.

Điểm mấu chốt là Iran khó chấp nhận từ bỏ kiểm soát Eo biển Hormuz – đòn bẩy lớn nhất trong đàm phán; phương án có thể xảy ra là Iran cho phép mở lại eo biển có điều kiện trong khi vẫn kiểm soát. Thị trường lo ngại kịch bản "mua tin đồn, bán sự thật": thỏa thuận dự kiến công bố trong tuần này thực chất chỉ tạm hoãn xung đột thêm 2 tháng. Futures châu Âu giảm (DAX -0.3%, CAC 40 -0.2%), dầu WTI ở $91.95, vàng giảm 0.9% xuống $4,530, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ 10 năm ở 4.51%.

EUR/USD đang giao dịch quanh mức 1.1630 trong phiên giao dịch đầu châu Âu vào thứ Ba. Đô la Mỹ (USD) mạnh lên so với đồng Euro (EUR) khi các cuộc không kích mới của Mỹ làm giảm bớt sự lạc quan về thỏa thuận hòa bình và thúc đẩy dòng tiền trú ẩn an toàn.

Bộ Tư lệnh Trung tâm của quân đội Mỹ cho biết các lực lượng Mỹ đã thực hiện các cuộc không kích vào miền nam Iran để "tự vệ", tờ The Guardian đưa tin vào thứ Hai. Thông báo cho biết quân đội sẽ bảo vệ lực lượng Mỹ "trong khi vẫn sử dụng sự kiềm chế" trong thời gian lệnh ngừng bắn đang diễn ra.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết vào thứ Ba rằng Eo biển Hormuz phải được mở cửa "theo cách này hay cách khác", theo tờ The Guardian. Ông Rubio nói thêm rằng việc đàm phán ngôn ngữ thỏa thuận với Iran có thể mất vài ngày.

Các nhà giao dịch sẽ theo dõi chặt chẽ những diễn biến xung quanh các cuộc đàm phán hòa bình Mỹ-Iran. Bất kỳ dấu hiệu căng thẳng leo thang nào ở Trung Đông cũng có thể hỗ trợ đồng bạc xanh trong ngắn hạn.

Trong khi đó, kỳ vọng tăng lãi suất của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đang tăng lên khi cuộc xung đột Iran thúc đẩy lạm phát. Nhà hoạch định chính sách của ECB, ông Martin Kocher, cho biết hôm Chủ nhật rằng ngân hàng trung ương đang ngày càng nghiêng về việc tăng lãi suất vào tháng tới do cuộc xung đột Iran làm tăng thêm áp lực lạm phát. Theo Công cụ theo dõi ECB (ECB Watch Tool), các thị trường tài chính hiện đang định giá gần 85% khả năng ECB sẽ tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản tại cuộc họp tháng 6.

Cặp AUD/JPY đang giao dịch gần mức 113.85 trong phiên sáng châu Âu hôm thứ Ba, cho thấy đồng AUD suy yếu so với JPY do thị trường lao động Úc gây bất ngờ theo hướng tiêu cực, đồng thời tâm lý nhà đầu tư vẫn lo ngại về sự bất ổn tại Trung Đông.

Các nhà giao dịch đã giảm bớt kỳ vọng về việc RBA sẽ tiếp tục tăng lãi suất sau khi tỷ lệ thất nghiệp trong nước bất ngờ tăng. Tỷ lệ thất nghiệp tại Úc đã nhảy vọt lên 4.5% trong tháng 4, tăng từ 4.3% trong tháng 3. Đây là mức cao nhất trong khoảng 4 năm rưỡi trở lại đây. Theo định giá của thị trường tài chính do Westpac cung cấp, xác suất tăng lãi suất tại cuộc họp tới của RBA đã giảm xuống chỉ còn 3%, so với mức 13% trước khi báo cáo việc làm được công bố.

