Tiêu điểm thị trường

Bình luận từ Chủ tịch Quốc hội Iran Ghalibaf trên Twitter/X

Thông điệp được dịch như sau: "Phương trình mới của Eo biển Hormuz đang trong quá trình được củng cố. An ninh vận tải biển và quá cảnh năng lượng đã bị Mỹ và các đồng minh đe dọa thông qua việc vi phạm lệnh ngừng bắn và áp đặt phong tỏa; tất nhiên, cái ác của chúng sẽ suy giảm. Chúng ta biết rất rõ rằng việc duy trì tình trạng hiện tại là không thể chấp nhận được đối với Mỹ; trong khi chúng ta thậm chí còn chưa bắt đầu."

Nghe có vẻ như họ chưa sẵn sàng nhượng bộ bất kỳ điều gì. Điều này đặc biệt thể hiện rõ ở câu cuối khi khẳng định tình trạng hiện tại là không bền vững đối với Mỹ. Trong khi đó, phía Mỹ lại tuyên bố điều ngược lại, rằng Iran mới là bên phải nhượng bộ trước nếu tình hình tiếp tục diễn biến theo chiều hướng này.

Trong một diễn biến khác, có báo cáo cho biết Hàn Quốc đang cân nhắc đề xuất "Dự án Tự do" (Project Freedom) của tổng thống Trump. Tin tức cho biết các nhà lập pháp nước này đang xem xét các quy định trong nước để kiểm tra xem liệu họ có thể tham gia dự án hay không. Đây có thể coi là một cách phản ứng lịch sự cho việc từ chối khéo. Ở giai đoạn này, thật khó để hình dung bất kỳ quốc gia nào muốn can dự quá sâu vào toàn bộ tình hình hiện tại. Hàn Quốc là một đồng minh thân cận của Mỹ, vì vậy họ sẽ không muốn chọc giận tổng thống Trump bằng cách từ chối thẳng thừng yêu cầu của ông.

• Việc tăng lãi suất sẽ giúp kiềm chế cú sốc lạm phát.

• Nếu các tác động vòng hai thẩm thấu vào kỳ vọng lạm phát, thì có thể sẽ cần mức lãi suất cao hơn nữa.

• Mức lãi suất tiền mặt hiện tại đã bắt đầu có tính thắt chặt.

• Điều này cho phép chúng ta có không gian để quan sát diễn biến của cuộc xung đột.

Trong phiên hỏi đáp:

• "Chờ đợi và quan sát" có lẽ không phải là thuật ngữ đúng để mô tả lập trường hiện tại.

• Chúng tôi cảm thấy mình đang ở vị thế có không gian để cảnh giác với cả hai phía rủi ro đối với triển vọng lạm phát.

• Cuộc chiến đã giáng một cú sốc vào thu nhập, "nó khiến tất cả chúng ta cảm thấy nghèo đi".

• Kịch bản cơ sở cho thấy tăng trưởng sẽ yếu ớt (anaemic) nhưng nền kinh tế vẫn sẽ tăng trưởng.

• Rất có thể chúng tôi đã không phải tăng lãi suất tiền mặt thêm lần nữa nếu cuộc chiến không xảy ra, nhưng thực tế là nó đã xảy ra.

• Cuộc chiến đã khiến sự đánh đổi (giữa lạm phát và tăng trưởng) trở nên tồi tệ hơn rất nhiều; chúng ta phải nhận thức rõ tác động của nó đối với kỳ vọng lạm phát.

• Việc các doanh nghiệp chuyển chi phí sang cho người tiêu dùng là điều hợp lý.

• Chúng tôi muốn ngăn chặn việc áp lực lạm phát ăn sâu vào nền kinh tế.

• Ngay cả khi cuộc xung đột được giải quyết nhanh chóng, chi phí sẽ vẫn tiếp tục tăng trong suốt cả năm.

Chứng khoán châu Á nhìn chung biến động nhẹ, với tâm lý bị kìm hãm bởi căng thẳng ngoại hối và bất ổn địa chính trị:

• Tâm lý thị trường: Chứng khoán khu vực theo chân Phố Wall giảm điểm, mặc dù sự vắng mặt của các thị trường Nhật Bản, Trung Quốc và Hàn Quốc (do nghỉ lễ) đã hạn chế thanh khoản chung.

• RBA thắt chặt: Ngân hàng Dự trữ Úc đã tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản lên 4.35% với tỷ lệ 5-4. Bà Bullock sẽ có bài phát biểu sau cuộc họp.

• Địa chính trị: Căng thẳng tại Eo biển Hormuz tiếp tục là tâm điểm, với các báo cáo về sự leo thang quân sự giữa Mỹ và Iran gây áp lực lên giá dầu và tâm lý nhà đầu tư.

• Trung Quốc: Dữ liệu cho thấy xuất khẩu yếu nhưng nhập khẩu mạnh, thặng dư thương mại thu hẹp đáng kể.

• Chính sách của Mỹ: Việc ông Trump đe dọa áp thuế và các động thái liên quan đến Iran tiếp tục tạo ra nhiều biến số bất định cho thị trường toàn cầu.

Chứng khoán Châu Á - Thái Bình Dương:

• Nhật Bản (Nikkei 225): Nghỉ lễ.

• Hồng Kông (Hang Seng): -0.1%

• Shanghai Composite: Nghỉ lễ.

• Úc (S&P/ASX 200): -0.2%

Nhìn chung, phiên giao dịch hôm nay phản ánh sự thận trọng cực độ. Các nhà giao dịch đang chờ đợi những manh mối rõ ràng hơn từ RBA và những diễn biến tiếp theo tại Eo biển Hormuz – nút thắt cổ chai năng lượng quan trọng nhất thế giới hiện nay. 

Thống đốc Ngân hàng Trung ương Canada, Tiff Macklem, đã nói với Quốc hội rằng ông kỳ vọng văn hóa và cách thức hoạt động của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ tiếp tục không thay đổi dưới sự lãnh đạo của chủ tịch mới, bác bỏ những lo ngại về tính độc lập của Fed sau khi ông Powell rời nhiệm.

Ông Macklem phát biểu vào chiều thứ Hai theo giờ Canada.

Tóm tắt:

• Thống đốc Ngân hàng Trung ương Canada, Tiff Macklem, cho biết ông tin rằng văn hóa và cách thức hoạt động của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ sẽ tiếp tục như trước đây, theo lời khai của ông trước Hạ viện hôm thứ Hai.
• Ông Macklem đưa ra nhận xét này để trả lời các câu hỏi của Quốc hội về nguy cơ Fed mất đi tính độc lập về mặt thể chế khi nhiệm kỳ của Chủ tịch Jerome Powell sắp kết thúc vào ngày 15 tháng 5, theo lời khai của ông.
• Thống đốc Ngân hàng Trung ương Canada bày tỏ sự tin tưởng vào tính liên tục của đặc điểm thể chế của Fed trong suốt quá trình chuyển giao lãnh đạo, theo lời khai trước Hạ viện.

Phát biểu trước Quốc hội Canada vào chiều thứ Hai, ông Macklem cho biết ông kỳ vọng văn hóa và cách thức hoạt động của Fed sẽ tiếp tục như trong lịch sử. Ông đưa ra nhận định này khi trả lời các câu hỏi liên quan đến nguy cơ Fed có thể mất đi tính độc lập về thể chế khi nhiệm kỳ của Chủ tịch Jerome Powell dự kiến kết thúc vào ngày 15/5.
Thống đốc Ngân hàng Trung ương Canada bày tỏ sự tin tưởng rằng đặc tính thể chế của Fed sẽ được duy trì ổn định trong quá trình chuyển giao lãnh đạo.
Phát biểu của ông Macklem có ý nghĩa vượt ra ngoài nội dung ngắn gọn của nó. Với vai trò là người đứng đầu một trong những ngân hàng trung ương quan trọng và điều hành một nền kinh tế có mối liên kết chặt chẽ với Mỹ, ông được xem là một tiếng nói bên ngoài có độ tin cậy cao về vấn đề tính độc lập của Fed. Việc ông công khai đưa ra đánh giá tích cực về triển vọng của Fed có thể được thị trường coi như một sự “xác nhận” mang tính đồng thuận, dù những lo ngại về mức độ độc lập của người kế nhiệm vẫn chưa hoàn toàn được giải quyết.
Câu hỏi về tính độc lập của Fed ngày càng trở nên đáng chú ý khi thời điểm kết thúc nhiệm kỳ của ông Powell đến gần. Trong suốt nhiệm kỳ, ông Powell được xem là người kiên định bảo vệ tính tự chủ của ngân hàng trung ương, thậm chí đôi khi công khai đối đầu với áp lực chính trị. Việc ông rời vị trí làm dấy lên lo ngại rằng người kế nhiệm có thể dễ bị ảnh hưởng bởi áp lực từ Nhà Trắng trong việc điều chỉnh lãi suất.
Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu vốn đã chịu áp lực từ lạm phát do yếu tố địa chính trị, đặc biệt là căng thẳng tại Trung Đông, bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy Fed suy giảm tính độc lập cũng có thể trở thành nguồn bất ổn lớn đối với thị trường lãi suất và ngoại hối toàn cầu.
Dù vậy, phát biểu của ông Macklem cho thấy Ngân hàng Trung ương Canada không xem kịch bản Fed mất tính độc lập là giả định cơ sở trong các phân tích của mình. Quan điểm này sẽ ảnh hưởng đến cách Canada đánh giá các biến động về lãi suất và tỷ giá xuyên biên giới, những yếu tố có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với nền kinh tế nước này.
 

Giá vàng hiện đang giao dịch quanh 4,54–4,55k USD/oz, tiếp tục dao động trong vùng tích lũy sau nhịp điều chỉnh từ đỉnh gần đây. Diễn biến này cho thấy thị trường hiện chưa có đủ động lực để hình thành một xu hướng rõ ràng trong ngắn hạn.
Hiện giá vàng đang chịu tác động đồng thời của nhiều yếu tố. Thứ nhất là sức mạnh của đồng USD; khi đồng USD duy trì ở mức cao, vàng thường chịu áp lực vì trở nên đắt hơn đối với nhà đầu tư nắm giữ các đồng tiền khác. Thứ hai là kỳ vọng lãi suất của Federal Reserve; việc lợi suất trái phiếu tăng và khả năng chính sách tiền tệ tiếp tục thận trọng khiến chi phí cơ hội nắm giữ vàng cao hơn. Bên cạnh đó, căng thẳng địa chính trị giữa Mỹ và Iran, đặc biệt quanh eo biển Hormuz, đang hỗ trợ nhu cầu trú ẩn an toàn, qua đó phần nào hạn chế đà giảm của giá vàng.

Tóm tắt:

• Ngân hàng Quốc gia Úc (NAB) dự đoán ​​Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA) sẽ tăng lãi suất tiền mặt thêm 25 điểm cơ bản lên 4.35% tại cuộc họp hôm thứ Ba, đưa lãi suất trở lại mức trước khi các đợt cắt giảm được thực hiện đến năm 2025, theo ghi chú của NAB.
• NAB dẫn chứng tăng trưởng kinh tế trong nước vượt mức tiềm năng, thị trường lao động hoạt động gần hết công suất và áp lực lạm phát tái xuất hiện là những điều kiện đã biện minh cho việc thắt chặt chính sách tiền tệ trước khi xung đột ở Trung Đông leo thang, theo ghi chú.
• Lạm phát trung bình quý đầu tiên đạt 3.5% so với cùng kỳ năm ngoái, khiến RBA có ít dư địa để coi cú sốc giá năng lượng là tạm thời và bỏ qua tác động lạm phát của nó.
• Tuyên bố về Chính sách Tiền tệ được cập nhật của RBA dự kiến ​​sẽ cho thấy sự điều chỉnh giảm đối với tăng trưởng ngắn hạn và điều chỉnh tăng đối với lạm phát, với dự báo về tỷ lệ thất nghiệp ít thay đổi trong ngắn hạn nhưng được điều chỉnh cao hơn trong dài hạn, theo NAB.
• Giả định về lãi suất tiền mặt làm cơ sở cho các dự báo SOMP mới có khả năng đạt đỉnh ở mức khoảng 4.6%, tăng từ mức đỉnh 4.3% được đưa ra trong SOMP tháng Hai.

NAB cho rằng RBA nhiều khả năng sẽ nâng lãi suất tiền mặt thêm 25 điểm cơ bản lên 4.35%, đưa lãi suất trở lại mức trước khi bắt đầu chu kỳ cắt giảm trong năm 2025. Theo NAB, ngay cả trước khi xung đột Trung Đông leo thang, các yếu tố trong nước đã đủ để biện minh cho việc thắt chặt chính sách: tăng trưởng vượt mức tiềm năng, thị trường lao động gần trạng thái toàn dụng và áp lực lạm phát quay trở lại. Cú sốc giá năng lượng sau đó càng làm gia tăng áp lực lạm phát, khiến RBA khó có thể xem đây là yếu tố tạm thời.
Lạm phát điều chỉnh trong quý I đạt 3.5% so với cùng kỳ năm trước - mức đo lường mà RBA ưu tiên - cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2-3%. Điều này cho thấy lạm phát cơ bản vẫn ở mức cao ngay cả trước khi tác động đầy đủ của giá năng lượng lan rộng, khiến dư địa giữ nguyên lãi suất trở nên hạn chế.
Cùng với quyết định lãi suất, RBA sẽ công bố Báo cáo Chính sách Tiền tệ (Statement on Monetary Policy – SOMP) với các dự báo kinh tế mới. NAB kỳ vọng tăng trưởng ngắn hạn sẽ bị điều chỉnh giảm do chi phí năng lượng cao và điều kiện tài chính thắt chặt, trong khi dự báo lạm phát sẽ được điều chỉnh tăng. Tỷ lệ thất nghiệp được dự báo ít thay đổi trong ngắn hạn nhưng sẽ tăng nhẹ về dài hạn, phản ánh tác động của tăng trưởng chậm lại lên thị trường lao động.
Đáng chú ý, mức lãi suất đỉnh trong các dự báo mới có thể đạt khoảng 4.6%, cao hơn mức 4.3% trong báo cáo tháng 2. Điều này cho thấy RBA có thể duy trì chính sách “lãi suất cao trong thời gian dài” để kiểm soát lạm phát.
Từ góc độ thị trường, việc lãi suất quay lại mức 4.35% đồng nghĩa với việc xóa bỏ phần lớn tác động nới lỏng trong năm 2025, cho thấy RBA đánh giá lạm phát hiện tại mang tính lan rộng và khó kiểm soát.
Quan trọng hơn, mức lãi suất đỉnh 4.6% là yếu tố có ảnh hưởng lớn, vì nó sẽ tác động trực tiếp đến lãi suất vay mua nhà, chi phí vốn của doanh nghiệp và tỷ giá đồng AUD. Trong khi đó, việc hạ dự báo tăng trưởng nhưng nâng dự báo lạm phát cho thấy nền kinh tế Úc có nguy cơ rơi vào trạng thái “lạm phát đình trệ” (stagflation), nơi mà cả nới lỏng và thắt chặt đều không phải là giải pháp tối ưu.
Do đó, các tài sản nhạy cảm với lãi suất như cổ phiếu và bất động sản tại Úc có thể chịu thêm áp lực nếu RBA xác nhận kịch bản lãi suất cao kéo dài trong thời gian tới.
 

