Mỹ gây sức ép với Việt Nam về rào cản thương mại và bảo vệ sở hữu trí tuệ

Trong cuộc phỏng vấn với Bloomberg TV bên lề Diễn đàn An ninh Aspen, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết nếu Mỹ xuất khẩu các thiết bị công nghệ cao sang Việt Nam thì Hà Nội cần phối hợp chặt chẽ hơn với Washington về kiểm soát xuất khẩu và các vấn đề liên quan.

Ông Greer nhấn mạnh Mỹ mong muốn các đối tác giảm cả thuế quan lẫn rào cản phi thuế quan đối với hàng hóa và dịch vụ của Mỹ, đồng thời tăng cường hợp tác về an ninh kinh tế. Về sở hữu trí tuệ, ông cho rằng Việt Nam cũng cần áp dụng các tiêu chuẩn tương tự như doanh nghiệp Mỹ đang tuân thủ.

Các quan chức Việt Nam đang có mặt tại Washington trong tuần này để tham gia vòng đàm phán mới, trong bối cảnh nước này đồng thời đối mặt với ba cuộc điều tra từ phía Mỹ liên quan đến hoạt động thương mại.

Ở phạm vi rộng hơn, chính quyền Tổng thống Donald Trump muốn thu hẹp mức thâm hụt thương mại 178 tỷ USD với Việt Nam, đồng thời thúc ép Hà Nội siết chặt kiểm soát đối với hàng hóa Trung Quốc được trung chuyển qua Việt Nam.

Ông Greer tiếp tục nhắc lại cáo buộc rằng một số doanh nghiệp chỉ đưa hàng sang Việt Nam rồi dán nhãn "Made in Vietnam" trước khi xuất khẩu sang Mỹ. Phía Việt Nam cho biết đã triển khai các biện pháp mạnh tay nhằm xử lý hành vi gian lận xuất xứ này.

Trong báo cáo công bố hồi tháng 4, Mỹ lần đầu tiên sau 13 năm xếp Việt Nam vào nhóm "quốc gia ưu tiên theo dõi" về vi phạm sở hữu trí tuệ – mức đánh giá nghiêm trọng nhất theo Đạo luật Thương mại Mỹ. Việt Nam cũng đang bị điều tra về tình trạng dư thừa năng lực sản xuất và nằm trong danh sách 60 quốc gia bị cho là chưa có biện pháp đầy đủ đối với hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức.

Để giải quyết các quan ngại, Việt Nam đã tăng cường đóng cửa các trang web vi phạm bản quyền và đẩy mạnh kiểm tra, xử lý hoạt động buôn bán hàng giả. Tuy nhiên, hàng nhái các thương hiệu nổi tiếng vẫn được bày bán tại nhiều khu chợ và các dịch vụ phát trực tuyến trái phép vẫn tồn tại. Hà Nội cũng bác bỏ kết luận của Mỹ về lao động cưỡng bức và phản đối đề xuất áp thuế nhập khẩu 12.5%.

Đàm phán thương mại giữa hai nước thời gian qua gặp nhiều trở ngại do Mỹ yêu cầu Việt Nam áp dụng quy tắc xuất xứ chặt chẽ hơn, tăng cường ngăn chặn hàng hóa Trung Quốc trung chuyển qua Việt Nam, đồng thời còn tồn tại bất đồng về mở cửa thị trường và các rào cản phi thuế quan.

Tổng thống Donald Trump từng đe dọa áp thuế 40% đối với các mặt hàng bị xác định là trung chuyển, song đến nay tiêu chí xác định vẫn chưa được làm rõ.

Trong những năm gần đây, Việt Nam đã trở thành trung tâm sản xuất quan trọng của nhiều tập đoàn Mỹ. Nike hiện sản xuất hơn một nửa lượng giày trên toàn cầu tại Việt Nam, trong khi Apple cũng có kế hoạch phát triển thêm các dòng sản phẩm mới, bao gồm thiết bị gia dụng, tại thị trường này.