Hơn nữa, sự lạc quan của nhà đầu tư về một thỏa thuận hòa bình sắp tới giữa Mỹ và Iran đã bị làm dịu đi bởi các cuộc tấn công mới của Mỹ tại Trung Đông, gây áp lực lên các tài sản rủi ro như đồng Đô la Úc. Đài BBC đưa tin hôm thứ Ba rằng Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ xác nhận đã tiến hành các cuộc tấn công mới vào miền nam Iran, nhắm mục tiêu vào các địa điểm tên lửa và tàu thuyền cố gắng đặt thủy lôi. Quân đội Mỹ tuyên bố các cuộc tấn công này là hành động "tự vệ" và nhằm "bảo vệ quân đội của chúng tôi khỏi các mối đe dọa từ lực lượng Iran".

Trong khi đó, theo dữ liệu từ Ngân hàng Nhật Bản (BoJ) công bố hôm thứ Ba, tỷ lệ lạm phát tiêu dùng lõi của Nhật Bản (không bao gồm các yếu tố một lần), theo thước đo mới của ngân hàng trung ương, đã đạt 2.8% trong tháng 4. Con số này vượt mục tiêu 2% của BoJ và tăng tốc từ mức 2.5% trong tháng 3. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) lõi của lõi, loại trừ các yếu tố đặc biệt, tăng 2.2% trong tháng 4 so với mức tăng 2.6% trong tháng 3.

Chỉ số mới này, loại bỏ các yếu tố thể chế như giáo dục và trợ cấp liên quan đến năng lượng, cho thấy mức tăng so với cùng kỳ năm trước nhanh hơn nhiều so với tốc độ 1.4% của con số CPI lõi chuẩn mà chính phủ công bố.

• Việc "bỏ qua" đợt tăng lạm phát đột biến không còn là lựa chọn
• Ngày càng có nhiều dấu hiệu cho thấy cú sốc lạm phát đang lan sang các lĩnh vực tiêu dùng khác
• Ngay cả khi chiến tranh Iran kết thúc hôm nay, hành động chính sách vẫn cần thiết do thiệt hại đối với cơ sở hạ tầng năng lượng
• Tác động tiêu cực đến tăng trưởng từ cú sốc này sẽ mạnh hơn
• Dữ liệu đầu vào cho thấy rủi ro tăng đối với lạm phát và rủi ro giảm đối với tăng trưởng
• Không thấy bất kỳ diễn biến đáng lo ngại nào về lợi suất trái phiếu

Giá dầu thô Light Crude Oil Futures (NYMEX) giảm gần 5% xuống $91.79/thùng, sau khi giao dịch gần $97 trong phiên trước. Điểm kiểm soát khối lượng (POC) dịch chuyển mạnh xuống thấp, cho thấy thị trường đang chấp nhận mức giá trị thấp hơn. Điểm dự báo của investingLive đạt -5.5/+10 (độ tin cậy trung bình), phản ánh áp lực giảm nhưng không phải tín hiệu bán rõ ràng ở vùng đáy.

Về kịch bản kỹ thuật: xu hướng giảm duy trì khi dầu ở dưới vùng kháng cự $92.05–$92.70. Nếu giá phá xuống $91.32, mục tiêu tiếp theo là $90.90, $90.25 và $89.41. Kịch bản phục hồi chỉ được kích hoạt khi giá lấy lại $92.06 và $92.72, mở ra hướng tới $93.88–$93.90. Đối với người tiêu dùng, áp lực giảm này có thể dần tác động đến giá xăng bán lẻ nếu dầu duy trì bền vững dưới vùng $92.

Hợp đồng tương lai dầu thô WTI kỳ hạn tháng 5 hiện giảm 7.66 USD xuống còn 102.08 USD trong ngày.

Thị trường đang ngày càng lo ngại rằng nguồn cung dầu thô sẽ thắt chặt hơn khi Eo biển Hormuz về cơ bản vẫn bị đóng cửa trong quá trình đàm phán. Các quan chức sẽ gặp nhau vào thứ Bảy tại Pakistan, nhưng trong thời gian chờ đợi, dầu thô không thể lưu thông và Iran đã gắn điều kiện này với các khoản phí tiềm năng cũng như các cuộc tấn công đang diễn ra của Israel tại Lebanon, vốn vẫn tiếp tục trong ngày hôm nay.