Ngân hàng Rabobank tiếp tục dự báo tỷ giá USD/JPY sẽ kết thúc năm ở mức thấp hơn, viện dẫn những thay đổi cấu trúc của Nhật Bản, đồng thời nhấn mạnh tiến độ mở cửa eo biển Hormuz là giả định quan trọng làm cơ sở cho dự báo này.

Tóm tắt:

• Rabobank duy trì dự báo tỷ giá USD/JPY sẽ kết thúc năm ở mức thấp hơn, chủ yếu dựa trên những thay đổi cấu trúc đang diễn ra tại Nhật Bản, theo ghi chú của ngân hàng.
• Đồng yên đã hoạt động yếu kém từ đầu năm đến nay, tiếp tục bị ảnh hưởng bởi danh tiếng là đồng tiền tài trợ, theo Rabobank.
• Rabobank cảnh báo rằng can thiệp tiền tệ thường không hiệu quả trong việc đảo ngược các xu hướng đã được thiết lập và có thể tạo cơ hội cho các nhà đầu cơ tăng thêm vị thế ở mức giá hấp dẫn hơn, theo ghi chú.
• Dự báo cuối năm của ngân hàng về đồng yên dựa trên giả định eo biển Hormuz sẽ mở cửa trở lại trong vòng vài tuần chứ không phải vài tháng, với mốc thời gian đó được mô tả là giả định quan trọng trong dự báo cơ bản, theo Rabobank.

Rabobank tiếp tục giữ dự báo rằng đồng yên sẽ tăng giá so với đồng USD vào cuối năm, duy trì niềm tin vào luận điểm mang tính cấu trúc của nền kinh tế Nhật Bản, dù cho đồng tiền này vẫn là một trong những đồng có hiệu suất kém nhất trên thị trường ngoại hối trong suốt năm 2026. Trong đó, việc đóng cửa eo biển Hormuz được xác định là rủi ro lớn nhất đối với dự báo này.
Đồng yên đã gặp khó khăn trong việc thoát khỏi “danh tiếng” lâu dài là một đồng tiền tài trợ (funding currency). Đặc điểm này khiến đồng yên thường chịu áp lực trong các giai đoạn thị trường “risk-on”, khi nhà đầu tư vay yên với chi phí thấp để đầu tư vào các tài sản có lợi suất cao hơn ở nơi khác. Xu hướng này vẫn tiếp diễn từ đầu năm đến nay, làm cản trở câu chuyện “định giá lại mang tính cấu trúc” trong nhiều năm mà Rabobank liên tục nhấn mạnh, vốn dựa trên những thay đổi đang diễn ra bên trong nền kinh tế Nhật Bản. Mặc dù ngân hàng không nêu cụ thể các yếu tố cấu trúc này, nhưng bối cảnh thị trường cho thấy quá trình bình thường hóa chính sách tiền tệ của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản cùng với diễn biến lạm phát trong nước có thể là những động lực chính hỗ trợ triển vọng tích cực của đồng yên trong dài hạn.
Về vấn đề can thiệp tỷ giá, Rabobank thể hiện quan điểm khá hoài nghi. Ngân hàng cho rằng can thiệp có thể tạo ra sự đảo chiều trong ngắn hạn, nhưng nhiều khả năng chỉ mang tính tạm thời và khó có thể thay đổi xu hướng dài hạn. Theo cách nhìn này, can thiệp không còn là một công cụ chính sách hiệu quả mà có thể trở thành cơ hội để các nhà đầu cơ gia tăng vị thế ở mức giá thuận lợi hơn, thay vì buộc họ phải đóng vị thế.
Yếu tố điều kiện quan trọng nhất trong báo cáo này liên quan đến eo biển Hormuz. Dự báo USD/JPY giảm vào cuối năm của Rabobank dựa trên giả định rằng tuyến đường này sẽ được mở lại trong vòng vài tuần, thay vì kéo dài trong nhiều tháng. Diễn biến của đồng yên trong trường hợp eo biển Hormuz bị đóng cửa kéo dài sẽ khác biệt đáng kể so với kịch bản gián đoạn nguồn cung năng lượng được giải quyết nhanh chóng. Việc Rabobank nhấn mạnh giả định này cho thấy yếu tố địa chính trị đang ngày càng đóng vai trò trung tâm trong các dự báo ngắn hạn trên thị trường tài chính.
Quyết định của Rabobank trong việc duy trì dự báo đồng yên tăng giá vào cuối năm, bất chấp diễn biến yếu kém kéo dài, phản ánh một chiến lược dựa trên niềm tin (conviction trade) hơn là dựa trên xu hướng thị trường (momentum). Sự khác biệt này có ý nghĩa quan trọng đối với việc định vị chiến lược đầu tư. Nếu luận điểm cấu trúc về Nhật Bản là đúng, nhưng việc đóng cửa eo biển Hormuz kéo dài hơn so với giả định ban đầu, đồng yên có thể tiếp tục suy yếu trong thời gian dài trước khi xu hướng cơ bản đảo chiều, tạo điều kiện thuận lợi cho các chiến lược “carry trade” tiếp tục phát huy hiệu quả.
Ngoài ra, cảnh báo ngầm trong báo cáo rằng can thiệp tỷ giá có thể tạo cơ hội cho các nhà đầu cơ thay vì đảo ngược xu hướng là một tín hiệu rõ ràng đối với những người đang nắm giữ vị thế bán. Điều này hàm ý rằng các nhịp giảm của tỷ giá có thể trở thành cơ hội mua vào. Diễn biến của USD/JPY trong nửa cuối năm sẽ phụ thuộc lớn vào việc eo biển Hormuz có được mở lại theo đúng thời gian dự kiến của Rabobank hay không, qua đó cho thấy tầm quan trọng của tuyến đường này không chỉ đối với thị trường năng lượng mà còn đối với thị trường ngoại hối toàn cầu.
 

Hai tàu khu trục của Hải quân Mỹ, USS Truxtun và USS Mason, đã đi qua eo biển Hormuz trong bối cảnh bị Iran tấn công liên tục bằng tàu nhỏ, tên lửa và máy bay không người lái, nhưng vẫn tiến vào Vịnh Ba Tư mà không bị trúng đạn, theo các quan chức quốc phòng Mỹ.
Tóm tắt:

• Hai tàu khu trục của Hải quân Mỹ, USS Truxtun và USS Mason, đã đi qua thành công eo biển Hormuz và tiến vào Vịnh Ba Tư sau khi vượt qua một đợt tấn công kéo dài từ phía Iran, theo các quan chức quốc phòng Mỹ trả lời CBS News.
• Iran đã triển khai một cuộc tấn công phối hợp bằng tàu nhỏ, tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào hai tàu trong suốt quá trình di chuyển, được mô tả là một chuỗi đe dọa liên tục.
• Hai tàu khu trục được hỗ trợ bởi trực thăng Apache và các máy bay khác, với hệ thống phòng thủ đã đánh chặn hoặc ngăn chặn thành công mọi mối đe dọa.
• Không có tàu nào của Mỹ bị trúng đạn, và các quan chức quân sự xác nhận rằng không có vũ khí nào của Iran chạm tới mục tiêu.

Hai tàu khu trục của Hải quân Mỹ đã buộc phải vượt qua eo biển Hormuz dưới làn hỏa lực liên tục từ phía Iran để tiến vào Vịnh Ba Tư, đánh dấu một trong những cuộc đối đầu trực tiếp rõ ràng nhất giữa lực lượng hải quân Mỹ và Iran tại khu vực này kể từ khi xung đột bắt đầu.
Theo các quan chức quốc phòng, trong quá trình di chuyển, USS Truxtun và USS Mason đã phải đối mặt với một cuộc tấn công phối hợp gồm tàu tấn công nhỏ, tên lửa và máy bay không người lái. Cuộc tấn công được mô tả là có chủ đích và kéo dài, cho thấy sự leo thang đáng kể trong mức độ sẵn sàng đối đầu trực tiếp của Iran với các tàu chiến Mỹ tại tuyến đường vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ đường biển toàn cầu.
Hai tàu được hỗ trợ bởi trực thăng Apache và các phương tiện bay khác trong suốt hành trình. Nhờ sự phối hợp này, các hệ thống phòng thủ đã đánh chặn hoặc ngăn chặn thành công toàn bộ các mối đe dọa. Các quan chức xác nhận không có đạn nào của Iran trúng vào tàu và không có thiệt hại nào được ghi nhận.
Việc vượt qua thành công mang ý nghĩa chiến lược rõ ràng đối với Mỹ. Hành động này thể hiện rằng Mỹ vẫn duy trì được năng lực và quyết tâm bảo vệ quyền tự do hàng hải tại eo biển Hormuz, đồng thời chứng minh các tàu hải quân Mỹ vẫn có thể hoạt động tại khu vực này ngay cả khi đối mặt với sự chống đối trực tiếp. Việc triển khai trực thăng Apache cho thấy đây không phải là một chuyến đi thông thường mà là một hoạt động được chuẩn bị kỹ lưỡng nhằm thể hiện sức mạnh.
Về phía Iran, phản ứng này cũng mang ý nghĩa quan trọng. Việc tiến hành một cuộc tấn công phối hợp vào hai tàu chiến Mỹ cho thấy Tehran không có ý định nhượng bộ quyền kiểm soát tuyến hàng hải này. Chiến thuật sử dụng kết hợp tàu nhỏ, tên lửa và máy bay không người lái phản ánh cách tiếp cận đa tầng nhằm gây khó khăn cho hệ thống phòng thủ và tăng khả năng gây thiệt hại.
Cuộc đối đầu này đã làm gia tăng đáng kể mức độ rủi ro cho các chuyến đi tiếp theo qua eo biển Hormuz cũng như toàn bộ diễn biến của xung đột trong khu vực.
Từ góc độ thị trường, việc hai tàu chiến Mỹ vượt qua eo biển dưới làn hỏa lực thực tế là một tín hiệu quan trọng nhưng mang tính hai mặt.
Một mặt, điều này cho thấy Mỹ vẫn đủ năng lực để đối trọng với các nỗ lực kiểm soát của Iran tại tuyến hàng hải quan trọng này. Mặt khác, cường độ tấn công từ phía Iran cho thấy nước này sẵn sàng đối đầu trực tiếp thay vì chấp nhận để các tàu đi qua mà không phản ứng.
Sự kết hợp này làm gia tăng nguy cơ xảy ra tính toán sai lầm, có thể dẫn đến xung đột quân sự lớn hơn, đồng thời giữ mức rủi ro đối với nguồn cung dầu qua Hormuz ở mức cao. Bất kỳ phản ứng tích cực nào của thị trường sau sự kiện này cũng cần được cân nhắc kỹ trước khả năng leo thang trong các lần đối đầu tiếp theo.
 

Giám đốc điều hành Chevron, Mike Wirth, cảnh báo hôm thứ Hai rằng tình trạng thiếu hụt dầu thô sẽ bắt đầu xuất hiện trên toàn cầu do việc đóng cửa eo biển Hormuz, với các nền kinh tế châu Á là những nước đầu tiên bị ảnh hưởng khi nguồn cung dự trữ cạn kiệt.

Tóm tắt:

• Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành của Chevron, Mike Wirth, cho biết tình trạng thiếu hụt nguồn cung dầu thực tế sẽ bắt đầu xuất hiện trên toàn thế giới do việc đóng cửa eo biển Hormuz, nơi 20% nguồn cung dầu thô toàn cầu đi qua, theo phát biểu của ông tại một cuộc thảo luận của Viện Milken được Reuters đưa tin.
• Ông Wirth cho biết các nền kinh tế sẽ bắt đầu thu hẹp, đầu tiên là châu Á bị ảnh hưởng do sự phụ thuộc nặng nề vào sản lượng dầu và các nhà máy lọc dầu vùng Vịnh, tiếp theo là châu Âu, theo Reuters.
• Ông chủ của Chevron cho biết lượng dầu dự trữ thương mại dư thừa, tàu chở dầu dự phòng và dự trữ chiến lược quốc gia đều đang được hấp thụ, loại bỏ những "đệm" đã làm giảm bớt tác động của nguồn cung cho đến nay, theo Reuters.
• Ông Wirth mô tả tác động tổng thể của việc đóng cửa eo biển Hormuz có thể lớn như những gián đoạn nguồn cung vào những năm 1970, gây ra tình trạng phân phối nhiên liệu và xếp hàng dài tại các trạm xăng bán lẻ trên khắp các nền kinh tế lớn, theo Reuters.
• Hoa Kỳ, với tư cách là một nước xuất khẩu dầu thô ròng, sẽ ít bị ảnh hưởng hơn các khu vực khác nhưng cuối cùng vẫn sẽ cảm nhận được tác động, với chuyến hàng dầu cuối cùng theo lịch trình từ vùng Vịnh đang được dỡ xuống tại Cảng Long Beach vào thời điểm ông Wirth phát biểu, theo Reuters.

