Tiêu điểm thị trường

NATO cảnh báo quá trình tăng cường liên minh sẽ mất nhiều năm. Tư lệnh tối cao NATO đang phát biểu và cho biết:

Nhìn chung, các quan chức NATO đang hướng đến một quá trình chuyển đổi cấu trúc dài hạn trong liên minh, thay vì bất kỳ thay đổi quân sự tức thời nào. Các bình luận này củng cố quan điểm rằng các thành viên NATO ở châu Âu được kỳ vọng sẽ gánh thêm trách nhiệm quốc phòng theo thời gian, khi cam kết chi tiêu quân sự tăng lên và năng lực quốc phòng nội địa được cải thiện. Quá trình chuyển đổi dần dần đó có thể cho phép Mỹ tái triển khai một số lực lượng và thu hẹp một phần sự hiện diện quân sự trực tiếp tại châu Âu, đồng thời vẫn duy trì các vai trò chiến lược quan trọng.

Nhìn từ góc độ thị trường và địa chính trị rộng hơn, các bình luận mang hàm ý nhẹ theo hướng tăng chi tiêu quốc phòng cho châu Âu trong trung và dài hạn. Việc nhấn mạnh vào "nhiều năm" và "quá trình đang diễn ra" cho thấy các nhà hoạch định chính sách đang cố tránh phát tín hiệu về những thay đổi đột ngột có thể gây bất ổn cho các đồng minh hoặc thị trường. Thay vào đó, thông điệp hướng đến việc tái cân bằng trách nhiệm NATO theo từng giai đoạn, gắn chặt với các mục tiêu chi tiêu tương lai, sản xuất vũ khí, hậu cần và cải thiện năng lực sẵn sàng chiến đấu của các quốc gia thành viên.

GBP/USD đang chịu áp lực sau đợt giảm mạnh gần 350 pips tuần trước, từ vùng đỉnh 1.3652 xuống đáy 1.3300. Các nỗ lực phục hồi liên tục bị chặn tại vùng kháng cự gồm MA 200 ngày (1.3423) và MA 100 giờ (1.3415), với giá không thể duy trì đà tăng trên vùng 1.3434–1.3467.

Mục tiêu phía dưới tiếp theo là Fibonacci 61.8% tại 1.3350. Nếu phá vỡ mức này, giá có thể hướng tới đáy hôm qua tại 1.3303. Bias kỹ thuật nghiêng về phía giảm chừng nào GBP/USD còn duy trì dưới cụm MA kháng cự nêu trên.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tuyên bố chính quyền Trump không vội gia hạn thỏa thuận đình chiến thương mại với Trung Quốc, dự kiến hết hạn vào tháng 11. Thị trường đánh giá tín hiệu này theo hướng tích cực nhẹ, vì cả hai bên đều muốn tránh leo thang thuế quan mạnh, đồng thời chọn lọc cắt giảm thuế với một số hàng hóa không mang tính chiến lược.

Các cuộc đàm phán đang mở rộng ra ngoài phạm vi thuế quan, bao gồm quy tắc đầu tư, khoáng sản chiến lược và hợp tác AI. Phía Mỹ vẫn duy trì áp lực với Trung Quốc trong các lĩnh vực nhạy cảm, song tổng thể cho thấy xu hướng cạnh tranh có kiểm soát thay vì tách rời kinh tế hoàn toàn.

Doanh số nhà chờ ký kết tháng 4 của Mỹ tăng 1.4% so với tháng trước, vượt kỳ vọng +1.0% và tiếp nối mức tăng 1.7% của tháng trước (đã điều chỉnh từ +1.5%). Tính theo năm, chỉ số tăng 3.2%. Phân theo vùng: Đông Bắc tăng mạnh nhất (+6.6% MoM, -0.6% YoY), Midwest +3.0% MoM và +2.7% YoY, miền Tây +0.4% MoM và +3.8% YoY, riêng miền Nam giảm nhẹ 0.7% so với tháng trước nhưng vẫn tăng 4.7% so với cùng kỳ.

Chuyên gia kinh tế trưởng NAR Lawrence Yun đánh giá người mua đang thể hiện "sự lạc quan thận trọng" và nhận định nhu cầu sẽ cải thiện nếu lãi suất thế chấp giảm trở lại. Ông cũng lưu ý nguồn cung hạn chế — khi tỷ lệ tịch thu nhà ở mức thấp lịch sử — đang giữ giá nhà cao, tiếp tục gây áp lực lên khả năng chi trả của người mua.

USDCHF tăng mạnh sau khi người mua bảo vệ vùng hỗ trợ kỹ thuật quan trọng tại giao điểm giữa đường MA 100 giờ và MA 100 ngày trong phiên châu Á-Thái Bình Dương. Cặp tiền đã phá vỡ thành công vùng kháng cự 0.7868–0.7878 và biến vùng này thành hỗ trợ mới, mục tiêu tiếp theo là mức Fibonacci 50% tại 0.79014 từ đà giảm kể từ đỉnh ngày 31/3.

Đường MA 200 ngày tại 0.79187 là mục tiêu kỹ thuật quan trọng tiếp theo — đây là ngưỡng mà USDCHF đã giao dịch dưới kể từ ngày 8/4 khi nhiều đợt hồi phục trước đó đều thất bại. Khả năng duy trì trên MA 200 ngày sẽ là tín hiệu xác nhận xu hướng tăng trung hạn và củng cố đà tăng dài hơn.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Bessent vừa đưa ra thêm những phát biểu đáng chú ý xoay quanh các biện pháp siết chặt trừng phạt nhắm vào Iran:

• Lời kêu gọi tới châu Âu: Mỹ kỳ vọng các đối tác châu Âu sẽ sát cánh ủng hộ các lệnh trừng phạt Iran thông qua việc phong tỏa các nhà tài trợ của quốc gia này, đóng cửa các chi nhánh ngân hàng trực thuộc và lật tẩy các công ty vỏ bọc.
• Mở rộng phạm vi càn quét: Các quốc gia tại khu vực Trung Đông và châu Á cũng cần phải nhổ tận gốc mạng lưới "ngân hàng ngầm" của Iran.
• Tinh chỉnh danh sách trừng phạt: Bộ Tài chính Mỹ hiện đang tiến hành rà soát lại danh sách trừng phạt. Động thái này nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các tổ chức tài chính tập trung đối phó với những thủ đoạn né tránh lệnh trừng phạt và tài trợ khủng bố tinh vi nhất.
• Thừa nhận điểm yếu: Ông cũng lưu ý rằng một số chỉ định trừng phạt của Mỹ hiện đã trở nên lỗi thời, lạc hậu và có thể dẫn đến những hệ lụy ngoài ý muốn.

Giá vàng giảm mạnh xuống mức 4,500 USD/oz khi chiến tranh Mỹ và Iran đang có dấu hiệu hạ nhiệt

ADP NER Pulse tuần này ghi nhận 42.25K, tăng đáng kể so với 33K tuần trước (trung bình 4 tuần gần đây: 33K). Đây là chỉ báo thị trường lao động tần suất cao, theo dõi thay đổi việc làm khu vực tư nhân Mỹ theo từng tuần — được lấy trực tiếp từ hệ thống bảng lương của ADP — cập nhật sớm hơn nhiều so với báo cáo lương phi nông nghiệp (NFP) hàng tháng. Thị trường lao động nhìn chung vẫn vững chắc, chưa có dấu hiệu suy yếu rõ nét.

Dữ liệu mạnh hơn cho thấy doanh nghiệp vẫn đang tuyển dụng tích cực, điều này có thể duy trì áp lực lạm phát và hỗ trợ lãi suất cao hơn cùng USD mạnh hơn. Ngược lại, nếu chỉ số suy yếu, thị trường có thể tăng kỳ vọng Fed cắt giảm lãi suất, gây áp lực lên lãi suất trái phiếu và USD. Lưu ý rằng ADP NER Pulse chỉ bao gồm việc làm khu vực tư nhân, không tính việc làm chính phủ và không phải lúc nào cũng khớp với số liệu NFP chính thức.

• Trước: -8.4% (điều chỉnh lên -7.8%)

Trong tháng 3, tổng giá trị giấy phép xây dựng được cấp tại Canada tăng 1.3 tỷ CAD (+10.3%) lên 13.5 tỷ CAD. Đà tăng trong ý định xây dựng được dẫn dắt bởi khu vực phi dân dụng (+1.5 tỷ CAD) và bị kéo giảm bởi khu vực dân dụng (-270.6 triệu CAD).

Tính theo giá trị đô la không đổi, tổng giá trị giấy phép xây dựng tháng 3 tăng 10.1% so với tháng trước và tăng 4.8% so với cùng kỳ năm ngoái.

Trong quý I/2026, tổng giá trị giấy phép xây dựng tăng 445.7 triệu CAD lên 39.0 tỷ CAD, tăng 1.1% so với quý trước. Tính theo giá trị đô la không đổi, tổng giá trị giấy phép xây dựng tăng 0.5% lên 35.6 tỷ CAD.

