
Theo báo cáo từ Wall Street Journal (phiên bản trả phí). Mỹ đã đình chỉ các chuyến hàng chở đồng USD tới Iraq và tạm dừng các hỗ trợ an ninh, gia tăng áp lực buộc Baghdad phải kiềm chế các lực lượng dân quân do Iran hậu thuẫn, đồng thời làm nổi bật đòn bẩy tài chính của Washington đối với nguồn thu từ dầu mỏ của Iraq.
Tóm tắt nội dung:
- Mỹ đình chỉ các chuyến hàng vận chuyển USD tới Iraq.
- Khoản tiền mặt trị giá khoảng 500 triệu USD bị chặn lại, đây là lần thứ hai kể từ khi chiến tranh nổ ra.
- Các chương trình hợp tác an ninh và huấn luyện bị tạm dừng.
- Áp lực gia tăng gắn liền với các cuộc tấn công của lực lượng dân quân do Iran hậu thuẫn.
- Mỹ duy trì đòn bẩy thông qua dòng doanh thu dầu mỏ của Iraq.
- Lực lượng dân quân nắm giữ ảnh hưởng mạnh mẽ trong nền chính trị Iraq.
- Động thái này báo hiệu sự leo thang của các áp lực tài chính.
Mỹ đã leo thang áp lực bằng cách đình chỉ các chuyến hàng vận chuyển đồng USD và tạm dừng một phần hợp tác an ninh, báo hiệu một động thái quyết liệt hơn nhằm thúc ép Baghdad phải kìm hãm các lực lượng dân quân có liên minh với Iran.
Mới đây, các quan chức Mỹ đã chặn một chuyến hàng chở lượng tiền mặt trị giá khoảng 500 triệu USD dự kiến chuyển đến Ngân hàng Trung ương Iraq, đánh dấu sự chậm trễ thứ hai kể từ khi chiến tranh Iran bùng phát. Khoản tiền này, bắt nguồn từ doanh thu dầu mỏ của Iraq được giữ tại Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York, thường được vận chuyển bằng đường hàng không tới Baghdad để cung cấp thanh khoản cho hệ thống tài chính phụ thuộc vào tiền mặt của quốc gia này.
Động thái này diễn ra giữa bối cảnh sự gia tăng các hoạt động của lực lượng dân quân nhắm vào lợi ích của Mỹ tại Iraq và khu vực. Washington cho rằng sự chậm trễ này liên quan trực tiếp đến việc Baghdad đã thất bại trong việc kiềm chế các cuộc tấn công từ những nhóm do Iran hậu thuẫn. Song song đó, Mỹ cũng đã tạm dừng một số khoản tài trợ chống khủng bố và các chương trình huấn luyện quân sự, gia tăng sức ép buộc giới chức Iraq phải có hành động cụ thể nhằm đối phó với các nhóm dân quân này.
Các biện pháp kể trên làm nổi bật đòn bẩy của Washington đối với hệ thống tài chính của Iraq. Kể từ năm 2003, Mỹ đã giám sát dòng chảy doanh thu dầu mỏ đổ về Iraq thông qua các chuyến hàng vận chuyển bằng đồng USD, có thời điểm cung cấp lên tới 13 tỷ USD mỗi năm. Mặc dù Iraq đã dần giảm bớt sự phụ thuộc vào tiền mặt vật lý theo thời gian, những chuyến hàng này vẫn là một kênh thanh khoản cực kỳ quan trọng, mang lại cho Mỹ một công cụ đắc lực để gây ảnh hưởng đến các quyết sách.
Các quan chức cho biết việc đình chỉ hiện tại chỉ là tạm thời, mặc dù chưa có điều kiện rõ ràng nào được vạch ra để nối lại các đợt giao hàng. Thông điệp rộng lớn hơn được đưa ra là: việc lực lượng dân quân tiếp tục hoạt động, đặc biệt là các cuộc tấn công vào nhân sự và cơ sở vật chất của Mỹ, sẽ phải gánh chịu những hậu quả tài chính đích đáng.

Tình hình này cũng phản chiếu bức tranh chính trị đầy phức tạp tại Iraq. Các lực lượng dân quân do Iran hậu thuẫn đang nắm giữ tầm ảnh hưởng đáng kể trên cả các tổ chức chính phủ lẫn định chế tài chính, gây khó khăn cho giới lãnh đạo nước này trong việc hoàn toàn đồng thuận với Washington. Khi Iraq đang trong quá trình lựa chọn một tân thủ tướng, các nhóm này cùng với Tehran đang tích cực thúc đẩy những ứng cử viên có mối quan hệ thân thiết với Iran.
Thêm vào những mối lo ngại đó, giới chức Mỹ trước đây đã từng cáo buộc các mạng lưới có liên kết với lực lượng dân quân về việc trục lợi từ quyền tiếp cận USD của Iraq, bao gồm các hoạt động ngân hàng gian lận và các chiêu trò kinh doanh chênh lệch tỷ giá.
Nhìn chung, những động thái mới nhất đại diện cho một sự leo thang rõ ràng trong nỗ lực của Mỹ nhằm sử dụng các đòn bẩy tài chính và quân sự để định hình lại các mối quan hệ liên minh của Iraq, giữa lúc cuộc xung đột khu vực rộng lớn hơn với Iran tiếp tục lan rộng qua các đường biên giới.