Vào hôm thứ Hai, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành của Chevron, Mike Wirth, đã đưa ra một trong những đánh giá gay gắt nhất về cuộc khủng hoảng eo biển Hormuz, cảnh báo rằng tình trạng thiếu hụt dầu mỏ thực tế sắp xảy ra, các nền kinh tế sẽ bắt đầu suy giảm và quy mô gián đoạn có thể sánh ngang với các cú sốc dầu mỏ những năm 1970 đã định hình lại nền kinh tế toàn cầu trong một thập kỷ.
Trong một phát biểu tại sự kiện của Viện Milken, ông Mike Wirth cho biết việc đóng cửa eo biển Hormuz đã tiến đến giai đoạn mà các bộ đệm nguồn cung – vốn giúp giảm tác động ban đầu – đang dần bị tiêu hao. Các nguồn dự trữ thương mại, đội tàu vận chuyển không chính thức và cả kho dự trữ dầu chiến lược quốc gia đều đang được khai thác. Khi các nguồn này cạn kiệt, khoảng cách giữa cung và cầu sẽ không thể được bù đắp, buộc nền kinh tế phải điều chỉnh thông qua suy giảm tăng trưởng.
Châu Á được dự báo sẽ là khu vực chịu ảnh hưởng sớm và nghiêm trọng nhất do phụ thuộc lớn vào nguồn dầu từ khu vực Vùng Vịnh. Khi nguồn cung bị hạn chế, nhu cầu sẽ buộc phải giảm xuống, kéo theo sự suy giảm kinh tế. Châu Âu sẽ là khu vực chịu tác động tiếp theo. Mức độ ảnh hưởng này chủ yếu phản ánh sự phụ thuộc về địa lý đối với nguồn dầu Vùng Vịnh, hơn là do các quyết định chính sách.
Đối với Mỹ, với vai trò là quốc gia xuất khẩu ròng dầu thô, mức độ ảnh hưởng có phần hạn chế hơn so với các khu vực khác. Tuy nhiên, ông Wirth nhấn mạnh rằng sự bảo vệ này chỉ mang tính tương đối và tạm thời. Việc chuyến hàng dầu cuối cùng từ Vùng Vịnh được dỡ tại cảng Long Beach đánh dấu một bước ngoặt quan trọng, cho thấy ngay cả Mỹ cũng bắt đầu chịu tác động trực tiếp từ cuộc khủng hoảng này.
Ông Wirth cũng so sánh tình hình hiện tại với các cú sốc dầu mỏ trong thập niên 1970 – thời kỳ đã gây ra tình trạng phân phối nhiên liệu theo hạn mức, lạm phát tăng cao và suy thoái kinh tế kéo dài. So sánh này cho thấy quy mô của cuộc khủng hoảng hiện tại có thể tương đương, đặt ra thách thức lớn đối với thị trường tài chính, các ngân hàng trung ương và chính phủ trên toàn thế giới.
Từ góc độ thị trường, cảnh báo của một CEO ngành dầu khí lớn mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng vì dựa trên dữ liệu thực tế về dòng chảy nguồn cung. Việc đồng thời cạn kiệt các nguồn dự trữ thương mại, đội tàu vận chuyển và kho dự trữ chiến lược cho thấy khả năng đệm của hệ thống đang dần biến mất. Điều này có thể dẫn đến tình trạng thiếu hụt thực sự, buộc nhu cầu phải giảm thông qua suy thoái kinh tế. Đối với khu vực châu Á, cần đặc biệt chú ý đến biên lợi nhuận lọc dầu và chi phí vận tải, trong khi tại Mỹ, sự kiện dỡ hàng cuối cùng tại Long Beach được xem là dấu mốc cho thấy tác động của khủng hoảng đã bắt đầu lan rộng.
 

Thị trường ngày 4/5 duy trì trạng thái “risk-on” nhưng thận trọng hơn, khi đà tăng được hỗ trợ bởi kỳ vọng nới lỏng tiền tệ và câu chuyện AI, trong khi các tín hiệu vĩ mô bắt đầu cho thấy sự phân hóa.
Tâm lý tích cực đến từ kỳ vọng Fed tiến gần chu kỳ cắt giảm lãi suất, nhờ dữ liệu lao động hạ nhiệt và lạm phát không tăng thêm. Đồng thời, căng thẳng Trung Đông chưa leo thang, giúp môi trường đầu tư ổn định hơn.
Chứng khoán Mỹ tiếp tục tăng, với S&P 500 gần đỉnh lịch sử và Nasdaq được dẫn dắt bởi nhóm công nghệ. Tuy nhiên, dòng tiền trở nên chọn lọc: cổ phiếu AI giữ vai trò chính, còn các ngành chu kỳ biến động hẹp.
Đáng chú ý, nhóm cổ phiếu đầu cơ (high-beta) quay lại, phản ánh tâm lý FOMO từ nhà đầu tư cá nhân, nhưng cũng làm dấy lên lo ngại về độ bền của xu hướng.
Ở các thị trường khác, sự đồng thuận chưa rõ ràng: lợi suất trái phiếu giảm nhẹ, USD suy yếu, trong khi vàng phục hồi cho thấy nhu cầu phòng hộ vẫn tồn tại.
Giá dầu đi ngang do hai lực đối nghịch giữa kỳ vọng nhu cầu và lo ngại nguồn cung. Thị trường hiện phản ánh giá kỳ vọng ổn định nhưng vẫn còn rủi ro.
Trên thị trường tiền tệ, AUD và CAD tăng nhờ khẩu vị rủi ro, JPY yếu do chênh lệch lãi suất, còn EUR/USD gần như đi ngang.
Thời gian tới, thị trường sẽ theo dõi dữ liệu kinh tế và phát biểu của Fed để xác nhận xu hướng, cùng với kết quả kinh doanh doanh nghiệp.
Diễn biến chính:

• S&P 500 tăng nhẹ, gần đỉnh lịch sử
• Nasdaq tăng nhờ công nghệ
• Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm ~4.2%, giảm nhẹ
• Vàng phục hồi nhẹ
• Dầu WTI quanh 80–82 USD/thùng
• USD suy yếu, AUD/USD tăng mạnh
   

Những điểm nhấn của báo cáo đơn đặt hàng nhà máy tháng 3 năm 2026 của Mỹ

• Đơn đặt hàng nhà máy tháng 3: +1.5% (Kỳ vọng: +0.5%, Tháng trước: không đổi - đã điều chỉnh thành +0.3%)

• Đơn đặt hàng nhà máy loại trừ vận tải: +1.6% (Tháng trước: +1.6% - đã điều chỉnh từ +1.2%)

• Đơn đặt hàng nhà máy loại trừ quốc phòng: +0.9% (Tháng trước: +0.3%)

• Đơn đặt hàng hàng hóa lâu bền: Không điều chỉnh, giữ ở mức +0.8%

• Đơn đặt hàng hàng hóa vốn phi quốc phòng loại trừ máy bay: Điều chỉnh tăng lên +3.4% từ +3.3%; Lô hàng tháng 3 không điều chỉnh ở mức +1.2%

• Đơn đặt hàng máy tính/sản phẩm điện tử: +3.6% (Tháng trước: +1.4%)

• Đơn đặt hàng hàng hóa không lâu bền: +2.1% (Tháng trước: +1.9%)

• Tổng tồn kho sản xuất: +0.6% (Tháng trước: +0.1%)

• Tỷ lệ tồn kho/lô hàng: 1.51 tháng (so với 1.52 tháng trước đó)

Đây là một kết quả vượt dự báo trên diện rộng cùng với sự điều chỉnh tăng đáng kể cho dữ liệu tháng Hai. Con số tiêu đề cao gấp ba lần mức ước tính đồng thuận và lịch sử điều chỉnh liên tục cho thấy xu hướng cơ bản đang khởi sắc. Điểm nổi bật vẫn là đơn đặt hàng hàng hóa vốn cốt lõi loại trừ máy bay, được điều chỉnh tăng lên +3.4% — đây là một con số cực kỳ mạnh mẽ, củng cố những gì báo cáo hàng hóa lâu bền đã chỉ ra vào tuần trước về cơ sở hạ tầng AI và chi tiêu vốn liên quan đến năng lượng.

Mảng máy tính và sản phẩm điện tử với mức tăng +3.6% cũng kể một câu chuyện tương tự, và sự lan tỏa ở đây rất đáng chú ý khi các hạng mục loại trừ vận tải, loại trừ quốc phòng và hàng hóa không lâu bền đều vững chắc. Tỷ lệ tồn kho/lô hàng giảm xuống 1.51 tháng cho thấy nhu cầu đang theo kịp đà tăng trưởng, vì vậy đây không phải là một câu chuyện về tích trữ hàng tồn kho để giả tạo sức mạnh.

Lô hàng tăng +1.2% là thước đo rõ ràng hơn về hoạt động thực tế đang tác động đến nền kinh tế, và con số đó rất khả quan. Đáng theo dõi xem liệu dữ liệu tháng Tư có bắt đầu cho thấy sự đảo chiều hay không, nhưng hiện tại tổ hợp sản xuất đang hoạt động rất mạnh mẽ và tôi không nghĩ rằng chi tiêu vốn cho AI sẽ có bất kỳ sự suy giảm nào trong hai năm tới.

Rất ít người hiểu được sự bùng nổ chi tiêu vốn cho AI lớn đến mức nào. Tôi đã cố gắng đưa ra một số góc nhìn về vấn đề này trong một bài đăng tuần trước và tôi thậm chí không nghĩ rằng những con số đó đã thực sự tác động mạnh mẽ đến nền kinh tế vào thời điểm này.

Các bình luận khác từ Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent:

• Chúng ta có quyền kiểm soát tuyệt đối đối với eo biển này.

• Mỹ chỉ khai hỏa khi bị tấn công.

• Bây giờ sẽ là thời điểm tốt để các đối tác tiềm năng gia tăng áp lực lên Iran.

• Gửi tới người tiêu dùng Mỹ: Sự trợ giúp đang trên đường tới.

• Tôi nghĩ thị trường dầu mỏ sẽ có nguồn cung rất tốt.

• Kỳ vọng giá dầu sẽ giảm nhanh chóng khi xung đột kết thúc.

• Hãy chờ xem Trung Quốc đẩy mạnh ngoại giao với Iran.

Bessent và các quan chức khác đang dần mất đi sự tín nhiệm về vấn đề Iran. Họ từng hứa hẹn một cuộc xung đột kéo dài 4-6 tuần và giá dầu sẽ giảm nhanh sau đó, nhưng giờ chúng ta đã bước sang tuần thứ 10 mà vẫn chưa có dấu hiệu kết thúc. Tuần trước, ông đã khẳng định ngành dầu mỏ của Iran sẽ sụp đổ trong ba ngày do dầu không thể xuất khẩu, nhưng thực tế họ vẫn đang bốc hàng lên các tàu chở dầu tại đảo Kharg. Thông thường, khoảng 20 triệu thùng/ngày (mbpd) đi qua Eo biển Hormuz trong điều kiện bình thường. Hiện tại, con số đó gần như bằng không; tuy nhiên, Ả Rập Xê Út đã vận hành đường ống dẫn dầu Đông-Tây tới Biển Đỏ và các nỗ lực giảm nhẹ khác bằng đường bộ đã bảo toàn được khoảng 7-8 triệu thùng/ngày xuất khẩu. Ông Bessent đang cộng thêm 2-5 triệu thùng/ngày vào con số đó.

Các chiến lược gia của TD Securities dự báo Ngân hàng Trung ương Canada (BoC) sẽ giữ nguyên lãi suất điều hành ở mức 2,25% suốt cả năm 2026, trước khi bắt đầu nâng lãi suất trở lại mức trung lập 2,75% vào đầu năm 2027.

• Mặc dù giá dầu tăng cao do căng thẳng Mỹ - Iran tạo ra cú sốc lạm phát, nhưng BoC có thể kiên nhẫn “nhìn qua” sức ép lạm phát tiêu đề nhờ kỳ vọng lạm phát vẫn được neo giữ chắc chắn và đà tăng lõi vẫn ở mức thấp.
• Cuộc họp BoC hôm thứ Tư vừa qua đưa ra giọng điệu hơi dovish (diều hâu nhẹ), khi ngân hàng cảnh báo điều kiện thương mại xấu đi có thể buộc phải cắt giảm lãi suất thêm, trong khi leo thang rủi ro địa chính trị có thể dẫn đến “nhiều đợt tăng lãi suất liên tiếp”.
• TD Securities kỳ vọng BoC sẽ giữ nguyên lãi suất 2,25% suốt năm 2026, sau đó nâng 25 basis points vào tháng 1/2027 và tháng 3/2027 để đưa lãi suất về mức trung lập 2,75%.
• Giá dầu cao hơn sẽ đẩy lạm phát CPI lên đỉnh khoảng 3% trong quý 2/2026 (cao hơn dự báo trong Báo cáo Chính sách Tiền tệ tháng 4 của BoC). Tuy nhiên, nhờ kỳ vọng lạm phát được neo vững, độ lan tỏa lạm phát thấp và lạm phát lõi tăng yếu, BoC vẫn có đủ điều kiện để duy trì lập trường kiên nhẫn.

Thị trường tài chính toàn cầu đã trải qua một phiên giao dịch đầy biến động khi các tuyên bố trái chiều giữa Mỹ và Iran liên quan đến tình hình tại eo biển Strait of Hormuz làm gia tăng mức độ bất định.

Trong khi Iran khẳng định đã tấn công và ngăn chặn tàu chiến Mỹ, Washington nhanh chóng bác bỏ thông tin này, khiến nhà đầu tư rơi vào trạng thái “mù thông tin” và buộc phải chuyển sang thế phòng thủ.

Lo ngại gián đoạn nguồn cung năng lượng đã đẩy giá dầu tăng mạnh, trong khi hợp đồng tương lai S&P 500 quay đầu giảm sau nhịp hồi đầu phiên. Đồng USD cũng hưởng lợi từ nhu cầu trú ẩn an toàn, còn lợi suất trái phiếu Mỹ nhích lên do kỳ vọng lạm phát gia tăng trong bối cảnh giá năng lượng leo thang.

Đáng chú ý, dù căng thẳng địa chính trị thường hỗ trợ kim loại quý, giá vàng lại suy yếu do chịu áp lực từ đồng bạc xanh mạnh lên và lợi suất tăng. Khi các cuộc đàm phán tiếp tục rơi vào bế tắc dưới thời Donald Trump, thị trường được dự báo sẽ còn duy trì trạng thái nhạy cảm và biến động mạnh trong những phiên tới, chờ đợi các tín hiệu rõ ràng hơn từ thực địa, đặc biệt là dữ liệu vận tải qua khu vực chiến lược này.

UAE vừa ra tuyên bố lên án vụ tấn công, cho biết một tàu chở dầu thô của ADNOC đã bị hai máy bay không người lái của Iran nhắm mục tiêu ngoài khơi Oman. Theo báo cáo, không có thuyền viên nào bị thương và con tàu cũng không chở hàng tại thời điểm đó.