Để hiểu bối cảnh: chuỗi dữ liệu giấy phép xây dựng của Statistics Canada là chỉ báo dẫn dắt quan trọng về hoạt động xây dựng, ghi nhận giá trị giấy phép được cấp cho các công trình mới, cải tạo và sửa đổi trên khoảng 2,400 địa phương, đại diện cho 95% dân số cả nước. Vì giấy phép xuất hiện trước khi bắt đầu chi tiêu xây dựng thực tế, dữ liệu này mang đến cái nhìn sớm về xu hướng đầu tư trong cả khu vực dân dụng và phi dân dụng.

• Trước: 2.4%
• CPI MoM: 0.4% so với kỳ vọng 0.7%
• CPI MoM trước: 0.9%

Chỉ số cốt lõi:

• BOC core YoY: 2.1% so với 2.5% tháng trước
• BOC core MoM: 0.2% so với 0.2% tháng trước
• Core CPI % MOM: 0.1% so với 0.0% tháng trước
• CPI Median: 2.1% so với dự báo 2.2%. Tháng trước 2.3%
• CPI Trim: 2.0% so với dự báo 2.1%. Tháng trước 2.2%
• CPI Common: 2.5% so với 2.6% tháng trước

Chi tiết từ Statistics Canada

• Giá năng lượng tăng 19.2% YoY trong tháng 4, tăng tốc mạnh từ mức +3.9% trong tháng 3.
• Giá xăng tăng 28.6% YoY sau khi tăng 5.9% trong tháng 3.
• Hiệu ứng cơ sở từ việc bãi bỏ thuế carbon tháng 4/2025 đẩy mức so sánh hàng năm tăng lên.
• Sự không chắc chắn về nguồn cung do xung đột Trung Đông đẩy giá cao hơn.
• Chuyển đổi theo mùa sang xăng mùa hè đắt hơn tạo thêm áp lực.
• Tạm ngưng thuế tiêu thụ đặc biệt liên bang từ ngày 20/4 giúp hạn chế đà tăng.
• Giá dầu nhiên liệu và các loại nhiên liệu khác tăng 41.3% YoY do giá dầu toàn cầu tăng gắn với căng thẳng Trung Đông.
• Giá khí đốt tự nhiên giảm 2.4% YoY, nhưng mức giảm nhỏ hơn nhiều so với -18.1% của tháng 3, tạo thêm áp lực tăng lên chỉ số năng lượng.
• Hiệu ứng so sánh cũng bị ảnh hưởng bởi việc bãi bỏ thuế carbon người tiêu dùng trước đó.
• Hiệu ứng năm gốc đóng vai trò lớn trong số liệu lạm phát tháng 4, khi các đợt giảm giá mạnh từ tháng 4/2025 không còn nằm trong tính toán hàng năm, đẩy lạm phát YoY tăng cơ học.
• Giá quần áo và giày dép tăng 2.0% YoY, phục hồi từ mức giảm -0.4% trong tháng 3.
• Giá quần áo nữ tăng 1.4%.
• Giá quần áo nam vẫn giảm nhưng chậm hơn (-1.2% so với -2.9% trước đó).
• Giá tour du lịch giảm 11.0% YoY, đảo chiều so với mức tăng 11.5% trong tháng 3.
• Giá theo tháng giảm 17.3% trong tháng 4 sau khi tăng 5.8% trong tháng 3.
• Nhu cầu theo mùa sau kỳ nghỉ lễ mùa xuân bình thường hóa góp phần vào đà giảm.
• Lạm phát tăng tốc ở 9 tỉnh trong tháng 4 so với tháng 3.
• CPI Quebec tăng 3.0% YoY so với 2.9% trong tháng 3.
• Quebec ít bị ảnh hưởng bởi thay đổi thuế carbon vì đã hoạt động theo hệ thống giới hạn phát thải và giao dịch (cap-and-trade).

Tổng quan báo cáo CPI Canada

Báo cáo CPI của Canada bao gồm nhiều thước đo lạm phát khác nhau vì Ngân hàng Canada muốn tách biệt biến động ngắn hạn khỏi xu hướng lạm phát cơ bản. Dưới đây là phân tích các thước đo chính và lý do các nhà giao dịch theo dõi chúng.

CPI Tổng hợp

Đây là con số lạm phát tiêu chuẩn mà hầu hết mọi người thấy.

Nó đo lường sự thay đổi tổng thể của giá tiêu dùng so với một năm và một tháng trước trên các danh mục như: Thực phẩm, Nhà ở, Xăng dầu, Vận tải, Quần áo, Dịch vụ.

Vấn đề với CPI tổng hợp là nó có thể biến động mạnh do các mặt hàng không ổn định như xăng dầu, vé máy bay hoặc thực phẩm tươi.

Đó là lý do tại sao Ngân hàng Canada tập trung nhiều vào các chỉ số "cốt lõi".

Các chỉ số CPI cốt lõi chính của Canada

CPI-Common

Chỉ số này cố gắng đo lường xu hướng lạm phát cơ bản rộng hơn trên toàn nền kinh tế.

"Mức lạm phát nào phổ biến trên hầu hết các danh mục?" — Nó lọc bỏ nhiễu theo từng danh mục và tìm xu hướng lạm phát chung.

Nó mang tính định hướng chính sách cao, có xu hướng di chuyển chậm và BOC sử dụng để xác định áp lực lạm phát dai dẳng.

Nếu giá xăng giảm mạnh nhưng tiền thuê nhà và dịch vụ vẫn ổn định, CPI tổng hợp có thể giảm mạnh trong khi CPI-Common hầu như không thay đổi.

Điều đó cho Ngân hàng Canada biết áp lực lạm phát cơ bản vẫn còn dai dẳng.

CPI-Median

Chỉ số này lấy tất cả thay đổi giá trong rổ CPI và tìm giá trị trung vị — một nửa rổ hàng tăng nhiều hơn, một nửa tăng ít hơn.

Thay đổi giá ở mức "trung vị" trở thành chỉ số lạm phát, loại bỏ tác động của các ngoại lệ cực đoan.

Median tăng = áp lực lạm phát đang lan rộng; Median giảm = áp lực lạm phát đang dịu bớt trên nhiều lĩnh vực hơn.

Đây thường là một trong những thước đo rõ ràng nhất về lạm phát xu hướng.

CPI-Trim

Chỉ số này loại bỏ những danh mục có mức tăng giá lớn nhất và giảm giá lớn nhất mỗi tháng, sau đó lấy trung bình phần giữa còn lại.

Nó làm mịn biến động tốt hơn CPI tổng hợp.

Ví dụ: nếu giá xăng giảm -12% và vé máy bay tăng +15%, CPI-Trim loại trừ các mức cực đoan đó và tập trung vào rổ hàng rộng hơn.

CPI-Trim giúp các nhà giao dịch nhận ra liệu áp lực lạm phát có đang lan rộng hay chỉ bị chi phối bởi một vài mặt hàng biến động mạnh.

Nhìn chung, BOC theo dõi ba chỉ số cốt lõi này đồng thời để có bức tranh toàn diện và đáng tin cậy hơn về xu hướng lạm phát của Canada.

ECB's Villeroy nhấn mạnh rằng xung đột Mỹ-Iran đã tạo ra cú sốc cung kép ở cấp độ toàn cầu. Điều này làm gián đoạn chuỗi cung ứng và đẩy chi phí năng lượng lên cao, đe dọa đồng thời kìm hãm tăng trưởng kinh tế và gây áp lực tăng lên giá tiêu dùng.

Trước các cú sốc này, các ngân hàng trung ương đang duy trì lập trường thống nhất. Villeroy tái khẳng định cam kết mạnh mẽ và tập thể trong việc duy trì ổn định giá cả trên toàn Eurozone, nhấn mạnh rằng neo giữ kỳ vọng lạm phát dài hạn vẫn là mục tiêu hàng đầu.

Tuy nhiên, con đường phía trước sẽ không bị chi phối bởi các mốc thời gian định sẵn. Thay vào đó, Villeroy nhắc lại rằng chính sách tiền tệ sẽ tiếp tục phụ thuộc hoàn toàn vào dữ liệu. Các ngân hàng trung ương đang theo dõi các chỉ số tăng trưởng tiền lương, xu hướng lạm phát cơ bản và kỳ vọng lạm phát trước khi điều chỉnh lập trường tiền tệ.

Các nhà hoạch định chính sách đang theo dõi sát các tác động vòng hai tiềm tàng — xảy ra khi mức tăng ban đầu về chi phí năng lượng và nguyên vật liệu lan sang nền kinh tế rộng lớn hơn, đẩy giá cơ bản và tăng trưởng tiền lương lên cao. Để giảm thiểu rủi ro này, Villeroy tái khẳng định ECB sẵn sàng hành động đến mức cần thiết.

USD tăng so với hầu hết các đồng tiền chính để mở đầu phiên giao dịch Bắc Mỹ, với mức tăng mạnh nhất so với AUD (+0.64%) và NZD (+0.49%), trong khi EUR giảm 0.30%, GBP mất 0.22% và JPY mất 0.17%. Dầu thô WTI tháng 7 giao dịch quanh mức $103.75, giảm $0.60, còn cổ phiếu Mỹ giảm trong giao dịch pre-market với Dow giảm 97 điểm, S&P 500 mất 27 điểm và Nasdaq giảm 200 điểm theo futures.