Với tình hình đó, giá dầu đang tăng trở lại và hiện đang kiểm tra mức thoái lui Fibonacci 38.2% của đợt giảm giá bắt đầu từ thứ Ba do xuất hiện các tín hiệu về một thỏa thuận đang được hình thành.

Vấn đề đối với thị trường dầu mỏ là khoảng 13 triệu thùng dầu mỗi ngày đang bị loại bỏ khỏi thị trường thế giới và hoạt động sản xuất phía sau đó cũng đã bị đình trệ. Một khi Eo biển mở cửa, nó có thể mở chậm và phải mất nhiều tháng trước khi công suất quay trở lại mức tối đa.

Trong thời gian đó, tồn kho toàn cầu sẽ bị rút cạn và điều này chắc chắn khiến thị trường thắt chặt hơn so với dự kiến. OPEC có một số công suất dự phòng, nhưng tối đa cũng chỉ có thể thêm 2 triệu thùng/ngày, và với các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng của Nga, con số đó có thể còn mang tính lạc quan.

Nhìn xa hơn trên đường cong kỳ hạn, thị trường không cho thấy đặt cược lớn vào sự thắt chặt mang tính cấu trúc. Dầu WTI kỳ hạn tháng 12 đang giao dịch ở mức 74.68 USD so với khoảng 62 USD trước khi chiến tranh bắt đầu. Đó là mức tăng khoảng 20%, một con số gây hại cho các mục tiêu lạm phát của ngân hàng trung ương nhưng không phải là trở ngại lớn cho tăng trưởng toàn cầu. Kể từ khi lệnh ngừng bắn được công bố, giá vẫn chưa giảm xuống và chúng ta hiện đang ở khoảng giữa phạm vi giá thời chiến.

Hiện tại, thị trường chứng khoán không phản ứng thái quá trước đợt tăng giá ngắn hạn của dầu thô, nhưng điều đó sẽ thay đổi nếu lệnh ngừng bắn có dấu hiệu tan vỡ. Ngoài ra, hãy lưu ý rằng lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ đang nhích tăng với kỳ hạn 10 năm ở mức cao nhất trong ngày, tăng 2.4 điểm cơ bản lên 4.315%.

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhật Bản Ryozo Himino tái khẳng định cam kết tăng lãi suất trong phiên điều trần trước Quốc hội hôm thứ Hai, giữ nguyên tín hiệu thắt chặt chính sách tiền tệ trong khi xây dựng độ linh hoạt về thời điểm do xung đột Iran chưa được giải quyết. Thông điệp cốt lõi rõ ràng: BOJ sẽ tiếp tục tăng lãi suất và giảm dần mức độ nới lỏng tiền tệ theo quỹ đạo kinh tế, lạm phát và điều kiện tài chính. Trung Đông được nêu rõ là biến số chính ảnh hưởng đến thời điểm — không phải hướng đi — của các bước điều chỉnh tiếp theo.

Về thị trường trái phiếu, Himino thừa nhận lãi suất dài hạn tăng phản ánh lo ngại lạm phát toàn cầu, không phải yếu tố riêng Nhật Bản; BOJ sẽ tham vấn thị trường khi xem xét kế hoạch thu hẹp mua trái phiếu. Bên lề, Bộ trưởng Tài chính Katayama cam kết giám sát tác động Trung Đông và can thiệp tài khóa kịp thời bảo vệ hộ gia đình — đặt ra câu hỏi về mức độ phối hợp giữa chính sách tài khóa và lộ trình thắt chặt tiền tệ của BOJ.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio xác nhận các cuộc đàm phán Mỹ-Iran đã diễn ra tại Qatar hôm thứ Hai, nhưng mô tả đây là quá trình soạn thảo văn kiện kỹ thuật hơn là đàm phán thực chất đang tiến đến hồi kết. Ngôn ngữ của tài liệu khung ban đầu vẫn là điểm mấu chốt và có thể mất thêm vài ngày để giải quyết — cho thấy khoảng cách giữa kỳ vọng thị trường và thực tế ngoại giao có thể lớn hơn mức giá dầu giảm 7% hôm thứ Hai ngụ ý.

