Cổ phiếu năng lượng Mỹ tăng mạnh nhờ triển vọng quay lại thị trường Venezuel

Cổ phiếu các công ty dầu mỏ Mỹ tăng trong phiên giao dịch thứ Hai, khi nhà đầu tư lạc quan về khả năng các doanh nghiệp này sẽ tiếp cận được trữ lượng dầu khổng lồ của Venezuela, sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ kiểm soát quốc gia Nam Mỹ này sau khi bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro.

Venezuela hiện sở hữu trữ lượng dầu lớn nhất thế giới, song ngành công nghiệp dầu mỏ của nước này đã suy yếu trong nhiều thập kỷ do quản lý kém, dòng vốn đầu tư nước ngoài sụt giảm sau quá trình quốc hữu hóa, cùng với các lệnh trừng phạt quốc tế.

Theo một nguồn tin am hiểu vấn đề, chính quyền tổng thống Trump sẽ tổ chức các cuộc họp với giám đốc điều hành của những công ty dầu mỏ Mỹ vào cuối tuần này nhằm thảo luận kế hoạch tăng sản lượng dầu của Venezuela.

Những cuộc gặp này được xem là then chốt đối với tham vọng của chính quyền Mỹ trong việc đưa các tập đoàn dầu khí hàng đầu của nước này quay trở lại Venezuela, sau khi chính phủ Caracas gần hai thập kỷ trước đã tiếp quản các hoạt động năng lượng do Mỹ dẫn dắt.

Trong những tuần gần đây, chính quyền Trump đã thông báo với các lãnh đạo ngành dầu mỏ Mỹ rằng họ cần nhanh chóng quay lại Venezuela và rót lượng vốn đáng kể để tái thiết ngành dầu mỏ đang xuống cấp, nếu muốn được bồi thường cho các tài sản bị quốc hữu hóa cách đây khoảng 20 năm.

Cổ phiếu Chevron kết thúc phiên tăng 5%. Trong khi đó, các công ty lọc dầu của Mỹ gồm Marathon Petroleum, Phillips 66, PBF Energy và Valero Energy đều tăng mạnh, dao động từ 3.4% đến 9.3%.

Giá dầu tăng 1 USD/thùng. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu đang khá dồi dào, bất kỳ sự gián đoạn bổ sung nào đối với xuất khẩu dầu của Venezuela cũng khó tạo ra tác động tức thời đáng kể lên giá dầu.

Tổng thống Trump cho biết các lệnh trừng phạt đối với toàn bộ hoạt động xuất khẩu dầu của Venezuela hiện vẫn được duy trì đầy đủ.

Dầu thô của Venezuela là loại dầu nặng, hàm lượng lưu huỳnh cao, phù hợp cho việc sản xuất dầu diesel và các loại nhiên liệu nặng khác, dù biên lợi nhuận thấp hơn so với nhiều loại dầu khác, đặc biệt là dầu từ Trung Đông.

“Loại dầu thô này rất phù hợp với cấu hình của các nhà máy lọc dầu tại khu vực Vịnh Mexico của Mỹ, vốn được thiết kế để xử lý các loại dầu như vậy,” ông Ahmad Assiri, chiến lược gia nghiên cứu tại Pepperstone, nhận định.

Việc Chevron hiện diện tại Venezuela theo giấy phép miễn trừ của Mỹ đã giúp công ty này trở thành một trong những bên có khả năng hưởng lợi sớm nhất nếu chính sách thay đổi. Trong khi đó, các nhà máy lọc dầu Mỹ cũng sẽ được hưởng lợi từ việc gia tăng nguồn cung dầu nặng ở khu vực lân cận.

Theo các nhà phân tích của J.P. Morgan, các động thái của Mỹ cũng có thể mở đường cho việc hoàn trả những tài sản bị Venezuela trưng thu vào năm 2007 dưới thời cố Tổng thống Hugo Chavez.

Họ cho biết ConocoPhillips và Exxon Mobil hiện có nhiều phán quyết trọng tài quốc tế giá trị lớn đang chờ giải quyết, với khả năng thu hồi cao hơn.

Các nhà phân tích cho biết ConocoPhillips đang theo đuổi các yêu cầu bồi thường với tổng giá trị gần 10 tỷ USD, trong khi khoản thiệt hại mà Exxon có khả năng thu hồi hiện được ước tính khoảng 2 tỷ USD, thấp hơn nhiều so với mức yêu cầu ban đầu vượt 15 tỷ USD.

Thị trường đã phản ánh sự lạc quan này, khi cổ phiếu Exxon Mobil và ConocoPhillips đều tăng hơn 2%.

Cổ phiếu các công ty dịch vụ dầu mỏ — những doanh nghiệp sở hữu công nghệ then chốt để nâng sản lượng dầu của Venezuela — cũng tăng mạnh. Baker Hughes, Halliburton và SLB ghi nhận mức tăng từ 4% đến 9%.

Tuy nhiên, các nhà phân tích cảnh báo quá trình phục hồi ngành dầu mỏ Venezuela nhiều khả năng sẽ kéo dài, do bất ổn chính trị, hạ tầng xuống cấp nghiêm trọng và tình trạng thiếu đầu tư trong nhiều năm qua.

Trong quá khứ, Venezuela từng sản xuất tới 3.5 triệu thùng dầu mỗi ngày vào thập niên 1970, chiếm hơn 7% sản lượng toàn cầu.

Sản lượng sau đó giảm xuống dưới 2 triệu thùng/ngày trong những năm 2010 và chỉ đạt trung bình khoảng 1.1 triệu thùng/ngày vào năm ngoái, tương đương khoảng 1% nguồn cung dầu thế giới.