Thị trường vẫn thận trọng sau khi Tổng thống Trump tạm hoãn kế hoạch tấn công quân sự vào Iran theo yêu cầu từ Qatar, Saudi Arabia và UAE nhằm tạo cơ hội cho đàm phán, dù Iran vẫn còn cảnh báo về "các mặt trận mới." Lịch kinh tế nổi bật hôm nay gồm CPI Canada tháng 4 (kỳ vọng +0.7% m/m, +3.1% y/y) và dữ liệu Pending Home Sales Mỹ, bên cạnh phát biểu từ các quan chức Fed Waller và Paulson về lập trường thận trọng với lạm phát.

Phiên giao dịch châu Âu diễn ra khá trầm lắng với trọng tâm là báo cáo việc làm Anh, kết quả thấp hơn kỳ vọng khi tỷ lệ thất nghiệp tăng nhẹ và ước tính sơ bộ tháng 4 cho thấy bảng lương giảm 100,000 việc làm (ONS lưu ý đây là số liệu tạm thời, có thể được điều chỉnh).

Trên thị trường, USD hồi phục tổn thất từ hôm qua nhờ sự kết hợp của bế tắc Mỹ-Iran, giá dầu duy trì cao, dữ liệu Mỹ kiên cường và kỳ vọng Fed tăng lãi suất — lợi suất trái phiếu kho bạc đã phá vỡ đỉnh tháng 3 từ tuần trước.

Trong phiên giao dịch Mỹ, CPI Canada sẽ được công bố — CPI tổng hợp dự kiến tăng lên 3.1% từ mức 2.4%, trong khi CPI Trimmed-Mean kỳ vọng giữ nguyên 2.2%.

Quan chức Fed Waller cũng sẽ phát biểu, đáng chú ý vì gần đến cuộc họp FOMC tháng 6 — cuộc họp quan trọng có SEP và dot plot; nếu ông chuyển trọng tâm từ thị trường lao động sang lạm phát, thị trường có thể giải thích đây là tín hiệu tăng lãi suất.

Giá vàng tiếp tục giảm xuống, kiểm tra vùng hỗ trợ quanh 4,530 USD/oz.

Thặng dư thương mại khu vực đồng euro đã thu hẹp trong tháng 3 khi thâm hụt năng lượng tăng lên €25.3 tỷ so với €19.7 tỷ của tháng 2, trong bối cảnh xung đột Trung Đông đẩy giá năng lượng leo thang. Thặng dư thương mại tổng thể vẫn ở mức dương nhưng đang thu hẹp dần so với €11.1 tỷ (điều chỉnh) của tháng trước, đồng thời ghi nhận mức giảm mạnh so với €34.1 tỷ cùng kỳ năm 2025.

Xét theo biến động hàng năm, xuất khẩu tháng 3 giảm 5.5% trong khi nhập khẩu tăng 4.4%. Tính chung quý I/2026, thặng dư thương mại khu vực đạt €16.6 tỷ — thấp hơn nhiều so với €55.4 tỷ trong quý I/2025. Áp lực được dự báo tiếp tục gia tăng trong quý II khi giá năng lượng cao kéo theo cả thâm hụt năng lượng lẫn sụt giảm sản xuất thâm dụng năng lượng.

Giá dầu tiếp tục dao động quanh mức ba chữ số khi bế tắc Mỹ-Iran kéo dài khiến các nhà giao dịch thận trọng. Truyền thông Iran đưa tin Mỹ sẽ đề xuất tạm thời miễn trừ lệnh trừng phạt, khiến giá dầu giảm nhẹ, song thị trường nhanh chóng phục hồi sau khi các quan chức Mỹ bác bỏ thông tin này. Tổng thống Trump tuyên bố trên Truth Social rằng cuộc tấn công quân sự quy mô lớn vào Iran đã bị hoãn theo yêu cầu của các nhà lãnh đạo Vùng Vịnh nhằm tạo điều kiện cho đàm phán hòa bình, đồng thời cho biết có "cơ hội tốt" để đạt thỏa thuận.

Thị trường đang bị kẹt trong biên độ hẹp: lệnh ngừng bắn không thời hạn đóng vai trò ngưỡng kháng cự với kỳ vọng xung đột sớm kết thúc, trong khi thiếu đột phá thực sự và các diễn biến leo thang nhỏ lẻ tiếp tục hỗ trợ giá. Các xúc tác sắp tới cần theo dõi gồm phát biểu của Fed Waller, biên bản họp FOMC, số liệu yêu cầu thất nghiệp Mỹ và PMI sơ bộ.

Barclays nhận định các điều kiện thị trường đang hội tụ thuận lợi cho đồng USD bứt phá mạnh trong tuần này. Đồng đô la đã hưởng lợi từ đà giảm tâm lý rủi ro khi đàm phán Mỹ-Iran tiếp tục bế tắc và hội nghị thượng đỉnh Trump-Xi tại Bắc Kinh không mang lại kết quả đáng kể.

Ngân hàng chỉ ra hai lý do chính: thứ nhất, đà tăng của cổ phiếu bán dẫn — yếu tố kìm hãm USD gần đây — đang mất động lực khi nhóm này giao dịch trong biên độ hẹp hơn; thứ hai, tình hình Trung Đông không hạ nhiệt như kỳ vọng, eo biển Hormuz có nguy cơ tắc nghẽn kéo dài tạo áp lực tăng lên giá dầu. Áp lực lợi suất trái phiếu toàn cầu cũng là yếu tố hỗ trợ thêm cho đồng USD.

USD/JPY đã vượt ngưỡng kháng cự quan trọng 158.00 và tiếp tục tăng lên vùng 159.00, trong bối cảnh thị trường ngày càng mất kiên nhẫn trước sự bế tắc kéo dài giữa Mỹ và Iran cùng việc đóng cửa eo biển Hormuz. Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ đã phá vỡ đỉnh tháng 3 do lo ngại lạm phát gia tăng, trong khi Fed đang dần từ bỏ thiên hướng nới lỏng khi ngày càng nhiều quan chức đề cập đến khả năng tăng lãi suất.

Về phía Nhật Bản, BoJ giữ lãi suất ở mức 0.75% nhưng Thống đốc Ueda có lập trường ít diều hâu hơn, cho biết cần thêm thời gian để đánh giá tác động của tình hình Trung Đông đến kinh tế nước này. Mặc dù nhà chức trách Nhật Bản đã nhiều lần can thiệp vào thị trường ngoại hối, người bán yên vẫn nhanh chóng xóa bỏ các đợt can thiệp do bức tranh vĩ mô tiêu cực. Mục tiêu kỹ thuật tiếp theo của USD/JPY là vùng đỉnh chu kỳ quanh 162.00.

Khảo sát Quỹ Quản Lý Toàn Cầu của Bank of America (FMS) là một trong những báo cáo hàng tháng có ảnh hưởng nhất trên thị trường tài chính thế giới. Khảo sát lấy ý kiến của khoảng 200 đến 400 nhà quản lý quỹ tổ chức — những người đang quản lý hàng trăm tỷ đô la trong các hedge fund, quỹ hưu trí và quỹ tương hỗ — để nắm bắt cách họ đang định vị trên thị trường.

Báo cáo này hữu ích như một chỉ báo nghịch chiều. Khi vị thế bị căng thẳng quá mức về một phía, rủi ro bán tháo mạnh sẽ tăng lên. Sự tự mãn thường bị thị trường trừng phạt. Thông thường cần một chất xúc tác kích hoạt các đợt đảo chiều, hoặc là nhiều yếu tố đồng thời báo hiệu điểm uốn.

Điều đáng chú ý là con số "chỉ 4% nhà quản lý quỹ nhìn thấy kịch bản hạ cánh cứng" trong tiêu đề. Kết hợp với "mức tăng kỷ lục trong phân bổ cổ phiếu tháng 5", đây là tín hiệu lạc quan thị trường mạnh nhất. Thị trường đang định giá quá nhiều sự lạc quan.

Mặc dù làn sóng lạm phát thứ hai hiện là rủi ro đuôi lớn nhất, việc Fed tăng lãi suất liên tiếp sẽ còn nguy hiểm hơn. Nếu tình hình tại Eo biển Hormuz không thay đổi và giá dầu vẫn neo cao, thắt chặt tiền tệ trong điều kiện đó sẽ gây ra sự sụp đổ của thị trường chứng khoán — và đó là lúc xác suất hạ cánh cứng bắt đầu tăng mạnh.

Đà tăng của thị trường chứng khoán trong tháng 4 là có cơ sở, đến từ kỳ vọng tích cực về thỏa thuận Mỹ - Iran và việc tái định giá nỗi lo tăng trưởng tiêu cực. Nhưng mức tăng vọt trong tháng 5 trông có vẻ "phi lý" trước sự bất cân xứng rủi ro hiện tại.

Trong phiên Châu Âu, điểm nhấn là báo cáo việc làm Anh với tỷ lệ thất nghiệp ILO tháng 3 tăng lên 5.0% so với dự báo 4.9% — dữ liệu hỗn tạp nhưng nghiêng về phía yếu, không thay đổi kỳ vọng với BoE. Sang phiên Mỹ, CPI Canada là tâm điểm với CPI tổng tháng 4 dự kiến tăng mạnh lên 3.1% từ mức 2.4% trước đó, trong khi Trimmed-Mean CPI Y/Y dự kiến giữ nguyên ở 2.2%.