Câu nói đáng chú ý nhất của Rubio không phải về đàm phán mà về quân sự: Eo biển Hormuz phải mở và sẽ mở "bằng cách này hay cách khác" — vừa là lời đề nghị ngoại giao vừa là lời cảnh báo dùng lực nếu cần. Ông xác nhận cuộc tấn công của Mỹ vào căn cứ tên lửa và tàu IRGC không loại trừ khả năng đạt thỏa thuận trong vài ngày tới. Với thị trường năng lượng, hai kịch bản vẫn phải tính đến song song: thỏa thuận ngoại giao trong vài ngày, hoặc hành động quân sự buộc mở eo biển kèm rủi ro gián đoạn nguồn cung.

Giá vàng và bạc giảm trong phiên châu Á khi thị trường chứng kiến nghịch lý đang diễn ra — Mỹ và Iran vừa đánh nhau vừa đàm phán — là dấu hiệu tiến gần đến hồi kết, không phải leo thang. Ngoại trưởng Rubio xác nhận các đại diện Mỹ-Iran họp tại Qatar hôm thứ Hai, tập trung vào ngôn ngữ cụ thể của văn kiện khung ban đầu; ngoại trưởng Iran cũng có mặt tại Doha đàm phán trực tiếp với Thủ tướng Qatar. Lực lượng Mỹ tấn công các căn cứ tên lửa ở miền nam Iran và tiêu diệt tàu IRGC đang rải mìn trong vịnh — các vụ nổ lớn ghi nhận tại Bandar Abbas, Sirik và Jask — nhưng cả hai bên vẫn không dùng đây làm cớ để rút khỏi đàm phán.

Tuy nhiên, các chuyên gia phân tích cảnh báo rằng ngay cả khi thỏa thuận được ký kết, nguồn cung dầu sẽ không phục hồi ngay lập tức. Cơ sở hạ tầng sản xuất dầu khu vực đã chịu thiệt hại nặng sau ba tháng xung đột và cần nhiều tháng để khôi phục. Giá vàng và bạc có thể đang định giá kết thúc chiến tranh, song thị trường dầu cần thêm nhiều bằng chứng trước khi điều chỉnh xốc cung.

Phiên giao dịch châu Á ngày 26/5 chứng kiến cuộc xung đột Mỹ-Iran vừa leo thang vừa tiến gần thỏa thuận. Lực lượng Mỹ đánh chìm hai tàu cao tốc của IRGC đang rải mìn tại Eo biển Hormuz và tấn công một căn cứ tên lửa ở Bandar Abbas sau khi Iran phóng tên lửa hành trình chống tàu nhằm vào tàu chiến Mỹ — 4 thủy thủ Iran thiệt mạng. CENTCOM gọi đây là hành động phòng thủ và khẳng định lệnh ngừng bắn vẫn còn hiệu lực. Dầu futures phục hồi một phần sau mức giảm gần 7% hôm thứ Hai, được hỗ trợ bởi thông tin Qatar làm trung gian đạt đồng thuận về tài sản bị phong tỏa của Iran, với khả năng thỏa thuận được công bố sớm nhất vào thứ Ba.

Trump đã nới lập trường về làm giàu uranium, chấp nhận phá hủy tại chỗ dưới giám sát của IAEA hoặc chuyển sang nước thứ ba thay vì đưa về Mỹ — Iran đề xuất Trung Quốc nhận. Hai bên nay chỉ còn tranh luận về địa điểm, không còn về nguyên tắc. Bên lề vấn đề Hormuz, BOJ khẳng định lộ trình tăng lãi suất; PBoC ấn định tỷ giá USD/CNY ở mức 6.8288, mạnh nhất từ tháng 2/2023; Sri Lanka tăng lãi suất đột ngột 100 điểm cơ bản lên 8.75% do giá dầu leo thang.