Diễn biến này xảy ra sau loạt thông tin trái chiều giữa Mỹ và Iran về việc tên lửa được cho là đã bắn vào một tàu chiến Mỹ. Truyền thông Iran nói rằng họ đã ngăn chặn tàu chiến Mỹ tiến vào eo biển, trong khi phía Mỹ phủ nhận, cho rằng Iran đang “bịa đặt”.

Dù theo kịch bản nào, tình hình đều không mấy khả quan. Nếu Iran vẫn đang kiểm soát chặt chẽ eo biển, thì thực chất không có tiến triển nào so với tuần trước. Ngược lại, nếu Mỹ có đạt được một số bước tiến, thì cũng không đáng kể như đã đề cập trước đó. Và ngay cả trong trường hợp đó, các điều kiện để đi qua khu vực này vẫn tiềm ẩn rủi ro cao.

“Tổ chức UKMTO cho biết các tàu lựa chọn quá cảnh với sự hỗ trợ của Mỹ nên cân nhắc đi qua vùng lãnh hải của Oman, phía nam tuyến phân luồng giao thông (TSS). Tuy nhiên, họ cũng cảnh báo rằng các thủy thủ cần chuẩn bị cho sự hiện diện quân sự gia tăng, các biện pháp bảo vệ được tăng cường, và khả năng bị gọi liên lạc qua sóng VHF nếu tiếp tục hành trình.”

Nhà hoạch định chính sách của ECB Kažimír, cho biết việc tăng lãi suất vào tháng 6 gần như là điều không thể tránh khỏi.

Giá năng lượng cao được cho là sẽ lan sang phần còn lại của nền kinh tế. Việc thắt chặt chính sách vào tháng 6 gần như chắc chắn xảy ra. Đồng thời, ngày càng có khả năng châu Âu sẽ phải đối mặt với một giai đoạn dài của lạm phát lan rộng trên nhiều lĩnh vực.

Những phát biểu này phần nào trái ngược với quan điểm của ông Villeroy trước đó, khi ông cho rằng ECB cần có “khối lượng dữ liệu đủ lớn” trước khi bắt đầu tăng lãi suất. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng ông Villeroy sẽ rời ECB và Ngân hàng Trung ương Pháp vào đầu tháng 6, nên có thể ông có phần “thoáng” hơn trong các phát biểu của mình.

Về phía ông Kažimír, các nhận định này phản ánh xu hướng chung của nhiều nhà hoạch định chính sách khác trong ECB. Ở thời điểm hiện tại, thị trường cũng đã phần nào “đi trước” trong việc thắt chặt điều kiện tài chính. Xác suất cho một đợt tăng lãi suất 25 điểm cơ bản vào tháng 6 hiện được định giá khoảng 81%, trong khi tổng mức tăng lãi suất dự kiến đến cuối năm đã lên tới khoảng 99 điểm cơ bản.

Xu hướng “hawkish” hơn của ECB đang bắt đầu tạo ra phản ứng trên thị trường, và điều này chưa chắc đã là tín hiệu tích cực đối với ngân hàng trung ương. Như đã đề cập trước đó, các nhà hoạch định chính sách châu Âu đang rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan trong bối cảnh hiện tại, khi vừa phải kiểm soát lạm phát vừa đối mặt với rủi ro suy yếu tăng trưởng.

Phóng viên phụ trách các vấn đề toàn cầu của Axios, Barak Ravid, cho biết trên nền tảng X rằng một quan chức cấp cao của Mỹ đã phủ nhận thông tin tên lửa Iran bắn trúng một tàu chiến Mỹ. Thông tin này đã khiến thị trường nhanh chóng đảo chiều sau khi hãng tin Fars trước đó đưa tin rằng hai tên lửa đã đánh trúng một tàu chiến Mỹ gần đảo Jask, sau khi con tàu này được cho là đã phớt lờ nhiều cảnh báo rời khỏi vùng lãnh hải của Iran.

Nhiều khả năng sẽ còn xuất hiện thêm các báo cáo trái chiều như vậy trong những ngày tới, khi căng thẳng tại eo biển Hormuz vẫn ở mức cao. Điều này có thể giữ giá dầu ở mức cao và khiến tâm lý rủi ro trên thị trường trở nên thận trọng hơn, do tình hình có thể leo thang rất nhanh.

Giá dầu Brent tăng vọt lên trên 113 USD/oz, giá vàng lao dốc xuống dưới 4,550 USD/oz sau thông tin tàu chiến của Mỹ bị tên lửa tấn công gần đảo Jask. 

Một tàu chiến Mỹ được cho là đã bị trúng hai tên lửa gần đảo Jask sau khi phớt lờ các cảnh báo từ Iran, theo truyền thông nhà nước Iran.

Vụ việc xảy ra đúng thời điểm Washington triển khai chiến dịch “Project Freedom” nhằm đảm bảo tự do hàng hải tại eo biển Hormuz, khu vực chiến lược vận chuyển phần lớn dầu mỏ toàn cầu, trong khi Tehran tuyên bố sẽ sử dụng vũ lực đối với bất kỳ tàu nào vi phạm quy định kiểm soát của mình.

Động thái leo thang này diễn ra sau thất bại của các cuộc đàm phán hòa bình và ngay lập tức gây chấn động thị trường tài chính toàn cầu, khi giá dầu tăng mạnh, chứng khoán giảm và dòng tiền chuyển sang các tài sản an toàn, phản ánh tâm lý “risk-off” quay trở lại trước nguy cơ xung đột Mỹ–Iran mở rộng tại Trung Đông.

Peter Kažimír, thành viên Hội đồng Thống đốc European Central Bank, cho biết việc nâng lãi suất trong tháng 6 hiện “gần như không thể tránh khỏi”, khi áp lực giá năng lượng đang lan rộng và đe dọa kéo dài tình trạng lạm phát trên diện rộng tại châu Âu.

Nhận định này phần nào trái chiều với quan điểm thận trọng trước đó của François Villeroy de Galhau, người kêu gọi cần thêm dữ liệu trước khi hành động. Tuy nhiên, lập trường của ông Kažimír phản ánh xu hướng chung trong nội bộ ECB, khi các nhà hoạch định chính sách ngày càng nghiêng về hướng “hawkish”.

Thị trường cũng nhanh chóng phản ánh kỳ vọng này, với xác suất tăng lãi suất 25  bps trong tháng 6 lên khoảng 81%, đồng thời định giá gần 100 điểm cơ bản thắt chặt từ nay đến cuối năm.

Dù vậy, việc ECB chuyển sang lập trường cứng rắn hơn đang đặt ra bài toán không dễ giải: vừa phải kiềm chế lạm phát đang gia tăng, vừa tránh làm tổn thương đà phục hồi kinh tế trong bối cảnh rủi ro địa chính trị và giá năng lượng còn nhiều biến động.

Hoạt động sản xuất tại Spain trong tháng 4 ghi nhận tín hiệu khởi sắc khi chỉ số PMI tăng lên 51,7, vượt dự báo và quay lại vùng mở rộng sau tháng 3 suy yếu. Tuy nhiên, bức tranh phía sau con số này cho thấy nhiều rủi ro tiềm ẩn.

Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ việc doanh nghiệp và khách hàng đẩy mạnh tích trữ hàng hóa, nhằm ứng phó với gián đoạn chuỗi cung ứng và nguy cơ thiếu hụt nguồn cung trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông. Theo Hamburg Commercial Bank, sự gia tăng đơn hàng mới không phản ánh nhu cầu thực chất, mà phần lớn mang tính phòng ngừa rủi ro.

Trong khi đó, nhu cầu cơ bản vẫn yếu, đặc biệt ở thị trường quốc tế, khi đơn hàng xuất khẩu tiếp tục giảm tháng thứ tám liên tiếp. Đây là tín hiệu cho thấy môi trường bên ngoài chưa có dấu hiệu cải thiện rõ ràng.

Áp lực giá cả tiếp tục gia tăng mạnh. Giá xuất xưởng tăng nhanh nhất kể từ cuối năm 2022, kéo theo chi phí đầu vào leo thang ở mức cao nhất trong gần hai năm — một trong những mức tăng mạnh nhất kể từ khi khảo sát bắt đầu năm 1998. Điều này làm dấy lên lo ngại về hiệu ứng lạm phát lan rộng trong nền kinh tế.

Cùng với đó, tình trạng chậm trễ giao hàng và thiếu hụt nguồn cung ngày càng rõ nét, cho thấy các vấn đề chuỗi cung ứng đang trở nên nghiêm trọng hơn. Thị trường lao động cũng kém tích cực khi việc làm suy giảm, trong khi niềm tin doanh nghiệp tiếp tục ở mức thấp do bất ổn kéo dài.

Tổng thể, dù dữ liệu cho thấy sự phục hồi ngắn hạn, nền tảng tăng trưởng của ngành sản xuất Tây Ban Nha vẫn mong manh, phụ thuộc nhiều vào yếu tố tạm thời hơn là sự cải thiện bền vững của nhu cầu.

Madis Muller, thành viên Hội đồng Thống đốc European Central Bank, cảnh báo lạm phát tại khu vực đồng euro có thể tăng tốc trở lại trong những tháng tới, chủ yếu do tác động từ xung đột Mỹ – Iran và giá năng lượng leo thang.

Trong bài viết công bố cuối tuần, ông cho rằng khả năng ECB nâng lãi suất đang ngày càng rõ ràng, trừ khi căng thẳng địa chính trị sớm hạ nhiệt và giá năng lượng giảm mạnh trước kỳ họp tới.

Dù ECB vừa quyết định giữ nguyên lãi suất, ông Muller nhấn mạnh điều này phần nào nhờ vào việc lãi suất dài hạn trên thị trường đã tăng trước, góp phần thắt chặt điều kiện tài chính. Tuy nhiên, ông lưu ý hiệu ứng này chỉ mang tính tạm thời và sẽ suy yếu nếu lãi suất điều hành tiếp tục “đứng yên” quá lâu.

Các nguồn tin thân cận với ECB cho biết giới hoạch định chính sách đang nghiêng mạnh về phương án tăng lãi suất trong tháng 6, với mức đồng thuận cao. Thậm chí, một số thành viên nhận định có thể cần ít nhất hai đợt tăng nếu xung đột chưa chấm dứt và giá dầu Brent không hạ nhiệt nhanh.

Trên thị trường, nhà đầu tư hiện đặt cược khoảng 77% khả năng ECB sẽ nâng lãi suất trong tháng 6, với tổng mức thắt chặt dự kiến khoảng 70 điểm cơ bản từ nay đến cuối năm — cho thấy kỳ vọng chính sách đang dịch chuyển theo hướng ngày càng “hawkish”.

Iran tuyên bố sẽ “đáp trả mạnh mẽ” trước mọi động thái can thiệp, đồng thời cảnh báo Mỹ không được tiếp cận hoặc tham gia vào hoạt động tại eo biển Hormuz.

Theo phía Iran, mọi tàu thương mại và tàu chở dầu chỉ được phép di chuyển khi có sự phối hợp với lực lượng quân sự nước này. Tehran cho rằng bất kỳ hành động “gây hấn” nào từ Mỹ sẽ khiến tình hình thêm phức tạp và làm gia tăng rủi ro đối với an ninh hàng hải trong khu vực.

Những cảnh báo cứng rắn này đặt các doanh nghiệp vận tải vào thế khó, khi việc đi qua eo biển không chỉ đối mặt nguy cơ an ninh mà còn thiếu bảo hiểm trong bối cảnh xung đột chưa hạ nhiệt.

Trong khi đó, kế hoạch hỗ trợ tàu thuyền của Mỹ được kỳ vọng chỉ tạo ra tác động hạn chế trong giai đoạn đầu, do phạm vi triển khai còn hẹp.

Dữ liệu vận tải thực tế cho thấy mức độ đình trệ nghiêm trọng: từ cuối tuần qua, số lượng tàu chở dầu đi qua eo biển ở mức rất thấp, trung bình dưới 10 tàu, phản ánh rõ tâm lý thận trọng của thị trường trước rủi ro leo thang.

Trong phiên châu Âu, thị trường sẽ đón nhận số liệu PMI cuối cùng của các nền kinh tế lớn trong Khu vực đồng euro, sau khi bị trì hoãn do kỳ nghỉ Labour Day. Tuy nhiên, dữ liệu này khó có khả năng làm thay đổi định hướng chính sách của European Central Bank, nên phản ứng của thị trường dự kiến sẽ khá hạn chế.

Trong phiên Mỹ, lịch kinh tế khá thưa thớt, với điểm nhấn là dữ liệu đơn đặt hàng nhà máy. Dù vậy, chỉ số này không đủ sức ảnh hưởng đến lập trường của Fed, nên nhiều khả năng cũng sẽ không được thị trường chú ý nhiều.

Sự chú ý vẫn tập trung chủ yếu vào diễn biến giữa Mỹ và Iran, đặc biệt là kế hoạch mới của Donald Trump nhằm hỗ trợ tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz.

Các hợp đồng quyền chọn EUR/USD đáo hạn quanh vùng 1.1700–1.1750 hiện nằm sát giá giao dịch, nhưng diễn biến gần đây cho thấy ảnh hưởng từ các mốc này khá hạn chế. Vùng hỗ trợ đáng chú ý vẫn là đường MA 200 ngày quanh 1.1675, trong khi đà tăng nhiều khả năng bị chặn gần 1.1800.

Trong điều kiện giao dịch trầm lắng đầu tuần, biến động có thể tiếp tục bị “giam” trong vùng giá liên quan đến các mức đáo hạn, thay vì tạo ra xu hướng rõ ràng. Những chuyển động đáng kể hơn sẽ phụ thuộc vào việc phá vỡ các ngưỡng kỹ thuật quan trọng.

Với AUD/USD, mức đáo hạn tại 0.7200 không mang nhiều ý nghĩa kỹ thuật, nên tác động dự kiến khá mờ nhạt — chủ yếu đóng vai trò như một vùng đỡ nhẹ trong bối cảnh thị trường đi ngang.

Tâm lý chung vẫn xoay quanh khẩu vị rủi ro, hiện nghiêng về trạng thái lạc quan thận trọng, kế thừa đà từ tuần trước. Tuy nhiên, yếu tố địa chính trị tiếp tục phủ bóng.