Thống đốc BoC Macklem cảnh báo nếu tác động của chiến tranh lan rộng vào nền kinh tế, ngân hàng trung ương có thể cần tăng lãi suất liên tiếp. Ngoài ra, phát biểu của thành viên Fed Waller là điểm nhấn quan trọng — được xem là "chỉ báo sớm" cho chính sách tiền tệ Mỹ trong chu kỳ này. Khi cuộc họp FOMC tháng 6 (kèm SEP và dot plot) đang đến gần, bất kỳ thay đổi trọng tâm nào từ thị trường lao động sang lạm phát của ông Waller đều có thể là tín hiệu tăng lãi suất.

Dù hai bên liên tục qua lại đàm phán, tình hình dường như không có nhiều thay đổi trong vài tuần gần đây. Thứ trưởng Ngoại giao Iran xác nhận rằng đề xuất mới nhất của họ gửi tới Mỹ vẫn bao gồm các điều khoản đã được đặt ra trước đó. Cụ thể là yêu cầu Washington dỡ bỏ phong tỏa hải quân và các lệnh trừng phạt đối với Tehran.

Ngoài ra, đề xuất cũng kêu gọi Mỹ giải phóng các tài sản bị đóng băng liên quan đến Iran và "chấm dứt chiến tranh" trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả Lebanon. Phía Iran yêu cầu Mỹ rút toàn bộ lực lượng và rời khỏi các khu vực gần Iran.

Khó có khả năng điều này được chấp thuận, nhất là khi Mỹ đã kiên quyết không muốn nhượng bộ quá nhiều. Với việc Iran tiếp tục kiểm soát chặt chẽ eo biển Hormuz, khó có khả năng Mỹ sẽ rút lui khỏi bất kỳ hiện diện quân sự nào trong khu vực sau khi đã triển khai phong tỏa.

Theo các báo cáo ban đầu, Mỹ có khả năng sẽ bác bỏ đề xuất mới nhất của Iran. Theo thông tin từ hôm qua: Một quan chức cấp cao cho biết Mỹ đã từ chối đề xuất gần đây nhất của Iran.

• Tỷ lệ thất nghiệp ILO của Anh tháng 3 đạt 5.0%, cao hơn dự báo 4.9%. Kỳ trước: 4.9%.
• Thay đổi việc làm: +148k so với dự báo +104k. Kỳ trước: +25k.
• Thu nhập tuần bình quân: +4.1% so với dự báo +3.8% (3 tháng/năm). Kỳ trước: +3.8%; điều chỉnh lên +3.9%.
• Thu nhập tuần bình quân: +3.4% so với dự báo +3.4% (3 tháng/năm). Kỳ trước: +3.6%.
• Thay đổi biên chế tháng 4: -100k. Kỳ trước: -11k; điều chỉnh xuống -28k.

Tâm lý thị trường dường như sắp phải hứng chịu một cú sốc lớn vào ngày hôm qua, nhưng nhờ một vài tin tức, mọi chuyện đã không tệ đến thế. Đầu tiên, truyền thông Iran đưa tin rằng Mỹ sẽ đề xuất miễn trừ tạm thời các lệnh trừng phạt. Điều này đã giúp các giao dịch rủi ro thoát khỏi mức thấp nhất trước khi các quan chức Mỹ phủ nhận tin tức này ngay sau đó. Chính vì vậy, tâm lý thị trường không tồi tệ như lúc mới bắt đầu phiên giao dịch châu Âu.

Sau đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã giúp cải thiện tâm lý hơn nữa khi tuyên bố hủy bỏ một cuộc không kích quy mô lớn chống lại Iran vốn đã được lên kế hoạch cho thứ Ba. Ông cho biết việc hoãn lại là theo yêu cầu của các nhà lãnh đạo vùng Vịnh, nhằm tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán hòa bình tiếp tục. Ông cũng nói thêm rằng có một "cơ hội tốt" để đạt được thỏa thuận giờ đây khi cuộc không kích đã bị hủy bỏ.

Điều đó ít nhất đã giúp Phố Wall cứu vãn được phần nào tình thế vào cuối ngày hôm qua.

Nhưng khi bước sang ngày mới, sự thận trọng bắt đầu bao trùm trở lại. Hợp đồng tương lai S&P 500 hiện giảm 0.3%, trong khi lợi suất trái phiếu vẫn neo ở mức cao. Lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm đang ở mức 4.60% và kỳ hạn 30 năm ở mức 5.14% trong ngày.

Trên các thị trường khác, đồng đô la cũng đang nhích tăng nhẹ với EUR/USD giảm 0.2% xuống 1.1635, còn USD/JPY bắt đầu tiến sát ngưỡng 159.00. Đối với USD/JPY, rủi ro can thiệp vẫn ở mức cao sau khi Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản đưa ra thêm một lời cảnh báo. Trong khi đó, AUD/USD giảm 0.5% xuống 0.7130 trong ngày.

Trên thị trường hàng hóa, giá dầu đang thấp hơn mức cao ngày hôm qua nhưng vẫn duy trì ở mức cao. Dầu thô Brent giữ gần 110 USD, trong khi dầu thô WTI (hợp đồng tháng 7) đang dao động quanh mức 102.70 USD, cao hơn đáng kể so với mức thấp 98.60 USD ghi nhận trong đêm. Vàng giảm 0.5% xuống 4,541 USD, trong khi bạc giảm 1.9% xuống 76.17 USD hiện tại.

Nhìn chung, thị trường đang đón nhận những tin tức trái chiều. Tâm lý thận trọng đang quay trở lại vì các nhà đầu tư nhận thấy tình hình vẫn còn rất mong manh. Với việc cuộc chiến đã kéo dài đến ngày thứ 81, bất kỳ thay đổi nào từ phía ông Trump hay các diễn biến thực địa tại Eo biển Hormuz đều có thể khiến thị trường đảo chiều nhanh chóng.

Cổ phiếu Nvidia (NVDA) bước vào mùa công bố kết quả kinh doanh — dự kiến sau giờ giao dịch ngày thứ Tư 20/05 — với điểm dự báo tổng hợp -3.4/+10, phản ánh xu hướng rủi ro sự kiện thiên về giảm ở mức vừa phải. Cổ phiếu đã tăng mạnh trước thềm báo cáo, thử nghiệm vùng kháng cự quan trọng $236.54 nhưng bị bác bỏ; đồng thời điểm giá trị POC di chuyển thấp dần từ $235.50 xuống $227.50 rồi $221.50, cho thấy lực mua đang suy yếu dù cổ phiếu chưa vào xu hướng giảm rõ ràng.

Kịch bản tăng đòi hỏi NVDA phải giữ vững vùng $235.70-$236.54 sau báo cáo; nếu không, rủi ro "bán theo tin" (sell-the-news) sẽ cao. Ngược lại, nếu NVDA mất vùng hỗ trợ $219-$218.37, giá có thể hướng về $215.64 rồi $208.09. Quan điểm của tác giả: không ưu tiên mở vị thế trước báo cáo theo cả hai chiều — cổ đông hiện tại có thể cân nhắc chốt lời một phần để quản lý rủi ro sự kiện.

Giá dầu thô Tây Texas Intermediate (WTI) tiếp tục đà tăng trong ngày thứ tư liên tiếp, giao dịch quanh mức 102.20 USD/thùng trong phiên giao dịch châu Á vào thứ Ba. Tuy nhiên, giá dầu có thể sẽ suy giảm trong thời gian tới khi những lo ngại về Trung Đông phần nào được xoa dịu. Nguyên nhân là do Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố hôm thứ Hai rằng ông đã ra lệnh tạm dừng một cuộc tấn công quân sự vào các mục tiêu của Iran (vốn dự kiến diễn ra vào thứ Ba), sau khi nhận được lời kêu gọi từ các nhà lãnh đạo Qatar, Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.

Trên mạng xã hội Truth Social, Trump lưu ý rằng các cuộc đàm phán nghiêm túc đang diễn ra, mặc dù ông cũng cảnh báo rằng Mỹ vẫn sẵn sàng tiến hành một cuộc tấn công toàn diện, quy mô lớn vào Iran nếu không đạt được thỏa thuận.

Trước diễn biến này, giá dầu đã tăng liên tục trong hơn một tuần khi các cuộc đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran bị đình trệ và hoạt động vận chuyển qua Eo biển Hormuz huyết mạch về cơ bản vẫn bị phong tỏa. Chương trình hạt nhân của Tehran và việc phong tỏa kép tuyến đường thủy quan trọng này tiếp tục là những trở ngại chính ngăn cản sự đột phá trong đàm phán.

Trong khi đó, các nhà bán lẻ nhiên liệu tại Delhi thông báo vào thứ Ba rằng Ấn Độ đã tăng giá xăng thêm 87 paise/lít và dầu diesel thêm 91 paise/lít trong nỗ lực của chính phủ nhằm phục hồi các khoản lỗ phát sinh từ giá dầu thô toàn cầu cao. Là quốc gia nhập khẩu và tiêu thụ dầu lớn thứ ba thế giới, Ấn Độ là một trong những nền kinh tế lớn cuối cùng tăng giá nhiên liệu bán lẻ sau khi cuộc chiến Mỹ-Israel nhằm vào Iran gây ra sự đóng cửa trên thực tế của Eo biển Hormuz.