Tóm tắt thị trường:

• Địa chính trị & Năng lượng: Các lực lượng Mỹ đã đánh chìm hai tàu của IRGC đang rải thủy lôi tại Eo biển Hormuz và tấn công một bệ phóng tên lửa đất đối không tại Bandar Abbas; Iran đáp trả bằng cách phóng tên lửa hành trình chống hạm vào các khí tài của Hải quân Mỹ. CENTCOM khẳng định các hành động này là phòng vệ và lệnh ngừng bắn vẫn còn hiệu lực.

• Giá dầu: Hợp đồng tương lai dầu thô phục hồi một phần từ mức giảm gần 7% hôm thứ Hai. Đà tăng bị hạn chế bởi tình trạng thù địch tiếp diễn. Một nguồn tin trích dẫn vai trò trung gian của Qatar đã tạo ra sự hiểu biết chung về tài sản bị phong tỏa của Iran, với khả năng một thỏa thuận chính thức được công bố sớm nhất là vào thứ Ba.

• Thông điệp của ông Trump: Ông Trump làm mềm lập trường về uranium làm giàu của Iran, cho thấy đây là một tín hiệu tích cực cho các cuộc đàm phán ngoại giao.

• Ngoại giao: Các cuộc đàm phán đang được đẩy nhanh. Các báo cáo cho thấy một thỏa thuận có thể đạt được trong vài ngày tới; Tổng tham mưu trưởng quân đội Pakistan, Asim Munir, được báo cáo đang đến Doha để đóng vai trò trung gian hòa giải cho vòng đàm phán cuối cùng.

• Thị trường tài chính: USD mạnh lên nhẹ, chứng khoán khu vực biến động trái chiều. Thị trường đang diễn giải việc vừa nổ súng vừa đàm phán là dấu hiệu cho thấy thỏa thuận đang ở giai đoạn cuối, thay vì một cuộc xung đột có nguy cơ lan rộng.

• Nhật Bản: GDP quý 1 tăng trưởng 2.1% (năm), vượt dự báo 1.7%. Tuy nhiên, các nhà phân tích cảnh báo cú sốc năng lượng từ cuộc chiến Iran sẽ làm chậm đà tăng trưởng trong quý 2.

• Chính sách tiền tệ: Biên bản cuộc họp tháng 5 của RBA cho thấy 8 trong 9 thành viên ủng hộ việc tăng lãi suất, với sự phân kỳ về quan điểm về tính dai dẳng của lạm phát.

• Trung Quốc: PBOC thiết lập tỷ giá trung tâm USD/CNY ở mức 6.8288 – mức mạnh nhất của đồng nhân dân tệ kể từ tháng 2 năm 2023, báo hiệu sự hỗ trợ chính thức.

• Sự cố thiên tai: Một trận động đất mạnh 6.9 độ richter đã tấn công khu vực khai thác đồng Antofagasta của Chile vào thứ Hai; các công ty khai thác mỏ lớn báo cáo thiệt hại hạn chế và không có thương vong.

• Sri Lanka: Tăng lãi suất chính sách qua đêm thêm 100 điểm cơ bản lên 8.75% do giá dầu tăng vọt và áp lực mất giá đồng rupee.

Chủ đề chủ đạo trong phiên giao dịch châu Á là một cuộc xung đột không chịu dừng lại và một thỏa thuận không chịu sụp đổ. Các lực lượng Mỹ đã đánh chìm hai tàu rải mìn của IRGC tại Eo biển Hormuz và tấn công một địa điểm tên lửa tại Bandar Abbas sau khi Iran kích hoạt hệ thống phòng không và phóng tên lửa hành trình chống hạm về phía các khí tài của Hải quân Mỹ ở Biển Oman và chính eo biển này. Đã có báo cáo về 4 thủy thủ Iran thiệt mạng. CENTCOM mô tả mọi hành động là phòng vệ và khẳng định khuôn khổ ngừng bắn vẫn có hiệu lực. Việc cả hai phía vừa đánh vừa đàm cho thấy một sự kỷ luật kỳ lạ của một cuộc xung đột đang được quản lý để đi đến một kết thúc mà không bên nào muốn từ bỏ hoàn toàn.

