Cơn sốt AI đẩy lạm phát tăng khi giá chip nhớ leo thang chóng mặt

Barber điều hành một công ty dịch vụ công nghệ thông tin tại Baltimore, chuyên hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ. Nâng cấp bộ nhớ RAM từng là dịch vụ phổ biến, nhưng hiện nay ông thường khuyên khách hàng mua máy tính mới thay vì nâng cấp. Những thanh RAM từng có giá khoảng 100 USD cách đây sáu tháng nay đã tăng lên gần 300 USD.

Nguyên nhân nằm ở làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu phục vụ AI. Các trung tâm này tiêu thụ lượng lớn chip nhớ, đẩy nhu cầu tăng vọt và khiến giá RAM leo thang. Tác động không chỉ giới hạn trong ngành công nghệ, bởi chip nhớ hiện diện trong hầu hết các sản phẩm tiêu dùng, từ điện thoại, máy tính cho đến ô tô.

AI đang góp phần làm gia tăng lạm phát

Lạm phát tại Mỹ đã tăng trở lại trên 4% trong tháng trước, mức cao nhất kể từ năm 2023. Dù nguyên nhân chính là giá dầu tăng do xung đột với Iran, AI cũng đang trở thành một yếu tố góp phần đáng kể.

Giá phần mềm và phụ kiện máy tính, nhóm sản phẩm vốn thường giảm giá theo thời gian nhờ tiến bộ công nghệ, đã tăng 14.5% trong tháng 5 so với cùng kỳ năm trước, mức tăng mạnh nhất từng được ghi nhận.

Theo ước tính của Bloomberg Economics, riêng đợt tăng giá chip nhớ có thể làm lạm phát toàn phần tăng thêm 0.4 điểm phần trăm trước khi áp lực dịu bớt. Ngoài ra, nhu cầu điện năng khổng lồ từ các trung tâm dữ liệu cũng góp phần đẩy giá điện tăng cao.

Stephanie Roth, kinh tế trưởng tại Wolfe Research, nhận định rằng AI hiện đang tạo áp lực lạm phát đáng kể lên nền kinh tế. Bà cho rằng những lợi ích về năng suất giúp giảm lạm phát vẫn còn ở khá xa.

Giá chip, điện và chi phí lao động cùng tăng

Không chỉ chip nhớ và điện năng, nhu cầu xây dựng trung tâm dữ liệu còn khiến thị trường lao động nóng lên. Các dự án AI cần số lượng lớn kỹ sư điện, kỹ thuật viên điều hòa không khí, công nhân cơ khí và lao động xây dựng.

Chip McElroy, Giám đốc điều hành McElroy Manufacturing tại Oklahoma, cho biết khoảng một nửa tăng trưởng doanh thu của công ty hiện đến từ làn sóng đầu tư AI. Doanh nghiệp của ông đang có hơn 600 nhân viên nhưng vẫn cần tuyển thêm khoảng 60 lao động ở nhiều vị trí khác nhau.

Theo ông, mức lương khởi điểm hiện đã tăng đáng kể so với một năm trước.

Cú sốc giá chip nhớ có thể còn kéo dài

Bloomberg Economics phân tích hàng nghìn sản phẩm RAM và nhận thấy giá trung bình đã tăng tới 237% so với cùng kỳ năm trước. Tác động của đợt tăng giá này được dự báo sẽ đạt đỉnh vào đầu năm tới.

Michael Pearce, chuyên gia của Oxford Economics, cho rằng giá chip nhớ sẽ tiếp tục là yếu tố giữ lạm phát cơ bản ở mức cao trong năm nay. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng thị trường chip vốn có lịch sử biến động mạnh và giá có thể giảm nhanh khi nguồn cung bắt kịp nhu cầu.

Trong nhiều thập kỷ, giá thiết bị máy tính thường giảm nhờ công nghệ liên tục cải tiến. Chính vì vậy, việc giá phần mềm và phụ kiện máy tính tăng hơn 14% trong năm nay được xem là một hiện tượng bất thường.

Các tạp chí công nghệ đã liên tục phản ánh tình trạng này. Một số cửa hàng thậm chí ngừng niêm yết giá RAM trên kệ vì giá thay đổi quá nhanh, buộc khách hàng phải hỏi trực tiếp tại quầy thanh toán.

Tại Baltimore, Chris Barber cho biết ông vẫn chưa thấy dấu hiệu nào cho thấy giá chip nhớ sắp hạ nhiệt.

"Tôi chưa thấy bất kỳ tín hiệu nào cho thấy đà tăng đã chạm đỉnh," ông nói. "Điều này thực sự đáng lo ngại."