EU đang chuẩn bị các quy định yêu cầu các công ty hoạt động trong khối phải lấy linh kiện công nghiệp quan trọng từ ít nhất 3 nhà cung cấp khác nhau, không nhà cung cấp nào được chiếm hơn 30-40% tổng lượng mua. Theo Financial Times trích dẫn hai quan chức EU, quy định này sẽ ảnh hưởng đến các ngành hóa chất và máy móc công nghiệp — những lĩnh vực đang phàn nàn nhiều nhất về tác động từ hàng nhập khẩu giá rẻ của Trung Quốc.

Ngoài quy tắc đa dạng hóa nhà cung cấp, Ủy viên Thương mại EU Maros Sefcovic cũng đang cân nhắc áp thuế trừng phạt lên hóa chất và máy móc nhập khẩu từ Trung Quốc. Đây là bước đi mới trong chiến lược của Brussels nhằm giảm sự phụ thuộc kinh tế vào Trung Quốc trong các chuỗi cung ứng then chốt.

Tóm tắt:

• Chứng khoán châu Á-Thái Bình Dương mở cửa với tâm lý thận trọng, các thị trường Nhật Bản và Trung Quốc đại lục tiếp tục đóng cửa nghỉ lễ.

• Đồng yên Nhật tiếp tục suy yếu, USD/JPY tiến sát mức 159.00.

• Thị trường theo dõi chặt chẽ các cuộc đàm phán Mỹ-Iran, với hy vọng vào các nỗ lực ngoại giao.

Trong phiên giao dịch châu Á, các thị trường tài chính khu vực duy trì trạng thái khá trầm lắng. Chứng khoán châu Á biến động trái chiều, trong khi lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản nới lỏng nhẹ.

Tại Nhật Bản, đồng yên vẫn tiếp tục xu hướng suy yếu. USD/JPY đã có lúc đẩy lên gần mức 159.00 trước khi ổn định trở lại. Các quan chức Nhật Bản, đặc biệt là Bộ trưởng Kinh tế Kuichi, đã cảnh báo về tác động của đồng yên yếu đối với giá cả nhập khẩu và chi phí tiêu dùng, tuy nhiên sự can thiệp trực tiếp trên thị trường vẫn chưa xảy ra. Thị trường đang đặc biệt chú ý đến khả năng can thiệp của Bộ Tài chính khi tỷ giá tiến sát ngưỡng 160.

Tại Úc, niềm tin người tiêu dùng tháng 5 đã tăng 3.5%, nhưng chỉ số này vẫn ở mức thấp là 83.0. Dữ liệu này cho thấy người tiêu dùng Úc vẫn đang phải vật lộn với áp lực chi phí sinh hoạt. Trong khi đó, biên bản cuộc họp RBA tháng 5 cho thấy sự cứng rắn bất ngờ với đa số ủng hộ việc tăng lãi suất, đẩy lãi suất tiền mặt lên 4.35%. Điều này cho thấy RBA lo ngại về áp lực lạm phát cơ bản hơn là rủi ro suy thoái kinh tế.

Tại Singapore, xuất khẩu tháng 2 tăng trưởng yếu hơn kỳ vọng, cho thấy nhu cầu toàn cầu vẫn còn nhiều thách thức.

Trên thị trường hàng hóa, giá dầu thô WTI giảm nhẹ khi thị trường vẫn lo ngại về các diễn biến tại Trung Đông, đặc biệt là tình hình Eo biển Hormuz. Giá vàng tiếp tục được hỗ trợ nhờ nhu cầu trú ẩn an toàn trong bối cảnh xung đột kéo dài.

Chứng khoán Châu Á - Thái Bình Dương:

• Nhật Bản (Nikkei 225): Nghỉ lễ.

• Hồng Kông (Hang Seng): -0.4%

• Trung Quốc (Shanghai Composite): Nghỉ lễ.

• Úc (S&P/ASX 200): -0.2%

Nhìn chung, thị trường đang bước vào một giai đoạn nhạy cảm với các rủi ro địa chính trị và sự không chắc chắn về chính sách tiền tệ tại các nền kinh tế lớn. Việc đồng yên tiếp tục suy yếu cho thấy các nỗ lực can thiệp bằng lời nói hiện tại vẫn chưa đủ để làm xoay chuyển xu hướng thị trường. Các nhà đầu tư sẽ tiếp tục theo dõi các tín hiệu từ Washington và Tehran về khả năng hòa đàm, đây sẽ là yếu tố quyết định đến khẩu vị rủi ro trong những ngày tới.

Biên bản họp tháng 5 của Reserve Bank of Australia cho thấy đa số thành viên hội đồng ngày càng lo ngại rằng lạm phát do giá năng lượng tăng có thể khiến kỳ vọng lạm phát dài hạn mất neo, qua đó buộc RBA phải tiếp tục duy trì lập trường “hawkish”.

Tóm tắt chính:

• Hội đồng RBA đã cân nhắc giữa việc giữ nguyên lãi suất ở 4.10% hoặc nâng thêm 25bps lên 4.35%.
• Có 8/9 thành viên ủng hộ tăng lãi suất, cho rằng rủi ro lạm phát đang gia tăng và mức 4.10% không còn đủ để kiểm soát áp lực giá.
• Đa số thành viên lo ngại lạm phát cơ bản sẽ duy trì trên mục tiêu trong thời gian dài và kỳ vọng lạm phát dài hạn có nguy cơ “mất neo”.
• Hội đồng thừa nhận chính sách tiền tệ không thể tác động ngay tới lạm phát ngắn hạn do cú sốc dầu mỏ xuất phát từ phía cung.
• Một thành viên phản đối cho rằng chiến sự Iran gây rủi ro lớn hơn cho tăng trưởng thay vì lạm phát và nền kinh tế có thể đưa lạm phát về mục tiêu mà không cần tăng lãi suất thêm.
• Thị trường hiện định giá khoảng 75% khả năng RBA tiếp tục nâng lãi suất vào tháng 8.
• Kịch bản cơ sở của RBA vẫn giả định eo biển Hormuz sớm được mở lại, dù giá dầu Brent hiện vẫn quanh 110 USD/thùng.

Biên bản cuộc họp cho thấy RBA đã thảo luận hai lựa chọn: giữ nguyên lãi suất ở mức 4.10% hoặc nâng thêm 25 điểm cơ bản nhằm đảo ngược hoàn toàn chu kỳ nới lỏng năm 2025. Phần lớn thành viên cho rằng rủi ro lạm phát từ xung đột Trung Đông đã tăng đủ lớn để cần tiếp tục siết chính sách.

Điểm đáng chú ý nhất là RBA đặc biệt lo ngại nguy cơ kỳ vọng lạm phát dài hạn của doanh nghiệp và người tiêu dùng bắt đầu tăng mất kiểm soát. Theo hội đồng, nếu điều này xảy ra, chi phí để kéo lạm phát trở lại mục tiêu trong tương lai sẽ còn lớn hơn nhiều. Điều này cho thấy RBA hiện không chỉ phản ứng với dữ liệu lạm phát ngắn hạn mà còn đang cố ngăn thị trường và người dân thay đổi kỳ vọng về giá cả trong dài hạn.

Biên bản cũng thừa nhận một thực tế quan trọng: chính sách tiền tệ gần như không thể làm giảm ngay tác động của cú sốc giá dầu trong ngắn hạn vì đây là vấn đề từ phía nguồn cung. Đồng thời, RBA dự báo tăng trưởng kinh tế sẽ tiếp tục thấp hơn tiềm năng trong một khoảng thời gian. Tuy nhiên, đa số thành viên cho rằng việc để kỳ vọng lạm phát tăng quá mạnh sẽ gây hậu quả nghiêm trọng hơn so với tác động tiêu cực lên tăng trưởng hiện tại.

RBA cũng cho biết sau khi nâng lãi suất lên 4.35%, điều kiện tài chính đã ở mức tương đối thắt chặt, cho phép ngân hàng trung ương có thêm thời gian theo dõi phản ứng của hộ gia đình và doanh nghiệp trước cú sốc Trung Đông trước khi quyết định bước đi tiếp theo.

Trong khi đó, thành viên duy nhất phản đối nâng lãi suất cho rằng áp lực công suất trong nền kinh tế không nghiêm trọng như đa số nhận định. Theo quan điểm này, chiến sự Iran chủ yếu gây rủi ro cho nhu cầu tiêu dùng và tăng trưởng hơn là tạo ra lạm phát kéo dài, do đó việc nâng lãi suất thêm có thể gây áp lực không cần thiết lên nền kinh tế đang chậm lại.

Hiện thị trường đang nghiêng về phía quan điểm “hawkish” của đa số thành viên. Nhà đầu tư định giá khoảng 75% khả năng RBA tiếp tục nâng lãi suất trong tháng 8, với đỉnh lãi suất có thể lên 4.60% và thậm chí có khả năng chạm 4.85%.

Tuy nhiên, kịch bản cơ sở của RBA vẫn dựa trên giả định eo biển Hormuz sẽ sớm được mở lại. Với việc giá dầu Brent vẫn quanh 110 USD/thùng và chưa có dấu hiệu rõ ràng cho thấy căng thẳng Trung Đông sắp hạ nhiệt, nhiều chuyên gia cho rằng giả định này đang trở nên quá lạc quan.