Mỹ đang triển khai chiến dịch hỗ trợ lưu thông qua Strait of Hormuz, nhưng tác động trước mắt có thể chỉ mang tính tạm thời. Trong khi đó, Donald Trump tỏ ra không hài lòng với đề xuất hòa bình từ Iran, cho thấy tiến trình đàm phán vẫn bế tắc.

Hệ quả là đồng USD vẫn thiếu động lực rõ ràng, đồng thời thị trường cũng phải dè chừng khả năng can thiệp tỷ giá từ Japan đối với đồng yên.

Thông tin này gắn liền với các tiêu đề báo chí trước đó về việc Mỹ đang có những động thái can thiệp nhằm giúp dẫn đường cho tàu thuyền thoát khỏi Eo biển Hormuz. Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) đã xác nhận thông tin trên, nhưng đồng thời tái khẳng định rằng mức độ an ninh tại Eo biển Hormuz vẫn đang ở mức nguy kịch trong giai đoạn này, do các chiến dịch quân sự trong khu vực vẫn đang tiếp diễn như trước. Dẫu vậy, ít nhất Mỹ cũng đã thiết lập được một khu vực an ninh tăng cường để hỗ trợ một phần hoạt động lưu thông qua eo biển, và khu vực này sẽ nằm ở phía nam của hệ thống phân luồng giao thông (TSS - Traffic Separation Scheme).

Mặc dù tin tức này có vẻ tích cực, nhưng hãy cùng phân tích kỹ hơn trên bản đồ để hiểu ý nghĩa thực sự của nó.

Có vẻ như Mỹ đã thành công trong việc giảm thiểu hoặc đẩy lùi phần nào sự hiện diện của lực lượng Iran tại khu vực được cho là nguy hiểm. Khu vực đó nằm ở phía nam của TSS thông thường (vùng được khoanh tròn), chứ không phải là tuyến TSS do Iran thiết lập kể từ khi cuộc chiến nổ ra.

Để nắm rõ bối cảnh hơn: Nếu bất kỳ tàu thuyền nào muốn đi qua eo biển vào lúc này, họ buộc phải tuân thủ TSS của Iran nhưng gần như chắc chắn sẽ bị quân đội nước này ép quay đầu. Còn nếu muốn bí mật vượt qua, các tàu sẽ phải đi qua khu vực nguy hiểm (vùng kẻ ô) và đối mặt với rủi ro bị tấn công bởi tên lửa hoặc máy bay không người lái (drone).

UKMTO cho biết các tàu thuyền lựa chọn lưu thông với sự hỗ trợ của Mỹ nên cân nhắc tuyến đường đi qua lãnh hải của Oman ở phía nam TSS. Tuy nhiên, cơ quan này cũng cảnh báo các thủy thủ nên chuẩn bị tinh thần đối mặt với sự hiện diện dày đặc hơn của lực lượng hải quân, các tư thế phòng vệ lực lượng được tăng cường và khả năng bị gọi hỏi qua tần số vô tuyến VHF nếu họ quyết định tiếp tục hành trình.

Về bản chất, diễn biến này không đồng nghĩa với việc chúng ta sẽ sớm chứng kiến một sự gia tăng mạnh mẽ về số lượng tàu thuyền qua lại eo biển. Kịch bản tốt nhất cũng chỉ là sự lưu thông diễn ra theo kiểu "nhỏ giọt" chậm chạp, nhưng nếu xét đến những rủi ro đi kèm, nó có thể không mang lại bất kỳ tác động thực chất nào đáng kể. Vì vậy, chúng ta sẽ phải tiếp tục chờ đợi và quan sát.

Hôm nay có thể là một ngày nghỉ lễ của thị trường Nhật Bản, nhưng thị trường ngoại hối vẫn luôn hoạt động. Giữa bối cảnh thanh khoản mỏng hơn, có vẻ như Bộ Tài chính Nhật Bản (MOF) đã chỉ đạo Ngân hàng Trung ương (BoJ) can thiệp một lần nữa vào hôm nay. Động thái mới nhất diễn ra khi tỷ giá USD/JPY chật vật leo ngược trở lại lên trên mức 157.00, trước khi phải hứng chịu lực bán tháo mạnh mẽ.

Nhìn vào biểu đồ, có vẻ như hiện tại chúng ta đang dần nhận diện được "ngưỡng chịu đựng" của giới chức Nhật Bản. Cú sụt giảm vào hôm thứ Sáu cũng xảy ra sau nhịp bứt phá lên trên mốc 157.00 nhưng vào thời điểm gần cuối phiên giao dịch tại Tokyo.

Thú vị thay, đà giảm dường như đã vấp phải lực mua mạnh khi tiến sát vùng 155.50 - 155.70. Và kịch bản đó thực tế đã diễn ra kể từ thứ Năm tuần trước.

Ngay cả khi được báo cáo đã chi tới 35 tỷ USD cho đợt can thiệp vào thời điểm đó, và rất có thể đã chi nhiều hơn thế vào thứ Sáu cũng như ngày hôm nay, giới chức Nhật Bản vẫn đang gặp khó trong việc bẻ gãy xu hướng của thị trường này.

Động lượng tăng giá cũng vấp phải một mức trần kỹ thuật từ đường trung bình động 100 ngày (MA100), được ghi nhận tại mức 157.26. Vì vậy, đó có lẽ là một ngưỡng phòng thủ kỹ thuật tiềm năng mà họ đang muốn vạch ra ranh giới, cũng như sẵn sàng chặn đứng bất kỳ nhịp nảy bật nào vượt trở lại mốc 157.00. Ít nhất là trong thời điểm hiện tại.

Câu hỏi đặt ra lúc này là MOF có bao nhiêu quyết tâm trong việc cố gắng đánh sập niềm tin tiếp tục bán khống đồng Yen của giới giao dịch? Bức tranh nền tảng vĩ mô chắc chắn đang chống lại họ khi mọi yếu tố lúc này đều đang tiêu cực áp đảo đối với đồng Yen.

Cũng nên nhớ rằng, mặc dù Nhật Bản sở hữu một "kho vũ khí" khổng lồ dưới dạng dự trữ ngoại hối để đối phó với tình hình, nhưng không phải toàn bộ số đó đều là tiền mặt có tính thanh khoản cao. Một phần lớn trong kho dự trữ này bị ràng buộc vào các loại chứng khoán nước ngoài, và điều đó vẫn có thể tạo ra một tình thế đầy rắc rối cho Tokyo.

• Cú sụt giảm chớp nhoáng của tỷ giá USD/JPY
• Trước đó: Đợt can thiệp 35 tỷ USD của Tokyo

Đợt can thiệp này đã diễn ra vào tuần trước, và giới chức Nhật Bản cũng đã lên tiếng cảnh báo sẽ có thêm các đợt can thiệp khác nếu cần thiết. Họ cho biết Nhật Bản vẫn đang duy trì liên lạc chặt chẽ với giới chức Mỹ về các vấn đề tiền tệ, đồng thời tiếp tục đánh giá những biến động gần đây của đồng Yen hoàn toàn mang tính chất đầu cơ.

Tóm tắt nhanh:

• Phiên giao dịch Châu Á - Thái Bình Dương diễn ra ảm đạm do Nhật Bản và Trung Quốc nghỉ lễ; tỷ giá USD/JPY giảm nhẹ đầu phiên trước khi nhích dần lên trong ngày.
• Ông Trump công bố "Dự án Tự do" để dẫn đường cho các tàu trung lập qua Eo biển Hormuz; Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cam kết điều động các tàu khu trục, 15,000 binh sĩ và hơn 100 máy bay để hỗ trợ chiến dịch.
• Tờ Wall Street Journal và các quan chức Mỹ đính chính rằng sẽ không có hoạt động hộ tống hải quân chính thức; tuy nhiên đợt triển khai của CENTCOM khiến tuyên bố này trở nên phức tạp.
• Người đứng đầu ủy ban an ninh quốc hội Iran bác bỏ Dự án Tự do, coi đây là hành động vi phạm lệnh ngừng bắn.
• Một tàu chở dầu bị tấn công bằng vật thể bay lạ cách Fujairah 78 hải lý về phía Bắc, ngay trước thềm thông báo của ông Trump.
• Bộ Ngoại giao Iran cho biết đề xuất 14 điểm của họ chỉ bao gồm việc chấm dứt hành động gây hấn của Mỹ - Israel; không bao gồm vấn đề hạt nhân. Trong khi đó, ông Trump nói không hài lòng với các đề xuất của Iran nhưng lại mô tả các cuộc đàm phán đang diễn ra "rất tốt đẹp".
• Chủ tịch Fed khu vực Minneapolis Kashkari cảnh báo chiến tranh Iran làm tăng rủi ro lạm phát và có thể buộc Fed phải tăng lãi suất.
• Úc và Nhật Bản ký kết các thỏa thuận về an ninh kinh tế, khoáng sản thiết yếu và quốc phòng.
• Bitcoin vượt mốc 80,000 USD lần đầu tiên kể từ cuối tháng 1.
• Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA) sẽ công bố quyết định lãi suất vào lúc 11:30 trưa thứ Ba (theo giờ Việt Nam); thị trường kỳ vọng rộng rãi về một đợt tăng lãi suất với mức định giá vượt 75%.

Thanh khoản mỏng là nét đặc trưng của phiên giao dịch Châu Á - Thái Bình Dương vào thứ Hai khi cả Nhật Bản và Trung Quốc đại lục đều đóng cửa nghỉ lễ. Tỷ giá USD/JPY chứng kiến đôi chút biến động đầu phiên trước khi cặp tiền này nhích dần lên trong phần còn lại của ngày. Các cặp tiền tệ chính giao dịch trong biên độ hẹp xuyên suốt phiên. Đồng AUD duy trì trạng thái chờ đợi trước thềm quyết định chính sách của Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA) vào ngày mai.

Những diễn biến tại Trung Đông tiến triển nhanh chóng và chi phối hoàn toàn câu chuyện của phiên giao dịch. Tổng thống Trump thông báo trên nền tảng Truth Social rằng Mỹ sẽ bắt đầu dẫn đường an toàn cho các tàu trung lập ra khỏi Eo biển Hormuz trong một chiến dịch mang tên "Dự án Tự do". Ông mô tả động thái này như một cử chỉ nhân đạo dành cho các quốc gia bị cuốn vào một cuộc xung đột không do họ gây ra. Ông Trump cũng đanh thép cảnh báo rằng mọi hành vi can thiệp vào quá trình này sẽ bị xử lý mạnh tay.

Một quan chức cấp cao của Mỹ chia sẻ với tờ Wall Street Journal rằng sáng kiến này sẽ không bao gồm việc các tàu chiến của Hải quân Mỹ chính thức hộ tống tàu thuyền, thay vào đó, đây là một khuôn khổ phối hợp giữa các quốc gia, công ty bảo hiểm và tổ chức hàng hải. Tuy nhiên, cách giải thích đó nhanh chóng trở nên rắc rối trước thông báo từ CENTCOM, xác nhận rằng hỗ trợ quân sự cho Dự án Tự do sẽ bắt đầu từ ngày 4/5. Chiến dịch sẽ có sự tham gia của các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường, hơn 100 máy bay trên bộ và trên biển, các nền tảng không người lái đa miền và 15,000 quân nhân được điều động đến eo biển này. Nhiệm vụ bao gồm việc liên tục cập nhật cho các tàu bè về những tuyến đường di chuyển an toàn nhất và sẵn sàng can thiệp nếu tàu hoặc máy bay thù địch của Iran cố ý thách thức hoạt động hàng hải thương mại.

Phản ứng của Iran vô cùng dứt khoát. Người đứng đầu Ủy ban An ninh Quốc gia của quốc hội nước này đã thẳng thừng bác bỏ Dự án Tự do, cảnh báo rằng bất kỳ sự can thiệp nào của Mỹ vào hoạt động quản lý hàng hải tại eo biển Hormuz sẽ cấu thành hành vi vi phạm lệnh ngừng bắn.

Trên mặt trận ngoại giao, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran xác nhận đề xuất 14 điểm mà Tehran gửi tới Washington chỉ tập trung duy nhất vào việc chấm dứt hành vi gây hấn của Mỹ - Israel và không bao gồm các chương trình hạt nhân. Về phía Mỹ, ông Trump cho biết ông không hài lòng với các đề xuất của Iran, mặc dù trước đó ông đã chia sẻ với các phóng viên sau khi bước xuống từ chuyên cơ Không Lực Một vào tối Chủ nhật rằng các cuộc đàm phán đang diễn ra "rất tốt đẹp" mà không đi sâu vào chi tiết.

Theo Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO), một tàu chở dầu đã bị tấn công bởi nhiều vật thể bay không xác định trên hành lang Oman của eo biển này, cách Fujairah, UAE 78 hải lý về phía bắc. Vụ tấn công xảy ra ngay trước khi ông Trump công bố Dự án Tự do.

Về mặt kinh tế vĩ mô, Chủ tịch Fed Kashkari nhắc lại quan điểm rằng cuộc chiến tại Iran làm tăng rủi ro lạm phát và có thể đòi hỏi các đợt tăng lãi suất. Ông nhấn mạnh Fed không thể phát tín hiệu cắt giảm khi eo biển Hormuz vẫn đang bị phong tỏa. Ở một diễn biến khác, Úc và Nhật Bản đã ký kết một gói thỏa thuận bao trùm các lĩnh vực an ninh kinh tế, khoáng sản thiết yếu và hợp tác quốc phòng.

Bitcoin đã bứt phá qua ngưỡng 80,000 USD lần đầu tiên kể từ cuối tháng 1, mang đến một trong những tín hiệu tích cực hiếm hoi cho nhóm tài sản rủi ro trong phiên.

Quyết định lãi suất của RBA dự kiến sẽ được công bố vào lúc 11:30 trưa thứ Ba (theo giờ Việt Nam). Một đợt tăng 0.25% (25 điểm cơ bản) đang được kỳ vọng rộng rãi, với mức định giá của thị trường vượt mốc 75%, mặc dù quyết định này nhiều khả năng sẽ lại là một cuộc bỏ phiếu chia rẽ từ các thành viên. Tỷ giá AUD/USD tiếp tục giữ biên độ hẹp trong suốt phiên trước thềm thông báo quan trọng này.

