Alibaba, Tencent mất 66 tỷ USD sau khi tầm nhìn AI không đáp ứng kỳ vọng

Cổ phiếu của Alibaba tại Mỹ giảm mạnh nhất kể từ tháng 10, sau khi Tencent chịu mức sụt giảm tồi tệ nhất trong gần một năm vào thứ Năm. Các nhà đầu tư đã đổ xô vào những tên tuổi lớn nhất trong ngành trong tuần qua đã quay đầu sau kết quả đáng thất vọng, với không có con đường rõ ràng để kiếm tiền từ công nghệ này.

Phản ứng mạnh mẽ này phản ánh sự lo lắng của các nhà đầu tư về số tiền ngày càng lớn mà các lãnh đạo công nghệ Trung Quốc đang đổ vào các trung tâm dữ liệu, tuyển dụng nhân tài và phát triển mô hình — mà không có lộ trình cụ thể để tạo ra doanh thu thực tế.

Mặc dù các khoản chi này vẫn chỉ là một phần nhỏ so với 650 tỷ USD mà các công ty hyperscaler Mỹ như Meta Platforms Inc. và Amazon.com Inc. đang chi tiêu trong năm nay, nhưng ngân sách tăng cao lại trùng hợp với thời điểm suy thoái tiêu dùng tại Trung Quốc, làm thu hẹp biên lợi nhuận. Alibaba báo cáo lợi nhuận ròng quý giảm 67%, làm gia tăng những lo ngại này.“Các nhà đầu tư không phản đối việc chi tiêu cho AI, mà phản đối việc thiếu tầm nhìn ngắn hạn về khả năng kiếm tiền,” nhà phân tích Catherine Lim của Bloomberg Intelligence cho biết. “Điểm mấu chốt sẽ là khi các công ty có thể chứng minh rằng AI đang thúc đẩy doanh thu tăng trưởng rõ ràng, thông qua đám mây, quảng cáo, hoặc chuyển đổi giao dịch. Cho đến lúc đó, thị trường có lẽ sẽ vẫn thận trọng.”

Tencent giữ ổn định sau khi mất 43 tỷ USD giá trị thị trường vào thứ Năm. Cổ phiếu niêm yết tại Mỹ của Alibaba mất 23 tỷ USD qua đêm, trong khi cổ phiếu tại Hồng Kông giảm tới 6.4% trong phiên giao dịch sáng thứ Sáu.

Sự đảo chiều của thị trường một phần xuất phát từ sự bùng nổ hưng phấn trong tháng này, khi người tiêu dùng Trung Quốc trở lại sau kỳ nghỉ Tết Nguyên Đán và mê mẩn OpenClaw — một nền tảng AI tác nhân lan truyền hứa hẹn đảm nhận vô số công việc nhàm chán từ quản lý hộp thư email đến sắp xếp lịch trình du lịch.

Từ các công ty mới nổi như MiniMax Group Inc. đến những công ty kỳ cựu như Baidu Inc., các công ty đã tranh thủ tung ra ứng dụng và dịch vụ để tận dụng cơn sốt đó, nuôi dưỡng sự lạc quan về công nghệ. Cổ phiếu của Tencent đã tăng hơn 10% tại một thời điểm trong tháng này, nhờ sự hào hứng về các sản phẩm OpenClaw của họ.

Công ty có giá trị nhất Trung Quốc được coi là có vị thế tốt để xây dựng AI tác nhân vì họ sở hữu một kho dữ liệu người dùng khổng lồ và kiểm soát quyền truy cập vào một vũ trụ ứng dụng nội địa thông qua WeChat. Các dịch vụ như vậy thường hoạt động tốt nhất khi được cấp quyền truy cập vào thông tin của người dùng, chẳng hạn như nhật ký tin nhắn.

Nhưng các giám đốc điều hành đã không đưa ra được chi tiết cụ thể khi bị chất vấn trong các cuộc gọi sau báo cáo thu nhập về cách công ty sẽ biến lợi thế sẵn có thành nguồn thu nhập. Họ không cung cấp các mục tiêu đầu tư cụ thể hoặc sản phẩm cụ thể mà nhiều nhà đầu tư đã hy vọng.

Morgan Stanley đã cắt giảm giá mục tiêu của công ty xuống 11% còn HK$650. “Những khoản đầu tư AI lớn ban đầu này có thể sẽ ảnh hưởng đến biên lợi nhuận ngắn hạn, khiến lợi nhuận tăng trưởng chậm hơn doanh thu vào năm 2026,” các nhà phân tích bao gồm Gary Yu viết.

Trong trường hợp của Alibaba, công ty cũng đang vật lộn với sự suy giảm trong mảng kinh doanh cốt lõi của mình.

Alibaba được coi là một ứng cử viên hàng đầu trong cuộc đua hướng tới trí tuệ nhân tạo tổng quát của Trung Quốc. Công ty cũng là đơn vị "chịu chơi" nhất về chi tiêu: họ đã cam kết đầu tư hơn 53 tỷ USD cho AI trong vài năm. Vào thứ Năm, họ tuyên bố mục tiêu đạt 100 tỷ USD doanh thu từ đám mây và AI trong vòng năm năm.

Hiện tại, công ty đang muốn kiếm tiền từ danh mục AI đang phát triển một phần để bù đắp cho sự yếu kém trong mảng thương mại điện tử, nơi đang phải đối mặt với cạnh tranh khốc liệt trong nước. Tuần này, công ty đã ra mắt dịch vụ AI tác nhân có tên Wukong dành cho khách hàng doanh nghiệp và tăng giá dịch vụ đám mây và lưu trữ lên tới 34%.

Đồng thời, chi phí cũng đang tăng ở các mặt khác. Trong kỳ nghỉ Tết Nguyên Đán kéo dài một tuần vào tháng trước, Alibaba, Tencent, ByteDance Ltd. và Baidu Inc. đã phát hàng tỷ nhân dân tệ dưới dạng phiếu giảm giá để thu hút người dùng cho các ứng dụng tác nhân hướng đến người tiêu dùng của họ.

“Chúng tôi cũng chia sẻ mối lo ngại của thị trường về khả năng Alibaba đạt được 100 tỷ USD doanh thu hàng năm từ đám mây và AI trong vòng năm năm,” các nhà phân tích của Barclays Capital Inc., bao gồm Jiong Shao, viết trong một ghi chú sau khi giảm mục tiêu của họ đối với công ty. Thị trường “không có chỗ cho bất kỳ điều gì kém hoàn hảo.”