Hợp đồng tương lai dầu thô đã lấy lại một phần mức giảm gần 7% hôm thứ Hai nhưng không thể duy trì sự phục hồi hoàn toàn. Lực mua qua đêm được hỗ trợ bởi thông tin từ nguồn tin cho biết trung gian của Qatar đã đạt được sự hiểu biết chung về tài sản bị phong tỏa của Iran, và thông báo chính thức về thỏa thuận Mỹ-Iran có thể đến sớm nhất là vào thứ Ba. Đây là một mốc thời gian lạc quan, và các phân tích của ông Rubio – tập trung vào các cuộc đàm phán ngôn ngữ kéo dài hàng ngày thay vì vài giờ để ký kết – cho thấy cần thận trọng. Tuy nhiên, cấu trúc của một thỏa thuận đang dần hình thành.

Một diễn biến quan trọng khác là việc ông Trump công khai rút lui về vấn đề vật liệu hạt nhân. Sau khi trước đây khẳng định uranium làm giàu của Iran phải được chuyển đến Mỹ, ông Trump đã chỉ ra trên Truth Social rằng việc tiêu hủy tại chỗ dưới sự giám sát của IAEA, hoặc chuyển sang nước thứ ba, sẽ là chấp nhận được. Iran đã đề xuất Trung Quốc là điểm đến khả thi. Hai lập trường hiện đã đủ gần để các nhà đàm phán tranh luận về địa điểm thay vì nguyên tắc. Việc ông Asim Munir của Pakistan đến Doha cho thấy dường như vòng đàm phán cuối cùng đang diễn ra trong thời gian thực.

Vàng và bạc đã giảm giá trong phiên châu Á khi thị trường tiêu hóa những thông tin này. Đồng USD mạnh lên nhẹ, trong khi chứng khoán chịu áp lực nhẹ, phản ánh sự không chắc chắn còn sót lại thay vì niềm tin rằng tình hình đang xấu đi.

Sự kết hợp giữa chiến đấu tích cực và ngoại giao tích cực cho thấy chúng ta đang ở gần vạch đích hơn là xa vạch đích.

Bên ngoài Hormuz, phiên giao dịch cũng mang theo những dữ liệu vĩ mô riêng. Thống đốc BOJ Himino giữ vững lộ trình tăng lãi suất trong cuộc làm chứng tại Quốc hội, với Trung Đông được coi là biến số chính về thời điểm. Bộ trưởng Tài chính Katayama cam kết sẵn sàng tài khóa để bảo vệ các hộ gia đình trước chi phí năng lượng. PBOC đã thiết lập đồng nhân dân tệ ở mức mạnh nhất kể từ tháng 2 năm 2023, một tín hiệu về ý định chính sách thu hút sự chú ý trong bối cảnh USD hồi phục rộng rãi. Sri Lanka đã tăng lãi suất 100 điểm cơ bản lên 8.75%, minh họa rõ nét nhất về việc sự đóng cửa tại Hormuz đang lan tỏa vào lãi suất chính sách của các thị trường mới nổi ở xa Eo biển.

Phiên giao dịch kết thúc với một thỏa thuận cảm giác gần hơn bất kỳ thời điểm nào trong ba tháng qua, một lệnh ngừng bắn đang được kiểm tra hàng ngày, và các thị trường phần lớn đã quyết định tin vào các nhà ngoại giao thay vì các tướng lĩnh quân đội. Liệu nhận định đó có giữ vững qua thứ Ba hay không sẽ phụ thuộc vào những gì xuất hiện từ Doha.