Ngân hàng ANZ vừa đưa ra dự báo giá dầu Brent sẽ duy trì trên ngưỡng 90 USD/thùng trong suốt phần còn lại của năm 2026 và dao động trong khoảng 80 - 85 USD/thùng vào năm 2027. Đáng chú ý, giá dầu hoàn toàn có thể bứt phá lên trên mốc 100 USD/thùng nếu quá trình phục hồi tại khu vực Vịnh Ba Tư bị đình trệ cho đến cuối năm 2027. Ở chiều ngược lại, một thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran có thể là chất xúc tác kéo dầu Brent lùi về vùng 83 - 87 USD/thùng.

Tóm tắt nội dung:

• ANZ dự báo dầu thô Brent duy trì trên mức 90 USD/thùng trong phần còn lại của năm 2026 và đạt biên độ 80 - 85 USD/thùng vào năm 2027.
• ANZ nhận định thị trường dầu mỏ toàn cầu sẽ thâm hụt 1.6 triệu thùng/ngày trong năm 2026, dựa trên giả định nguồn cung tăng lên và nhu cầu suy yếu trong quý 4 năm nay.
• Ngân hàng này cảnh báo giá dầu có thể neo trên 100 USD/thùng trong phần lớn năm 2027 nếu tiến trình phục hồi tại khu vực Vịnh Ba Tư bị trì hoãn cho đến tận cuối năm đó.
• ANZ xác định một thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran sẽ là kịch bản giảm giá (downside scenario) chính đối với giá dầu, có khả năng đẩy giá dầu Brent lùi về quanh mốc 83 - 87 USD/thùng.

ANZ vừa phát hành một trong những bộ khung phân tích giá dầu chi tiết nhất từng xuất hiện từ khối ngân hàng kể từ khi Eo biển Hormuz bị đóng sập. Theo đó, tổ chức này dự báo dầu thô Brent sẽ neo trên 90 USD/thùng trong thời gian còn lại của năm 2026 trước khi hạ nhiệt dần về vùng 80 - 85 USD/thùng vào năm 2027. Tuy nhiên, họ cũng gióng lên hồi chuông cảnh báo về một kịch bản trong đó giá dầu tiếp tục lơ lửng trên mốc 100 USD trong phần lớn năm tới nếu quá trình phục hồi tại Vịnh Ba Tư bị đẩy lùi đến tận cuối năm 2027.

Trong kịch bản cơ sở (base case) cho năm 2026, ANZ cho rằng thị trường dầu mỏ toàn cầu sẽ ghi nhận mức thâm hụt 1.6 triệu thùng/ngày, một con số đã phản ánh kỳ vọng về sự gia tăng nguồn cung và đà suy yếu của nhu cầu trong quý 4. Mức tăng nguồn cung đó phản ánh sự bình thường hóa dần dần năng lực sản xuất và xuất khẩu khi cuộc xung đột lắng dịu, trong khi sự hạ nhiệt của nhu cầu trong quý 4 lại khắc họa lực cản kinh tế mà giá năng lượng leo thang đang ngày càng đè nặng lên các quốc gia tiêu thụ lớn. Dẫu vậy, ngay cả khi các giả định này thành hiện thực, thị trường vẫn sẽ chìm sâu trong trạng thái thâm hụt xuyên suốt cả năm, qua đó củng cố vững chắc cho dự báo giá dầu trên 90 USD.

Bức tranh năm 2027 mở ra một loạt các kịch bản với biên độ rộng hơn, gắn liền trực tiếp với tốc độ phục hồi cơ sở hạ tầng tại Vịnh Ba Tư. Kịch bản cơ sở của ANZ đặt giá dầu vào khoảng 80 - 85 USD, ngụ ý một đợt suy giảm đáng kể so với mặt bằng năm 2026 khi các nút thắt nguồn cung dần được tháo gỡ và thị trường tiến gần hơn đến điểm cân bằng. Tuy nhiên, ngân hàng này lưu ý rằng nếu quá trình phục hồi trong khu vực bị đình trệ cho đến những tháng cuối cùng của năm 2027, giá dầu hoàn toàn có thể trụ vững trên ngưỡng 100 USD trong phần lớn năm đó — một kịch bản sẽ kéo dài áp lực lạm phát đang phủ bóng lên các khung chính sách của các ngân hàng trung ương trên toàn cầu.

Ở chiều ngược lại, kịch bản giảm giá mà ANZ xác định là một thỏa thuận hòa bình Mỹ - Iran. Ngân hàng ước tính sự kiện này có thể kéo giá dầu Brent lùi sâu về vùng 83 - 87 USD/thùng. Mức đáy này nằm thấp hơn rất nhiều so với mặt bằng giá hiện tại, khắc họa rõ nét quy mô khổng lồ của phần bù rủi ro địa chính trị đang được phản ánh vào giá dầu. Khoảng cách giữa kịch bản thỏa thuận hòa bình và kịch bản phục hồi trì hoãn — có thể lên tới 15 đến 20 USD/thùng hoặc hơn — chính là biên độ kết quả mà thị trường đang phải định giá đồng thời, với các cuộc đàm phán ngoại giao, động thái quân sự và công suất cơ sở hạ tầng đều được đưa lên bàn tính.

Bản phân tích của ANZ được đưa ra giữa thời điểm ngày càng nhiều ngân hàng trung ương, từ Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK) đến Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), đang phải điều chỉnh lại triển vọng lãi suất để ứng phó với hệ lụy lạm phát từ việc giá dầu neo cao dai dẳng. Với việc kịch bản cơ sở cho rằng dầu Brent sẽ đóng đinh trên mức 90 USD từ nay đến cuối năm, áp lực buộc các cơ quan này phải thắt chặt chính sách thay vì nới lỏng khó có thể suy giảm trong ngắn hạn.

Các dự báo của ANZ đang nằm ở phía hawkish nhất của sự đồng thuận chung trên thị trường, đồng thời củng cố quan điểm rằng tình trạng thâm hụt nguồn cung trên thị trường dầu mỏ mang tính cấu trúc chứ không phải là nhất thời, miễn là quá trình phục hồi tại Vịnh Ba Tư còn bị trì hoãn. Giả định thâm hụt 1.6 triệu thùng/ngày cho năm 2026 mang một sức nặng đặc biệt bởi nó vốn được xây dựng trên cơ sở kỳ vọng nguồn cung sẽ tăng và nhu cầu sẽ giảm trong quý 4. Điều này đồng nghĩa với việc bất kỳ sự trượt dốc nào trong các giả định đó cũng sẽ chỉ khoét sâu thêm mức thâm hụt và đẩy giá dầu vọt lên cao hơn nữa.

Kịch bản 100 USD+ trong phần lớn năm 2027 không phải là kịch bản cơ sở của ANZ, nhưng các điều kiện để kích hoạt nó — một sự phục hồi tại Vịnh Ba Tư bị lùi đến tận cuối năm 2027 — là hoàn toàn khả thi nếu xét đến những thiệt hại cơ sở hạ tầng đã được ghi nhận.

Ở thái cực còn lại, kịch bản thỏa thuận hòa bình từ 83 - 87 USD mang lại cho giới giao dịch một mỏ neo giảm giá (downside anchor) rõ ràng, mặc dù khoảng cách giữa vùng giá đó và mức giá hiện tại phản ánh chính xác mức độ khổng lồ của phần bù rủi ro địa chính trị mà thị trường đang phải gánh chịu.

Phó Thống đốc Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BoK) Ryoo Sang-dai cho rằng đã đến lúc cân nhắc tăng lãi suất, với định hướng sẽ chuyển sang chính sách hawkish tại cuộc họp ngày 28/5 dưới thời tân Thống đốc Shin Hyun-song.
Tóm tắt:

• BOK phát tín hiệu sẽ chuyển sang lập trường hawkish và cân nhắc tăng lãi suất tại cuộc họp sắp tới.
• Tăng trưởng duy trì trên 2.0%, lạm phát trên 2.2%, khiến việc cắt giảm lãi suất không còn phù hợp.
• Áp lực lạm phát vẫn cao dù đã có các biện pháp như kiểm soát giá nhiên liệu.
• BoK trước đó giữ nguyên lãi suất do bất ổn từ chiến tranh Iran.
• Kinh tế Hàn Quốc tăng trưởng mạnh nhất gần 6 năm nhờ xuất khẩu chip.
• Đồng won ở mức thấp 17 năm (~1,470–1,480/USD) nhưng chưa bị coi là rủi ro nghiêm trọng.
• Cuộc họp ngày 28/5 sẽ là lần đầu dưới thời tân Thống đốc Shin Hyun-song.

Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc đang chuẩn bị chuyển sang thắt chặt chính sách tiền tệ, khi Phó Thống đốc Ryoo Sang-dai cho biết đã đến lúc cân nhắc tăng lãi suất và định hướng chính sách hawkish rõ ràng hơn tại cuộc họp cuối tháng.
Phó Thống đốc Ryoo cho rằng kể từ tháng 4, bức tranh kinh tế đã rõ ràng hơn với tăng trưởng trên 2% và lạm phát vượt 2.2%, do đó giai đoạn cắt giảm lãi suất đã kết thúc và trọng tâm chính sách chuyển sang khả năng tăng lãi suất.
Ông cũng nhấn mạnh áp lực lạm phát vẫn cao dù chính phủ đã áp dụng các biện pháp như giới hạn giá nhiên liệu, cho thấy tác động từ chiến tranh Iran lên chi phí năng lượng vẫn đang lan rộng trong nền kinh tế.
Bối cảnh kinh tế Hàn Quốc tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc thắt chặt so với một số nước trong khu vực. Nền kinh tế vừa ghi nhận mức tăng trưởng quý nhanh nhất trong gần 6 năm, chủ yếu nhờ xuất khẩu chip.Ông Ryoo cũng cho rằng sự phụ thuộc vào ngành bán dẫn không phải là rủi ro lớn trong chu kỳ hiện tại.
Đồng won yếu là yếu tố gia tăng áp lực lạm phát. Tỷ giá đang ở mức thấp nhất 17 năm (~1,470–1,480/USD), làm tăng chi phí nhập khẩu, đặc biệt trong bối cảnh giá năng lượng toàn cầu cao do gián đoạn tại eo Hormuz.
Cuộc họp ngày 28/5 mang ý nghĩa quan trọng khi là lần đầu do tân Thống đốc Shin Hyun-song chủ trì. Tín hiệu hawkish từ Ryoo đặt kỳ vọng rằng chính sách có thể nghiêng về thắt chặt, dù vẫn còn khả năng thận trọng tùy theo quyết định của lãnh đạo mới.
Việc BoK chuyển sang chính sách hawkish cho thấy thêm một ngân hàng trung ương châu Á đang cân nhắc tăng lãi suất trước áp lực lạm phát từ chiến tranh Iran, cùng xu hướng với Fed, BOJ và RBA.
Đồng won yếu tiếp tục làm trầm trọng thêm lạm phát do tăng chi phí nhập khẩu, trong khi xuất khẩu chip giúp duy trì tăng trưởng. Tuy nhiên, tín hiệu rõ ràng về việc định hướng chính sách hawkish sẽ khiến thị trường khó kỳ vọng vào một kịch bản nới lỏng dưới thời tân Thống đốc Shin.
 

Thành viên RBNZ – Giáo sư Prasanna Gai cho rằng cú sốc nguồn cung từ eo biển Hormuz không đồng nghĩa với việc phải thắt chặt chính sách ngay lập tức, dù nó làm tăng lãi suất trung tính. Việc tăng lãi suất sớm chỉ phù hợp khi mức độ đồng bộ toàn cầu cao.
Tóm tắt:

• Gai cho rằng cú sốc Hormuz không hàm ý cần thắt chặt chính sách một cách phản xạ.
• Việc tăng lãi suất sớm chỉ cần thiết khi các nền kinh tế có mức độ đồng bộ cao và có cơ chế phối hợp rõ ràng.
• Điều kiện hiện tại phù hợp với cách tiếp cận “look-through” – bỏ qua cú sốc cung tạm thời.
• Tuy nhiên, cú sốc này đã làm tăng lãi suất trung tính.

Một thành viên của Ngân hàng Trung ương New Zealand (RBNZ) cho rằng việc gián đoạn dầu khí qua eo Hormuz không tự động biện minh cho việc tăng lãi suất, mà nên áp dụng cách tiếp cận “look-through” – tức là không phản ứng mạnh với cú sốc cung.
Gai nhấn mạnh rằng cú sốc này không tạo ra thiên hướng thắt chặt ngay lập tức. Quan điểm này mang tính ôn hòa hơn so với nhiều ngân hàng trung ương khác như Fed, nơi đã xuất hiện các tín hiệu hawkish liên quan đến lạm phát do Hormuz.
Ông cũng lưu ý rằng việc tăng lãi suất sớm chỉ hợp lý khi các nền kinh tế có sự đồng bộ cao và có cơ chế phối hợp chính sách rõ ràng – điều mà hiện tại chưa xảy ra.
Theo khuôn khổ truyền thống, cú sốc giá năng lượng thường được xem là tạm thời, và việc thắt chặt chính sách có thể làm giảm cầu không cần thiết, khiến thiệt hại kinh tế lớn hơn. Tuy nhiên, cách tiếp cận này đang bị đặt dấu hỏi khi lạm phát toàn cầu trở nên dai dẳng hơn.
Dù vậy, Gai thừa nhận một tác động dài hạn: cú sốc Hormuz đã làm tăng lãi suất trung tính – tức mức lãi suất không kích thích cũng không kìm hãm nền kinh tế. Điều này hàm ý rằng mức độ “thắt chặt thực tế” hiện tại có thể thấp hơn so với cảm nhận, và ngưỡng cho các đợt tăng lãi suất trong tương lai cũng cao hơn.
Những phát biểu này tạo ra một góc nhìn dovish  trong bối cảnh nhiều ngân hàng trung ương đang nghiêng về hawkish sau cú sốc Hormuz. Việc RBNZ có giữ lập trường này hay không sẽ phụ thuộc vào thời gian gián đoạn kéo dài bao lâu và kỳ vọng lạm phát có được kiểm soát hay không.
Quan điểm của Gai đi ngược lại xu hướng hawkish của một số ngân hàng trung ương như Fed hay RBA. Bằng cách nhấn mạnh cách tiếp cận “look-through”, ông cho thấy New Zealand có thể đi theo hướng chính sách khác so với các nước đang cân nhắc tăng lãi suất.
Tuy nhiên, việc lãi suất trung tính tăng là yếu tố quan trọng, vì nó cho thấy nền tảng cho các đợt thắt chặt trong tương lai cao hơn trước. Điều này có thể gây áp lực giảm nhẹ lên đồng NZD so với USD hoặc AUD, đồng thời làm tăng chi phí nhập khẩu trong bối cảnh giá năng lượng vẫn cao.
Giáo sư Prasanna Gai là thành viên độc lập của Ủy ban Chính sách Tiền tệ RBNZ, từng làm việc tại Ngân hàng Anh và giảng dạy tại Đại học Quốc gia Úc, đồng thời có kinh nghiệm nghiên cứu về kinh tế quốc tế và ổn định tài chính.
Bối cảnh kinh tế New Zealand yếu cũng là yếu tố quan trọng. Nước này đã giảm lãi suất mạnh trong năm 2025 để hỗ trợ tăng trưởng, nên việc bỏ qua cú sốc cung dễ được chấp nhận hơn so với các nền kinh tế khác. Việc thừa nhận lãi suất trung tính tăng cho thấy Gai không phủ nhận tác động của Hormuz, mà chỉ cho rằng chưa cần thắt chặt ngay. Đây là một lập trường mang tính học thuật nhưng cũng phù hợp với thực trạng kinh tế hiện tại.
 