Ngoài vấn đề lãi suất, hội đồng RBA cũng thảo luận về việc xây dựng khuôn khổ cho các công cụ chính sách tiền tệ phi truyền thống nhằm chuẩn bị cho trường hợp lãi suất quay trở lại mức rất thấp trong tương lai. Việc nội dung này xuất hiện trong cùng cuộc họp với quyết định nâng lãi suất cho thấy RBA đang phải đối mặt với mức độ bất định rất lớn từ cả rủi ro lạm phát lẫn tăng trưởng kinh tế.

Giới phân tích cho rằng việc biên bản nhấn mạnh nguy cơ “mất neo” kỳ vọng lạm phát sẽ càng củng cố kỳ vọng thị trường về một đợt nâng lãi suất nữa trong tháng 8. Tuy nhiên, việc RBA thừa nhận chính sách tiền tệ không thể kiểm soát ngay lạm phát ngắn hạn cũng đồng nghĩa ngân hàng trung ương có thể linh hoạt tạm dừng nâng lãi suất nếu tăng trưởng kinh tế suy yếu mạnh hơn dự kiến.

Bộ trưởng Kinh tế Nhật Bản Kiuchi bày tỏ tin tưởng vào đà phục hồi kinh tế trong nước, dẫn chứng kết quả đàm phán lương tích cực và điều kiện thị trường lao động cải thiện. Nhận xét được đưa ra cùng ngày công bố GDP quý 1/2026 tăng 2.1% (điều chỉnh theo năm) — vượt dự báo thị trường và tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn tiếp theo.

Tuy nhiên, ông Kiuchi cảnh báo chính phủ phải thận trọng trước rủi ro kinh tế từ xung đột Trung Đông, đặc biệt khi Nhật Bản phụ thuộc lớn vào dầu nhập khẩu từ khu vực này. Ông cam kết hành động linh hoạt, tập trung vào ba lĩnh vực: tác động kinh tế của xung đột, áp lực giá cả lên hộ gia đình Nhật Bản, và ảnh hưởng của áp lực giá đến quyết định đầu tư của doanh nghiệp.

Iran đã ra mắt dịch vụ bảo hiểm tàu biển bằng Bitcoin mang tên "Hormuz Safe" cho các tàu muốn đi qua Eo biển Hormuz, đồng thời thành lập Cơ quan Eo biển Vịnh Ba Tư — một cơ quan chính phủ mới quản lý lưu thông, thu phí quá cảnh và chỉ định tuyến đường được chấp thuận. Theo sơ đồ này, phí bảo hiểm và bồi thường được thanh toán bằng Bitcoin, và chỉ những tàu hợp tác với Iran mới được phép sử dụng tuyến đường — các tàu liên quan đến hoạt động quân sự của Mỹ hoặc Israel bị cấm hoàn toàn.

Tính khả thi của cơ chế bảo hiểm bằng Bitcoin đặt ra nhiều hoài nghi: biến động giá Bitcoin khiến đây là nền tảng không ổn định cho tính toán trách nhiệm bảo hiểm, và các chủ tàu nước ngoài có thể vi phạm lệnh trừng phạt của Mỹ nếu tham gia. Nhân vật đứng sau sáng kiến là Babak Zanjani — doanh nhân từng bị kết án tử hình vì biển thủ hàng tỷ đô từ bộ dầu mỏ Iran trước khi được giảm án. Giới phân tích cho rằng Tehran đang xây dựng kiến trúc thể chế cho một đợt đóng cửa eo biển kéo dài, thay vì chuẩn bị mở cửa trở lại trong ngắn hạn.

Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Satsuki Katayama tuyên bố tại hội nghị G7 hôm thứ Hai (18/5) rằng Tokyo sẵn sàng can thiệp ngoại hối bất cứ lúc nào để kiềm chế biến động quá mức của đồng yen. Đáng chú ý, các quan chức Bộ Tài chính xác nhận Nhật Bản sẽ không bán trái phiếu Mỹ để tài trợ cho các hoạt động này, vì đã nắm giữ đủ thanh khoản thông qua tiền mặt, tài sản đáo hạn và thu nhập lãi trong dự trữ ngoại hối.

Nhật Bản ước tính đã chi khoảng 10 nghìn tỷ yen (~63 tỷ USD) mua yen kể từ ngày 30/4, nhưng đồng yen đã mất hơn nửa số điểm tăng và trượt về gần mức 160 JPY/USD — ngưỡng mà thị trường cho là Tokyo sẽ buộc phải can thiệp trở lại. Cam kết không động đến kho trái phiếu Mỹ (~1,4 nghìn tỷ USD) phản ánh sự phối hợp chặt chẽ với Washington trong bối cảnh lợi suất trái phiếu Mỹ đang ở mức cao dưới áp lực từ Fed và thống đốc mới Kevin Warsh.

Kinh tế Nhật Bản tăng trưởng mạnh hơn kỳ vọng trong quý I, nhưng giới phân tích cảnh báo cú sốc năng lượng từ chiến sự Iran có thể khiến tăng trưởng giảm mạnh trong thời gian tới và buộc BoJ phải trì hoãn kế hoạch nâng lãi suất.

Tóm tắt chính:

• GDP thực tế quý I của Nhật Bản tăng 2.1% theo năm, vượt dự báo 1.7% và cao hơn nhiều mức tăng đã điều chỉnh còn 0.8% của quý trước.
• GDP theo quý tăng 0.5%, vượt dự báo 0.4%.
• Tiêu dùng cá nhân tăng 0.3%, cao hơn kỳ vọng 0.2%.
• Đầu tư doanh nghiệp tăng 0.3%, cũng vượt dự báo 0.2%.
• Nhu cầu bên ngoài đóng góp 0.3 điểm phần trăm vào tăng trưởng.
• Chỉ số giảm phát GDP duy trì ở mức 3.4% YoY, cao hơn mức kỳ vọng 3.1%.
• Giới phân tích cảnh báo tăng trưởng quý II có thể chuyển sang âm do cú sốc giá năng lượng từ chiến sự Iran.
• Nhật Bản được xem là một trong những nền kinh tế phát triển dễ tổn thương nhất trước giá dầu tăng do phụ thuộc lớn vào nhập khẩu dầu từ Trung Đông.

Dữ liệu công bố ngày thứ Ba cho thấy nền kinh tế Nhật Bản đã có khởi đầu năm khá tích cực trước khi tác động toàn diện từ chiến sự Iran bắt đầu lan rộng. GDP tăng trưởng mạnh hơn kỳ vọng nhờ tiêu dùng cá nhân, đầu tư doanh nghiệp và thương mại đều cải thiện tích cực.

Chi tiết báo cáo cho thấy tiêu dùng cá nhân — lĩnh vực chiếm hơn một nửa nền kinh tế Nhật Bản — tăng 0.3%, nhỉnh hơn kỳ vọng và duy trì tốc độ tương đương quý trước. Đầu tư doanh nghiệp cũng tăng 0.3%, trong khi nhu cầu bên ngoài đóng góp tích cực hơn dự kiến vào tăng trưởng. Đồng thời, chỉ số giảm phát GDP duy trì ở mức cao 3.4%, cho thấy áp lực lạm phát đã bắt đầu tăng ngay cả trước khi cú sốc dầu mỏ trở nên nghiêm trọng hơn.

Tuy nhiên, phần lớn các chuyên gia cho rằng số liệu quý I hiện đã trở thành dữ liệu “quá khứ” khi cú sốc năng lượng từ việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz đang tạo ra rủi ro lớn đối với triển vọng kinh tế toàn cầu. Giá dầu tăng mạnh làm dấy lên lo ngại về tình trạng gián đoạn nguồn cung kéo dài, đặc biệt với Nhật Bản — quốc gia phụ thuộc lớn vào dầu nhập khẩu từ Trung Đông.

Giới phân tích hiện kỳ vọng tăng trưởng quý II của Nhật Bản có thể suy giảm hoặc thậm chí rơi vào trạng thái co hẹp khi chi phí nhiên liệu tăng cao gây áp lực lên tiêu dùng, lợi nhuận doanh nghiệp và giá cả trong nền kinh tế.

Theo các chuyên gia, kết quả quý I tích cực giúp Nhật Bản có một phần “bộ đệm” để chống chịu cú sốc hiện tại, nhưng điều đó không đảm bảo nền kinh tế sẽ tránh được suy yếu nếu tình trạng gián đoạn nguồn cung kéo dài. Nếu giá dầu chỉ tạo ra áp lực lạm phát tạm thời, BOJ vẫn có thể tiếp tục lộ trình nâng lãi suất. Tuy nhiên, nếu tăng trưởng suy yếu mạnh do thiếu hụt nguồn cung, ngân hàng trung ương có thể buộc phải trì hoãn hoặc hủy kế hoạch thắt chặt chính sách.

Điều này khiến BOJ rơi vào tình thế khó khăn khi trước đó thị trường từng kỳ vọng khá cao về khả năng nâng lãi suất trong cuộc họp tháng 6. Hiện nhà đầu tư sẽ theo dõi liệu BOJ có chấp nhận “nhìn xuyên” qua lạm phát do giá dầu gây ra hay không, đặc biệt nếu dữ liệu quý II xác nhận nền kinh tế đang chậm lại rõ rệt.