Chứng khoán Châu Á - Thái Bình Dương:

• Nhật Bản (Nikkei 225) +0.69%

• Hồng Kông (Hang Seng) +1.12%

• Thượng Hải (Shanghai Composite) đi ngang

• Úc (S&P/ASX 200) +0.37%

Tóm tắt:

• Himino xác nhận BOJ sẽ tiếp tục nâng lãi suất chính sách và điều chỉnh mức độ nới lỏng tiền tệ phù hợp với diễn biến của hoạt động kinh tế, giá cả và điều kiện tài chính.
• Ông cho biết BOJ sẽ cân nhắc thời điểm và tốc độ điều chỉnh tiếp theo trong khi theo dõi tác động của tình hình Trung Đông đối với kinh tế Nhật Bản và khả năng kịch bản cơ sở được hiện thực hóa.
• Himino cho rằng đà tăng của lợi suất dài hạn phản ánh lo ngại lạm phát toàn cầu, đồng thời BOJ sẽ đánh giá điều kiện và tính thanh khoản của thị trường trái phiếu khi xem xét kế hoạch giảm mua tài sản.
• Bộ trưởng Tài chính Katayama cho biết sẽ theo dõi sát tác động của Trung Đông lên giá cả và nền kinh tế, đồng thời cam kết có phản ứng kịp thời để bảo vệ hộ gia đình.
• Phó Chánh Văn phòng Nội các Ozaki cho biết chính phủ đã nắm được các thông tin liên quan đến thuế tiêu dùng, nhưng hiện chưa có quyết định nào được đưa ra.

Phó Thống đốc BOJ Ryozo Himino đã tái khẳng định cam kết tiếp tục bình thường hóa chính sách tiền tệ, qua đó phát đi tín hiệu rõ ràng rằng xu hướng tăng lãi suất vẫn được duy trì. Tuy nhiên, ông cũng để ngỏ sự linh hoạt về thời điểm, do bất ổn tại Trung Đông vẫn có thể ảnh hưởng đáng kể đến triển vọng tăng trưởng và lạm phát của Nhật Bản.

Thông điệp cốt lõi của Himino khá rõ ràng: BOJ vẫn hướng tới việc tiếp tục nâng lãi suất và giảm dần mức độ hỗ trợ tiền tệ, với tốc độ điều chỉnh sẽ phụ thuộc vào diễn biến kinh tế, giá cả và điều kiện tài chính. Điều này cho thấy BOJ chưa thay đổi định hướng thắt chặt, nhưng vẫn giữ quyền chủ động nếu xung đột Iran gây ra cú sốc lớn hơn dự kiến đối với kinh tế Nhật.

Ông cũng nhấn mạnh rằng đà tăng gần đây của lợi suất trái phiếu dài hạn chủ yếu phản ánh lo ngại lạm phát trên phạm vi toàn cầu, thay vì các yếu tố nội tại của Nhật Bản. BOJ sẽ tiếp tục tham vấn thị trường và đánh giá kỹ lưỡng điều kiện giao dịch trước khi quyết định điều chỉnh kế hoạch thu hẹp chương trình mua trái phiếu.

Ở khía cạnh tài khóa, phát biểu của Bộ trưởng Tài chính Katayama cho thấy chính phủ Nhật đang chuẩn bị sẵn sàng các biện pháp hỗ trợ hộ gia đình nếu giá năng lượng tiếp tục tăng. Điều này cho thấy áp lực lạm phát hiện không chỉ là vấn đề của chính sách tiền tệ mà còn trở thành bài toán kinh tế - xã hội cần sự phối hợp chính sách.

Nhìn chung, phát biểu của Himino củng cố kỳ vọng rằng BOJ vẫn đang trên lộ trình tăng lãi suất, qua đó hỗ trợ đồng yên. Tuy nhiên, diễn biến tại Trung Đông sẽ là yếu tố then chốt quyết định tốc độ thắt chặt trong thời gian tới. Đồng thời, sự phối hợp giữa chính sách tiền tệ và tài khóa sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát tác động của lạm phát tới nền kinh tế Nhật Bản.