Quan chức Mỹ cho biết Hải quân sẽ không chính thức hộ tống tàu thương mại qua eo biển Hormuz mà chỉ hoạt động gần đó và cung cấp dữ liệu về các tuyến hàng hải an toàn, theo Axios.
Tóm tắt:

• Sáng kiến Hormuz mới của Mỹ sẽ không bao gồm việc Hải quân chính thức hộ tống tàu thương mại, theo hai quan chức Mỹ được Axios dẫn lời.
• Các tàu Hải quân Mỹ sẽ hiện diện trong khu vực để can thiệp nếu lực lượng Iran tấn công tàu thương mại đi qua eo biển.
• Hải quân Mỹ sẽ cung cấp thông tin về các tuyến hàng hải an toàn, đặc biệt là những tuyến không bị gài mìn bởi Iran.
• Trước đó, The Wall Street Journal cũng đưa tin rằng “Project Freedom” là một cơ chế phối hợp, không phải chiến dịch hộ tống quân sự – phù hợp với thông tin mới.
• Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết chiến dịch có sự tham gia của tàu khu trục tên lửa, hơn 100 máy bay, phương tiện không người lái và khoảng 15.000 binh sĩ.
• Iran cảnh báo mọi sự can thiệp của Mỹ vào hoạt động hàng hải tại Hormuz đều có thể bị coi là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.

Hải quân Mỹ sẽ không trực tiếp hộ tống tàu thương mại qua eo biển Hormuz trong khuôn khổ sáng kiến “Project Freedom” của Tổng thống Trump, theo hai quan chức Mỹ. Thông tin này phù hợp với báo cáo trước đó của Wall Street Journal, nhưng lại phần nào mâu thuẫn với quy mô lực lượng lớn mà CENTCOM đã triển khai.
Theo các quan chức, tàu Hải quân Mỹ sẽ hoạt động gần các tuyến vận tải để sẵn sàng can thiệp nếu Iran tấn công. Đồng thời, Mỹ sẽ cung cấp thông tin định vị cho tàu thương mại, đặc biệt là các tuyến đường không bị gài mìn bởi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) – một trong những rủi ro lớn nhất tại khu vực kể từ khi xung đột bùng phát.
Cách tiếp cận này cho thấy chiến dịch không phải là hộ tống trực tiếp, nhưng cũng không đơn thuần là giám sát. Các tàu thương mại sẽ di chuyển theo những tuyến được đánh giá an toàn, trong khi tàu chiến Mỹ đóng vai trò răn đe và phản ứng nhanh. Hiệu quả của mô hình này phụ thuộc lớn vào hành động của Iran.
Tuy nhiên, Iran vẫn giữ lập trường cứng rắn. Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia của Quốc hội Iran, Ebrahim Azizi, cảnh báo rằng bất kỳ sự can thiệp nào của Mỹ vào hoạt động hàng hải tại Hormuz đều bị xem là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn. Iran không phân biệt giữa việc hộ tống hay chỉ hiện diện quân sự, mà coi sự có mặt của Mỹ là “lằn ranh đỏ”.
Khoảng cách giữa cách Mỹ mô tả chiến dịch như một cơ chế phối hợp nhân đạo và thực tế triển khai lực lượng lớn (tàu chiến, 15.000 binh sĩ, hơn 100 máy bay) vẫn còn khó dung hòa. Dù báo cáo của Axios làm rõ cách vận hành hàng ngày, bản chất chiến lược không thay đổi: Mỹ đang đưa lực lượng quân sự đáng kể vào khu vực mà Iran coi là lợi thế chiến lược, và Tehran xem đây là hành động khiêu khích.
Eo biển Hormuz từng vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu và khí toàn cầu trước khi bị gián đoạn bởi xung đột, và câu hỏi về việc ai kiểm soát quá trình mở lại tuyến vận tải này vẫn chưa có lời giải.
Việc làm rõ rằng Mỹ không hộ tống trực tiếp giúp giảm bớt lo ngại về kịch bản quân sự toàn diện, nhưng rủi ro thực tế đối với tàu thương mại vẫn chưa giảm đáng kể. Lực lượng Iran vẫn hiện diện, mìn biển vẫn là mối đe dọa, và việc tàu Mỹ chỉ hoạt động gần đó tạo ra khoảng trống mà Iran có thể khai thác mà không gây xung đột trực tiếp.
Đối với các công ty bảo hiểm và chủ tàu vốn đã chịu chi phí rủi ro chiến tranh cao, sự khác biệt giữa “được hộ tống” và “được giám sát từ xa” có thể không quá quan trọng. Thị trường dầu cũng nhận thấy rằng tuyến Hormuz vẫn bị hạn chế về chức năng, bất kể cách Mỹ triển khai lực lượng ra sao.
 

Commonwealth Bank dự báo RBA sẽ tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản lên 4.35% vào ngày 5/5, nhưng cảnh báo quyết định vẫn rất cân nhắc trong bối cảnh lạm phát do chiến tranh Iran và niềm tin tiêu dùng suy yếu.
Tóm tắt:

• Các nhà kinh tế của Commonwealth Bank of Australia (CBA) dự báo Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA) sẽ nâng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản lên 4.35% tại cuộc họp tháng 5, nhưng cho rằng quyết định này mang tính “cân não” và rủi ro hơn so với đợt tăng tháng 3.
• Lập luận ủng hộ tăng lãi suất dựa trên việc lạm phát vẫn cao, thị trường lao động còn thắt chặt với tỷ lệ thất nghiệp 4.3%, và chi phí từ chiến tranh Iran đang được chuyển vào giá nhanh hơn dự kiến.
• Tuy nhiên, lý do để giữ nguyên lãi suất cũng mạnh lên khi CPI điều chỉnh quý I/2026 chỉ tăng 0.8%, thấp hơn kỳ vọng 0.9%, cùng với sự suy giảm mạnh của niềm tin doanh nghiệp và người tiêu dùng, và dấu hiệu chững lại ở thị trường nhà ở Sydney và Melbourne.
• CBA dự báo báo cáo Chính sách Tiền tệ mới của RBA sẽ phản ánh tăng trưởng GDP thấp hơn, lạm phát cao hơn (đỉnh 5.1% tổng thể và 3.8% điều chỉnh) và tỷ lệ thất nghiệp cao hơn, chủ yếu do tác động từ chiến tranh Iran và lãi suất cao.
• Giả định giá dầu của RBA trong tháng 2 là 64 USD/thùng đã trở nên lỗi thời khi dầu Brent hiện khoảng 110 USD/thùng, trong khi chỉ số tỷ giá thương mại của AUD cao hơn khoảng 3% và lộ trình lãi suất cao hơn khoảng 60 điểm cơ bản so với dự báo trước đó.
• Sau tháng 5, CBA kỳ vọng RBA sẽ tạm dừng khi nền kinh tế chịu áp lực từ ba lần tăng lãi suất và giá năng lượng cao, dù việc chiến tranh kết thúc nhanh có thể mở lại khả năng thắt chặt thêm.
• Thị trường đang định giá xác suất tăng lãi suất trong tháng 5 ở mức trên 75%.

Các nhà kinh tế của CBA cho rằng RBA nhiều khả năng sẽ nâng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản lên 4.35% trong cuộc họp tháng 5, nhưng nhấn mạnh đây là một quyết định rất cân nhắc, thậm chí rủi ro hơn so với lần tăng lãi suất trước đó vào tháng 3.
Yếu tố phức tạp nhất hiện nay là chiến tranh Iran. Kể từ khi xung đột bùng phát cuối tháng 2, kinh tế Úc chịu ba tác động chính: niềm tin doanh nghiệp và người tiêu dùng suy giảm mạnh, chi phí doanh nghiệp tăng (đặc biệt là phí nhiên liệu), và kỳ vọng lạm phát bắt đầu tăng. Giá dầu Brent hiện quanh 110 USD/thùng, cao hơn nhiều so với giả định 64 USD, đang trực tiếp đẩy chi phí vận tải và sản xuất lên cao.
Lập luận ủng hộ tăng lãi suất dựa trên việc lạm phát vẫn trên mục tiêu và nền kinh tế còn vận hành trên mức tiềm năng. Kỳ vọng lạm phát đang tăng, trong khi đề xuất tăng lương tối thiểu khoảng 5% có thể làm áp lực giá cả kéo dài hơn. Thị trường lao động với tỷ lệ thất nghiệp 4.3% vẫn bị xem là quá “nóng”, và mức độ thắt chặt hiện tại của chính sách tiền tệ vẫn còn chưa rõ ràng.
Tuy nhiên, quan điểm phản đối tăng lãi suất cũng ngày càng rõ. CPI điều chỉnh quý I chỉ tăng 0.8%, thấp hơn dự báo, chủ yếu do giá du lịch giảm. Thị trường nhà ở tại Sydney và Melbourne đang suy yếu nhanh hơn, niềm tin kinh tế giảm mạnh, và tác động tích lũy từ ba lần tăng lãi suất cùng chi phí năng lượng cao đang bắt đầu kéo chậm hoạt động kinh tế.
CBA dự báo báo cáo chính sách tiền tệ sắp tới của RBA sẽ phản ánh bối cảnh mới, với tăng trưởng thấp hơn, lạm phát cao hơn (đỉnh 5.1%) và thất nghiệp tăng. Lạm phát điều chỉnh có thể chỉ giảm xuống dưới 3% vào giữa năm 2027, đi kèm với tỷ lệ thất nghiệp tăng lên khoảng 4.6%, cho thấy cái giá phải trả đối với thị trường lao động.
Sau tháng 5, CBA kỳ vọng RBA sẽ tạm dừng để đánh giá tác động của chính sách đã thắt chặt và giá năng lượng cao. Tuy nhiên, nếu chiến tranh kết thúc nhanh và giá năng lượng giảm, khả năng tăng lãi suất thêm có thể quay trở lại.
Một lần tăng lãi suất nữa sẽ củng cố tín hiệu hawkish của RBA, với lãi suất có thể đạt 4.35% trong bối cảnh chi phí năng lượng vẫn tăng do chiến tranh Iran. Dự báo lạm phát đạt đỉnh 5.1% cho thấy áp lực giá vẫn lớn, hạn chế khả năng nới lỏng chính sách trong ngắn hạn.
Đối với thị trường năng lượng, báo cáo cho thấy tác động từ việc gián đoạn tại eo biển Hormuz đang lan trực tiếp vào chính sách tiền tệ của Úc. Với giá dầu cao hơn khoảng 46 USD so với giả định ban đầu, áp lực chi phí nhập khẩu gia tăng đáng kể. Dù đồng AUD giữ trên mức 0.70 USD giúp giảm bớt phần nào áp lực, CBA cho rằng điều này không đủ để trì hoãn việc thắt chặt chính sách.
 

Nhật Bản có thể đã chi tới 35 tỷ USD để can thiệp hỗ trợ đồng yên, nhưng Barclays cảnh báo áp lực mất giá sẽ còn kéo dài trong trung hạn do chi phí năng lượng từ chiến tranh Iran.

Tóm tắt:

• Đồng USD ghi nhận mức giảm hàng tuần mạnh nhất so với đồng yên kể từ tháng 2 sau khi có thông tin Nhật Bản can thiệp vào thị trường ngoại hối, theo Reuters.
• Dữ liệu từ Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) cho thấy nhà chức trách có thể đã chi tới 5.48 nghìn tỷ yên (tương đương khoảng 35 tỷ USD) trong đợt can thiệp, gần sát mức 36.8 tỷ USD vào tháng 7/2024, theo Reuters.
• Quan chức ngoại hối cấp cao của Nhật Bản, Atsushi Mimura, cảnh báo rằng các vị thế đầu cơ vẫn còn tồn tại trên thị trường sau đợt can thiệp.
• Các nhà phân tích của Barclays cho biết đồng yên thường phục hồi trong thời gian rất ngắn sau các đợt can thiệp trước đây và có xu hướng đảo chiều trong vòng khoảng 2 ngày; đồng thời cảnh báo rủi ro can thiệp tiếp nếu tỷ giá USD/JPY tăng mạnh trở lại gần mốc 160.
• Barclays nhận định áp lực mất giá của đồng yên có khả năng tiếp diễn trong trung và dài hạn do điều kiện cung – cầu ngoại hối yếu và phần bù rủi ro lạm phát cao.
• Ngân hàng này ước tính giá trị hợp lý của USD/JPY ở mức 148, nhưng cho rằng tỷ giá thực tế có thể vẫn cao hơn do tồn tại phần bù rủi ro.
• BOJ phát tín hiệu có thể bắt đầu tăng lãi suất sớm nhất vào tháng 6 nhằm đối phó với áp lực lạm phát từ chi phí năng lượng nhập khẩu tăng cao do chiến tranh Iran; tuy nhiên, kỳ vọng Fed cắt giảm lãi suất đã giảm đáng kể, hạn chế khả năng đồng yên tăng mạnh.
• Barclays cũng bày tỏ lo ngại về tình hình tài khóa của Nhật Bản, khi chi tiêu quốc phòng gia tăng và các bổ nhiệm trong BOJ dưới thời Thủ tướng Takaichi làm dấy lên nghi vấn về kỷ luật chính sách.