Giới phân tích cho rằng việc chỉ số giảm phát GDP vẫn neo ở mức 3.4% cho thấy áp lực lạm phát tại Nhật Bản có thể còn tăng thêm trước khi đạt đỉnh. Điều này khiến BOJ phải cân bằng giữa mục tiêu kiểm soát lạm phát và rủi ro siết chính sách tiền tệ trong bối cảnh nền kinh tế đang chịu cú sốc từ phía nguồn cung.

EU đang lên kế hoạch ban hành các quy định mới nhằm hạn chế mức độ phụ thuộc vào một nhà cung cấp duy nhất đối với các linh kiện và nguyên liệu quan trọng, trong bối cảnh châu Âu muốn giảm rủi ro từ chuỗi cung ứng liên quan tới Trung Quốc.

Tóm tắt chính:

• Các công ty tại EU có thể sẽ bị yêu cầu mua linh kiện quan trọng từ ít nhất ba nhà cung cấp khác nhau.
• Một nhà cung cấp duy nhất sẽ không được chiếm quá 30-40% tổng lượng mua hàng.
• Các lĩnh vực bị nhắm tới gồm hóa chất và máy móc công nghiệp — những ngành đang chịu áp lực lớn từ hàng giá rẻ Trung Quốc.
• Maros Sefcovic cũng đang chuẩn bị áp thuế trừng phạt đối với hóa chất và máy móc nhập khẩu từ Trung Quốc.
• Kế hoạch được xem là phản ứng trước các biện pháp hạn chế xuất khẩu công nghệ của Bắc Kinh.
• Dự kiến đề xuất sẽ được trình lên European Commission vào ngày 29/5.

Theo nguồn tin từ Financial Times, các quy định mới sẽ áp dụng với nhiều lĩnh vực công nghiệp quan trọng của châu Âu, đặc biệt là hóa chất và máy móc công nghiệp. Đây đều là những ngành đã nhiều lần cảnh báo về tác động tiêu cực từ làn sóng hàng giá rẻ của Trung Quốc đối với doanh nghiệp nội địa.

Song song với đó, EU cũng đang chuẩn bị các mức thuế trừng phạt mới đối với hàng hóa công nghiệp Trung Quốc nhằm hạn chế đà gia tăng nhập khẩu từ nước này. Brussels cho rằng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu công nghệ của Bắc Kinh đã cho thấy mức độ phụ thuộc lớn của châu Âu vào chuỗi cung ứng Trung Quốc đối với nhiều nguyên liệu và linh kiện quan trọng.

Điểm đáng chú ý là quy định mới sẽ không chỉ nhắm riêng vào Trung Quốc mà áp dụng với mọi nguồn cung có mức độ tập trung quá lớn. Ví dụ, helium nhập khẩu từ Mỹ và Qatar hay cobalt từ Congo và Indonesia cũng sẽ nằm trong diện bị giám sát nhằm giảm rủi ro phụ thuộc vào một quốc gia duy nhất.

Nếu được thông qua, đây sẽ là thay đổi lớn đối với chuỗi cung ứng công nghiệp tại châu Âu. Các doanh nghiệp có thể phải đối mặt với chi phí tuân thủ cao hơn khi buộc phải xây dựng mạng lưới nhà cung cấp đa dạng hơn, qua đó làm tăng chi phí đầu vào cho ngành sản xuất châu Âu trong ngắn hạn.

Giới phân tích cho rằng động thái này cũng có thể tạo lợi thế cho các quốc gia cung cấp nguyên liệu thay thế như Qatar, Indonesia hay Congo, đồng thời hỗ trợ các nhà sản xuất nội địa châu Âu nếu thuế trừng phạt đối với hàng Trung Quốc được triển khai.

People's Bank of China cho phép đồng nhân dân tệ dao động trong biên độ +/- 2% quanh tỷ giá tham chiếu hàng ngày.

Ngoài ra, PBOC hôm nay đã bơm 500 triệu nhân dân tệ thông qua nghiệp vụ reverse repo kỳ hạn 7 ngày trên thị trường mở, với lãi suất giữ nguyên ở mức 1.4%.

Úc đã đảm bảo được ba chuyến hàng nhiên liệu máy bay từ Trung Quốc với tổng khối lượng hơn 600,000 thùng, tương đương khoảng 100 triệu lít, dự kiến bắt đầu cập cảng từ đầu tháng 6. Ngoài ra, chính phủ cũng đã mua thêm 38,500 tấn urê nông nghiệp từ Brunei nhằm hỗ trợ chuỗi cung ứng phân bón trong nước.

Anthony Albanese cho biết các biện pháp này được triển khai nhằm ứng phó với tình trạng gián đoạn nguồn cung do eo biển Hormuz tiếp tục bị phong tỏa. Việc nhập khẩu trực tiếp nhiên liệu từ Trung Quốc được xem là bước đi khẩn cấp nhằm giảm áp lực thiếu hụt năng lượng đối với ngành hàng không Úc thay vì chờ tình hình Trung Đông ổn định trở lại.

Chính phủ Úc cũng đặc biệt chú trọng tới nguồn cung urê vì đây là nguyên liệu quan trọng đối với ngành nông nghiệp và sản xuất phân bón. Chuỗi cung ứng phân bón toàn cầu hiện là một trong những lĩnh vực chịu ảnh hưởng mạnh nhất từ xung đột Trung Đông và gián đoạn vận tải năng lượng.

Hai thỏa thuận trên cho thấy Canberra đang chuyển sang chế độ mua hàng khẩn cấp nhằm bảo vệ hai lĩnh vực có ảnh hưởng kinh tế lớn nhất là hàng không và nông nghiệp. Thiếu hụt nhiên liệu máy bay có thể gây gián đoạn lịch bay và hoạt động vận tải nội địa, trong khi thiếu phân bón sẽ làm tăng chi phí sản xuất nông nghiệp và gây áp lực lên giá thực phẩm.

Giới phân tích cho rằng việc nhập khẩu nhiên liệu trực tiếp từ Trung Quốc là giải pháp thực dụng trong ngắn hạn, dù có thể làm dấy lên những lo ngại liên quan tới sự phụ thuộc năng lượng ngày càng lớn của Úc vào Bắc Kinh trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị khu vực vẫn cao. Dù vậy, lượng nhiên liệu 600,000 thùng chỉ giúp giảm bớt một phần áp lực nguồn cung, đồng nghĩa chính phủ Úc có thể sẽ tiếp tục tìm kiếm thêm các nguồn nhập khẩu khác nếu eo biển Hormuz còn đóng cửa trong thời gian dài.

Dù Nhật Bản được cho là đã can thiệp khoảng 65 tỷ USD vào thị trường ngoại hối, cặp USD/JPY vẫn đang dần tăng trở lại.

Khác với nhiều nền kinh tế phát triển khác, quyền can thiệp tỷ giá tại Nhật Bản không thuộc về Bank of Japan mà thuộc về Bộ Tài chính Nhật Bản. Theo luật ngoại hối của nước này, Bộ trưởng Tài chính là người có quyền quyết định can thiệp khi cho rằng biến động của đồng yên trở nên quá mức hoặc không phản ánh đúng nền tảng kinh tế. BOJ chỉ đóng vai trò thực hiện giao dịch theo chỉ đạo, chứ không tự quyết định thời điểm hay quy mô can thiệp.

Việc can thiệp được thực hiện thông qua tài khoản dự trữ ngoại hối đặc biệt của chính phủ tại BOJ. Khi muốn hỗ trợ đồng yên, Bộ Tài chính sẽ sử dụng dự trữ USD để bán USD và mua yên trên thị trường. Nhật Bản hiện sở hữu lượng dự trữ ngoại hối lớn nhất thế giới, giúp nước này có nguồn lực rất mạnh để can thiệp khi cần thiết.

Trong thực tế, các đợt can thiệp thường đi kèm với những phát biểu cảnh báo mạnh mẽ từ giới chức Nhật Bản — còn gọi là “jawboning” — nhằm tác động tâm lý thị trường trước khi hành động trực tiếp. Nhật Bản từng nhiều lần can thiệp hỗ trợ đồng yên, đặc biệt trong năm 2022 và giai đoạn hiện tại khi USD/JPY tăng lên mức cao nhiều thập kỷ.

Tuy nhiên, hiệu quả dài hạn của các đợt can thiệp khá hạn chế vì nguyên nhân cốt lõi khiến đồng yên suy yếu vẫn là chênh lệch lãi suất lớn giữa Nhật Bản và Mỹ. Dù vậy, các biện pháp này vẫn giúp làm chậm và tạm thời đảo chiều đà mất giá của đồng yên trong ngắn hạn.

Cơ chế này phản ánh lựa chọn của Nhật Bản trong việc giữ chính sách tỷ giá dưới sự kiểm soát của chính phủ thay vì ngân hàng trung ương, đồng nghĩa chính sách tiền tệ và chính sách tỷ giá đôi khi có thể đi theo hai hướng khác nhau.

Nhật Bản: GDP quý 1 tăng vượt kỳ vọng, áp lực lạm phát vẫn cao

Tóm tắt chính:

• GDP quý 1 của Nhật Bản tăng 2.1% theo năm, cao hơn mức dự báo 1.7% và mức trước đó 1.3%.
• GDP theo quý tăng 0.5% QoQ, vượt kỳ vọng 0.4% và cao hơn mức 0.3% quý trước.
• Tiêu dùng cá nhân tăng 0.3% QoQ, nhỉnh hơn dự báo 0.2%.
• Đầu tư vốn tăng 0.3% QoQ, vượt kỳ vọng 0.2% nhưng thấp hơn mức 1.3% trước đó.
• Đóng góp từ nhu cầu bên ngoài đạt 0.3% QoQ, tốt hơn mức 0.0% của quý trước.
• Chỉ số giá trong báo cáo GDP tăng 3.4% YoY, cao hơn kỳ vọng 3.1% và bằng mức trước đó.

Dữ liệu sơ bộ cho thấy kinh tế Nhật Bản tăng trưởng mạnh hơn dự kiến trong quý 1 nhờ sự cải thiện đồng đều từ tiêu dùng nội địa, đầu tư doanh nghiệp và nhu cầu bên ngoài. Đây được xem là tín hiệu tích cực cho nền kinh tế khi hoạt động tiêu dùng vẫn duy trì ổn định dù chi phí sinh hoạt còn cao.

RBA cảnh báo giá dầu sẽ đẩy lạm phát Úc tăng nhanh hơn dự kiến

Tóm tắt chính:

• Phó Thống đốc Reserve Bank of Australia, Sarah Hunter, cảnh báo giá dầu tăng sẽ truyền vào lạm phát tiêu dùng tại Úc nhanh và mạnh hơn các giai đoạn trước.
• RBA đã nâng lãi suất lần thứ ba liên tiếp trong năm nay, đưa lãi suất tiền mặt lên 4.35%, đảo ngược hoàn toàn các đợt cắt giảm năm 2025.
• Hunter cho biết xung đột Trung Đông là cú sốc bên ngoài xảy ra đúng lúc nền kinh tế Úc đang chịu áp lực chi phí và thiếu hụt công suất.
• Một số doanh nghiệp đã bắt đầu tăng phụ phí nhiên liệu, trong khi các công ty xây dựng xem xét tăng giá hợp đồng mới.
• RBA giả định xung đột tại Vùng Vịnh sớm được giải quyết, nhưng nếu eo biển Hormuz tiếp tục đóng cửa lâu hơn, lạm phát có thể tăng mạnh hơn nữa.
• Dầu Brent hiện giao dịch trên 110 USD/thùng, gần mức cao nhất hai tuần.

Sarah Hunter cho biết RBA không xem cú sốc giá dầu hiện tại là yếu tố tạm thời vì áp lực chi phí trong nền kinh tế Úc đang ở mức cao. Theo bà, giá năng lượng tăng sẽ nhanh chóng đẩy giá tiêu dùng đi lên, đặc biệt trong bối cảnh doanh nghiệp đã bắt đầu chuyển chi phí sang khách hàng.

Nghiên cứu của RBA cho thấy mức độ truyền dẫn từ giá dầu sang lạm phát lần này sẽ mạnh hơn các chu kỳ trước, đồng nghĩa ngân hàng trung ương có thể duy trì lập trường “hawkish” lâu hơn dự kiến. Điều này làm gia tăng khả năng RBA tiếp tục nâng lãi suất nếu giá dầu duy trì trên 110 USD/thùng và eo biển Hormuz vẫn đóng cửa.

Hunter cũng thừa nhận rủi ro ngược lại: giá năng lượng cao có thể khiến người dân cắt giảm chi tiêu và doanh nghiệp giảm đầu tư. Tuy nhiên, kịch bản đó vẫn không tích cực vì nó mang màu sắc “stagflation” — tăng trưởng chậm lại nhưng lạm phát vẫn cao.

MUFG: USD tăng mạnh nhất kể từ khi xung đột Iran bùng phát nhờ lạm phát nóng và Fed chuyển sang lập trường hawkish

Tóm tắt chính:

• Theo báo cáo của MUFG, USD tăng 1.4% trong tuần qua, đánh dấu tuần tăng mạnh nhất kể từ khi xung đột Iran bùng phát vào đầu tháng 3.
• Động lực chính đến từ sự kết hợp tiêu cực đối với thị trường trái phiếu: giá dầu Brent tăng gần 8%, eo biển Hormuz vẫn đóng cửa, CPI và PPI tháng 4 của Mỹ cao hơn kỳ vọng, cùng với việc Fed thay đổi lãnh đạo.
• Kevin Warsh đã bắt đầu đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Fed, dù chưa chính thức tuyên thệ; Jerome Powell tạm thời tiếp tục giữ chức chủ tịch và sẽ ở lại hội đồng thống đốc sau quá trình chuyển giao.
• Steve Miran rời khỏi hội đồng để phục vụ cơ cấu lãnh đạo mới, khiến cán cân trong hội đồng Fed nghiêng theo hướng “hawkish” hơn.
• Miran cho biết ông ủng hộ các thay đổi dự kiến dưới thời Warsh, bao gồm điều chỉnh forward guidance, cách Fed giao tiếp với thị trường và chính sách bảng cân đối kế toán.
• MUFG cho rằng bài phát biểu công khai đầu tiên của Warsh trên cương vị Chủ tịch Fed sẽ là rủi ro lớn nhất với thị trường trong ngắn hạn.
• Nếu Warsh phát tín hiệu cứng rắn về lạm phát, thị trường có thể tiếp tục nâng kỳ vọng tăng lãi suất và hỗ trợ USD tăng thêm.

Theo MUFG, đồng USD vừa ghi nhận tuần tăng mạnh nhất kể từ khi chiến sự Iran bùng phát hồi đầu tháng 3 khi tăng 1.4%. Động lực chính đến từ dữ liệu lạm phát Mỹ cao hơn dự báo, giá dầu tiếp tục leo thang do eo biển Hormuz chưa được mở lại và sự thay đổi trong ban lãnh đạo của Fed.

Các chuyên gia của MUFG cho rằng tuần vừa qua là một giai đoạn đặc biệt tiêu cực đối với thị trường trái phiếu. Giá dầu Brent tăng gần 8% khi tình trạng đóng cửa eo biển Hormuz chưa có dấu hiệu được giải quyết, trong khi dữ liệu CPI và PPI tháng 4 đều vượt kỳ vọng, củng cố lo ngại rằng xung đột Trung Đông đang bắt đầu đẩy lạm phát tại Mỹ tăng cao hơn. Trong bối cảnh đó, sự xuất hiện của Kevin Warsh trên cương vị Chủ tịch Fed càng khiến thị trường nghiêng về kỳ vọng Fed sẽ cứng rắn hơn với lãi suất.

Hiện Warsh vẫn chưa chính thức tuyên thệ nhậm chức nên nhiệm kỳ của Jerome Powell được gia hạn tạm thời. Sau quá trình chuyển giao, Powell vẫn sẽ ở lại trong hội đồng thống đốc Fed. Đồng thời, Steve Miran sẽ rời hội đồng để phục vụ cơ cấu lãnh đạo mới. Theo MUFG, điều này khiến hội đồng Fed có xu hướng “hawkish” hơn trước.

Trước khi rời đi, Miran cũng bày tỏ sự ủng hộ đối với những thay đổi dự kiến dưới thời Warsh, bao gồm việc điều chỉnh cách Fed giao tiếp với thị trường, thay đổi forward guidance và xem xét lại chính sách bảng cân đối kế toán.

Phản ứng của thị trường trước các yếu tố lạm phát và thay đổi lãnh đạo Fed diễn ra khá mạnh. Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 2 năm tăng 19 điểm cơ bản trong tuần và đóng cửa trên mức 4% lần đầu tiên kể từ tháng 6 năm ngoái. Thị trường hoán đổi lãi suất hiện đã định giá đầy đủ khả năng Fed tăng thêm 25 điểm cơ bản trước cuộc họp tháng 3/2027, phản ánh việc nhà đầu tư đang đánh giá lại triển vọng chính sách dưới thời Warsh.

MUFG nhận định bài phát biểu công khai đầu tiên của Warsh với tư cách Chủ tịch Fed sẽ là sự kiện quan trọng nhất với thị trường trong ngắn hạn. Chỉ cần Warsh phát tín hiệu lo ngại nhiều hơn về lạm phát, thị trường có thể tiếp tục đẩy mạnh kỳ vọng tăng lãi suất, kéo lợi suất tăng cao hơn và hỗ trợ đồng USD mạnh thêm.

Việc lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 2 năm quay trở lại trên mốc 4% lần đầu tiên kể từ tháng 6 năm ngoái được xem là tín hiệu kỹ thuật quan trọng, cho thấy thị trường đang định giá lại phản ứng chính sách của Fed dưới thời Warsh. Khi thị trường OIS hiện đã định giá hoàn toàn một đợt tăng lãi suất 25bps vào tháng 3/2027, chỉ cần Warsh có giọng điệu “hawkish” trong bài phát biểu đầu tiên là đủ để kéo kỳ vọng tăng lãi suất lên sớm hơn và tiếp tục hỗ trợ USD tăng giá.

Đối với dầu mỏ, đồng USD mạnh hơn sẽ tạo thêm áp lực lên giá dầu từ phía nhu cầu, dù việc eo biển Hormuz tiếp tục đóng cửa vẫn đang hỗ trợ giá dầu từ phía nguồn cung.