Nhật Bản đã can thiệp để bảo vệ đồng nội tệ trong tuần trước, với dữ liệu từ BOJ cho thấy quy mô có thể lên tới 5.48 nghìn tỷ yên (~35 tỷ USD) trong một lần nhằm ngăn đà mất giá của đồng yên. USD giảm so với yên trước khi phục hồi nhẹ, trong khi quan chức ngoại hối Nhật Bản cảnh báo các vị thế đầu cơ vẫn còn, cho thấy khả năng có thêm can thiệp.

Đợt can thiệp này khiến USD ghi nhận mức giảm hàng tuần mạnh nhất so với yên kể từ tháng 2, nhưng Barclays tỏ ra thận trọng về hiệu quả. Ngân hàng cho rằng đồng yên thường nhanh chóng mất giá trở lại sau khoảng hai ngày và có thể quay về mức trước can thiệp. Barclays cũng cảnh báo nguy cơ can thiệp tiếp nếu USD/JPY tăng mạnh trở lại gần 160.

Trong trung và dài hạn, Barclays nhận định áp lực mất giá của đồng yên sẽ tiếp tục do cung – cầu ngoại hối yếu và phần bù rủi ro lạm phát cao. Ngân hàng ước tính giá trị hợp lý của USD/JPY ở mức 148, cho thấy tỷ giá hiện tại vẫn cao hơn đáng kể, dù mức chênh lệch có thể duy trì.

Các yếu tố cấu trúc gây áp lực lên đồng yên vẫn rõ ràng, đặc biệt là chênh lệch lãi suất lớn giữa Mỹ và Nhật Bản. Chiến tranh Iran làm chi phí nhập khẩu năng lượng tăng mạnh, khiến áp lực lạm phát gia tăng. BOJ có thể tăng lãi suất sớm nhất vào tháng 6, nhưng việc Fed chưa cắt giảm lãi suất khiến chênh lệch chính sách vẫn lớn, hạn chế khả năng đồng yên phục hồi.

Barclays cũng lo ngại về triển vọng tài khóa của Nhật Bản, khi chi tiêu quốc phòng tăng và định hướng chính sách của BOJ còn nhiều bất định. Những yếu tố này có thể khiến đồng yên tiếp tục suy yếu, đồng thời đẩy lợi suất trái phiếu và kỳ vọng lạm phát tăng.

Nhật Bản đang bước vào kỳ nghỉ Golden Week – giai đoạn thanh khoản thấp và từng trùng với các đợt can thiệp trước đây. Điều này, cùng với biến động mạnh của USD/JPY, làm tăng rủi ro có thêm can thiệp trong ngắn hạn, dù xu hướng trung hạn vẫn nghiêng về đồng yên yếu.

Chiến tranh Iran tiếp tục làm tăng chi phí nhập khẩu năng lượng, gây áp lực lên đồng yên và củng cố sức mạnh của USD khi Fed chưa cắt giảm lãi suất. Việc Nhật Bản chi tới 35 tỷ USD cho thấy mức độ nghiêm trọng của đà giảm, nhưng các yếu tố như chênh lệch lãi suất và giá dầu cao vẫn duy trì áp lực.

Ước tính giá trị hợp lý của Barclays ở mức 148 cho thấy USD/JPY đang bị định giá cao, nhưng phần bù rủi ro có thể giữ tỷ giá ở mức cao trong thời gian dài. Đồng yên yếu kéo dài cũng làm tăng chi phí nhập khẩu năng lượng, khiến thị trường dầu khí thêm phức tạp.

Đồng Euro và yên Nhật tăng giá so với USD trong các phiên gần đây khi các ngân hàng trung ương lớn đồng loạt giữ nguyên lãi suất, trong bối cảnh lo ngại lạm phát gia tăng do giá dầu tăng mạnh giữa xung đột Trung Đông. Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) giữ nguyên lãi suất như kỳ vọng nhưng cho biết đang theo dõi sát rủi ro tăng trưởng và lạm phát từ giá dầu leo thang. EUR/USD tăng lên khoảng 1.17. Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) cũng giữ nguyên lãi suất nhưng duy trì thiên hướng thắt chặt, giúp đồng yên phục hồi, với USD/JPY giảm về vùng 157–158. Trong khi đó, Ngân hàng Trung ương Anh (BOE) nhất trí giữ nguyên lãi suất, với GBP/USD tăng lên khoảng 1.35.

Weekly performance:

• Chỉ số DXY -0.85%
• EUR/USD +1.20%
•  GBP/USD +1.34%
•  USD/JPY -1.39%
•  AUD/USD +0.90%
•  NZD/USD +1.36%
•  USD/CAD +0.07%
•  USD/CHF -0.66%

Chứng khoán Mỹ biến động trái chiều khi giá dầu tăng và căng thẳng địa chính trị tiếp tục gây áp lực lên tâm lý nhà đầu tư. S&P 500 tăng nhẹ khoảng 0.3% lên vùng 7,200 điểm, Nasdaq tăng khoảng 0.9% lên trên 25,000 điểm, trong khi Dow Jones giảm nhẹ khoảng 0.3% xuống quanh 49,500 điểm. Đà tăng vẫn được hỗ trợ bởi nhóm công nghệ, nhưng thị trường bắt đầu rung lắc do lo ngại lãi suất duy trì ở mức cao và rủi ro từ giá năng lượng.

Dow Jones -0.3%
S&P 500 +0.3%
Nasdaq Composite +0.9%

Yếu tố địa chính trị tiếp tục chi phối thị trường, đặc biệt là nguy cơ gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển dầu quan trọng toàn cầu. Giá dầu duy trì ở mức cao, với dầu Brent dao động khoảng 108–110 USD/thùng, có thời điểm vượt 110 USD, trong khi dầu WTI quanh 100–105 USD/thùng.

Kim loại quý điều chỉnh sau giai đoạn tăng nóng, với vàng giảm về khoảng 4,600–4,660 USD/ounce, trong khi bạc dao động quanh 75 USD/ounce. Nguyên nhân chính là kỳ vọng lạm phát tăng trở lại do giá dầu cao, khiến triển vọng cắt giảm lãi suất toàn cầu bị trì hoãn. Khi lãi suất duy trì ở mức cao, nhà đầu tư có xu hướng chuyển sang các tài sản sinh lợi như trái phiếu. Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm hiện dao động quanh 4.1–4.2%, phản ánh lập trường thận trọng của các ngân hàng trung ương trong bối cảnh rủi ro lạm phát vẫn còn hiện hữu. 
 

Chủ tịch Fed khu vực Dallas, bà Lori Logan, vừa lên tiếng làm rõ quan điểm phản đối của mình tại cuộc họp của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) tuần này. Quyết định giữ nguyên lãi suất đã được thông qua với tỷ lệ bỏ phiếu 8-4. Trong khi thành viên Miran bỏ phiếu ủng hộ việc cắt giảm lãi suất, các Chủ tịch Kashkari, Logan và Hammack đã bỏ phiếu giữ nguyên lãi suất nhưng yêu cầu loại bỏ "thiên hướng nới lỏng" ra khỏi tuyên bố chính thức.

Những điểm nhấn trong phát biểu của bà Logan:

• Fed không nên đưa ra định hướng ngụ ý về việc nới lỏng chính sách ngay lúc này.
• Bước đi tiếp theo về lãi suất có thể là cắt giảm hoặc tăng lên.
• Triển vọng kinh tế hiện tại đang cực kỳ bất định.
• Thị trường việc làm vẫn đang duy trì sự ổn định.
• Ngày càng lo ngại về khả năng đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2%.
• Lộ trình của lạm phát trong tương lai vẫn còn là một dấu hỏi lớn.

Các Chủ tịch Fed Kashkari và Hammack cũng chia sẻ những quan điểm tương tự:

• Ông Kashkari: Trước khi sự kiện tại Iran nổ ra, việc lạm phát hạ nhiệt và thị trường việc làm ổn định đã vẽ ra một lộ trình cắt giảm lãi suất dần dần. Tuy nhiên, cú sốc Iran hiện đang bồi đắp thêm rủi ro đình lạm thông qua kênh giá dầu và sự đứt gãy của chuỗi cung ứng.
• Bà Hammack: Sự bất định đang gia tăng, rủi ro lạm phát nghiêng nhiều hơn về chiều hướng tăng, do đó thiên hướng nới lỏng hiện tại đã trở nên lỗi thời.
• Điểm chung: Cả hai vị Chủ tịch đều khẳng định rằng các đợt tăng lãi suất hoàn toàn có thể quay trở lại bàn nghị sự nếu lạm phát tiếp tục dai dẳng.

Vàng tiếp tục tăng lên mức 4,636 USD/oz sau khi Iran vừa đệ trình đề xuất đàm phán mới nhất

Chủ tịch Fed khu vực Minneapolis Neel Kashkari và Chủ tịch Fed khu vực Cleveland Beth Hammack là hai trong số ba thành viên đã bỏ phiếu chống lại tuyên bố của Fed trong một động thái hiếm hoi. Cả hai đều đã chính thức lên tiếng giải thích cho lập luận của mình.

Những điểm chính từ phe phản đối:

• Kashkari: Trước sự kiện Iran, lạm phát hạ nhiệt và thị trường việc làm ổn định chỉ ra lộ trình cắt giảm dần dần. Tuy nhiên, cú sốc Iran đang bồi đắp thêm rủi ro lạm phát đình đốn thông qua kênh dầu mỏ và sự đứt gãy chuỗi cung ứng.
• Hammack: Sự bất định gia tăng, rủi ro lạm phát nghiêng về chiều hướng tăng, do đó thiên hướng nới lỏng đã trở nên lỗi thời.
• Điểm chung: Cả hai đều khẳng định các đợt tăng lãi suất hoàn toàn có thể quay trở lại bàn nghị sự nếu lạm phát tiếp tục dai dẳng.

Trước thềm cuộc xung đột tại Iran, lộ trình của Fed có vẻ tương đối rõ ràng. Lạm phát đang trong xu hướng giảm, được thúc đẩy bởi sự hạ nhiệt của tiền lương, áp lực nhà ở giảm bớt và lạm phát hàng hóa do thuế quan thúc đẩy có khả năng suy yếu. Thị trường lao động ổn định, dù không quá bùng nổ. Trong môi trường đó, ông Kashkari đánh giá chính sách hiện tại là thắt chặt nhẹ và nghiêng về khả năng cắt giảm lãi suất sau cùng.

Nhưng bộ khung định hướng đó hiện đang bị đặt dấu hỏi lớn. Cuộc xung đột Iran mang đến một cú sốc hàng hóa mới, với những biến động của giá dầu hiện đã có thể sánh ngang với cuộc chiến tại Ukraine, nhưng rủi ro nguồn cung thậm chí còn thắt chặt hơn nữa nếu Eo biển Hormuz tiếp tục bị phong tỏa.

Lập luận cốt lõi của ông Kashkari xoay quanh tính tùy chọn. Bất kỳ định hướng chính sách nào ngụ ý về việc cắt giảm lãi suất đều mang rủi ro nới lỏng các điều kiện tài chính quá sớm. Thay vào đó, Fed nên thừa nhận rằng bước đi tiếp theo có thể diễn ra theo bất kỳ hướng nào, hoàn toàn phụ thuộc vào diễn biến của lạm phát và tăng trưởng.

Ông phác thảo ra hai kịch bản. Một giải pháp chớp nhoáng sẽ giữ lạm phát ở mức cao nhưng vẫn có thể kiểm soát được, buộc Fed phải giữ lãi suất ở mức cao trong thời gian dài hơn và nới lỏng một cách chậm rãi. Tuy nhiên, một sự gián đoạn kéo dài sẽ làm tăng rủi ro lạm phát bám rễ sâu và các kỳ vọng bị "mất neo", kịch bản mà Fed có thể sẽ cần phải thắt chặt chính sách ngay cả khi tăng trưởng kinh tế suy yếu.

Những bình luận của bà Hammack càng củng cố thêm cho sự chuyển hướng này. Bà chỉ ra các dữ liệu kinh tế vững chắc, áp lực lạm phát lan rộng hơn và sự bất định ngày càng gia tăng. Tựu trung lại, thông điệp được đưa ra là một sự tái thiết lập trong "chức năng phản ứng" của ngân hàng trung ương: bớt tự tin hơn vào việc cắt giảm lãi suất và sẵn sàng ứng phó linh hoạt theo cả hai hướng. Nhưng chúng ta sẽ phải chờ xem liệu phần còn lại của FOMC có đồng thuận với họ trong cuộc họp tới hay không, và tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh sẽ lèo lái sự chia rẽ trong nội bộ này như thế nào.

Đáng chú ý, ông Kashkari đã trích dẫn kỳ vọng lạm phát của Đại học Michigan (UMich) trong lá phiếu phản đối của mình kèm theo biểu đồ dữ liệu. Đây không hẳn là một động thái ghi điểm trong mắt giới quan sát, bởi cuộc khảo sát đó vốn bị đánh giá là đã bị chi phối nặng nề bởi các yếu tố chính trị.

Truyền thông nhà nước Iran đưa tin Tehran đã đệ trình đề xuất hòa bình mới nhất tới Mỹ thông qua các nhà hòa giải Pakistan.

Giá dầu lập tức sụt giảm ngay sau dòng tin này, trong khi hợp đồng tương lai chỉ số S&P 500 hiện tăng 23 điểm lên mức 7,268.

Một bản tin với nội dung gần như tương tự cũng được phóng viên Barak Ravid của tờ Axios đăng tải:

"Một nguồn tin khu vực tiết lộ với tôi rằng vào thứ Năm, Iran đã thông qua các nhà trung gian Pakistan để gửi tới Mỹ phản hồi của họ đối với những sửa đổi mới nhất từ phía Washington về thỏa thuận chấm dứt chiến tranh... Theo nguồn tin này, Iran đã chuyển giao phản hồi đối với các đề xuất sửa đổi dự thảo thỏa thuận đình chiến cho Mỹ vào thứ Năm thông qua các trung gian Pakistan."

Hãng tin Al Jazeera cũng từng đăng tải một bản tin tương tự trong chốc lát nhưng sau đó đã gỡ bỏ.

Đáng chú ý là tất cả các nguồn tin này đều khẳng định Iran đã đệ trình đề xuất vào ngày hôm qua, và - thật kỳ lạ làm sao - ngày hôm qua thị trường vừa chứng kiến một cú lao dốc không phanh của giá dầu cùng đợt phục hồi bùng nổ của nhóm tài sản rủi ro. Chắc hẳn đó chỉ là một sự "trùng hợp ngẫu nhiên".