Đảng Dân chủ tại Thượng viện Mỹ chặn dự luật quốc phòng 1.15 nghìn tỷ USD vì phản đối chiến sự với Iran

Lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer cho rằng Tổng thống Trump đã phát động cuộc chiến mà không có sự cho phép của Quốc hội, không có chiến lược rõ ràng cũng như kế hoạch rút lui.

"Ông Trump đã khởi động cuộc chiến này mà không được phê chuẩn, không có chiến lược và cũng không có lối thoát", ông Schumer phát biểu tại Thượng viện.

Cuộc bỏ phiếu thủ tục đối với Dự luật Ủy quyền Quốc phòng Quốc gia (NDAA) đã không được thông qua. Mặc dù có 50 phiếu thuận và 46 phiếu chống, dự luật vẫn không đạt ngưỡng 60 phiếu cần thiết tại Thượng viện gồm 100 thành viên để tiếp tục quy trình lập pháp.

Cuộc bỏ phiếu diễn ra gần như hoàn toàn theo đường lối đảng phái. Toàn bộ các thượng nghị sĩ Cộng hòa đều bỏ phiếu ủng hộ, ngoại trừ Lãnh đạo phe Cộng hòa John Thune, người bỏ phiếu chống vì lý do thủ tục nhằm giữ quyền đề nghị xem xét lại dự luật sau này.

Việc dự luật bị đình lại đã được dự báo từ trước, sau khi chín thành viên Dân chủ trong Ủy ban Quân vụ Thượng viện bỏ phiếu phản đối khi dự luật được xem xét hồi tháng trước. Thông thường, NDAA là một trong số ít dự luật luôn nhận được sự ủng hộ của cả hai đảng.

Đảng Dân chủ lo ngại việc phê duyệt ngân sách quốc phòng khổng lồ sẽ bị xem là sự ủng hộ đối với cuộc chiến với Iran, bắt đầu từ các cuộc không kích của Mỹ và Israel vào ngày 28/2.

Cuộc bỏ phiếu diễn ra đúng thời điểm chính quyền Trump tuyên bố tái áp đặt phong tỏa hải quân đối với toàn bộ các cảng của Iran và tiến hành thêm các cuộc không kích mới, đánh dấu bước leo thang mới của xung đột.

Các nghị sĩ Dân chủ cũng phản đối kế hoạch của Nhà Trắng nâng tổng chi tiêu quân sự lên 1.5 nghìn tỷ USD, trong bối cảnh nhiều chương trình phúc lợi xã hội trong nước đang bị cắt giảm.

Ngoài khoản ngân sách 1.15 nghìn tỷ USD trong NDAA, ông Trump còn đề nghị Quốc hội phê duyệt thêm 350 tỷ USD thông qua quy trình điều chỉnh ngân sách (budget reconciliation), cho phép dự luật được thông qua mà không cần sự ủng hộ của phe Dân chủ.

Trong khi đó, ông John Thune cáo buộc phe Dân chủ đặt lợi ích chính trị lên trên an ninh quốc gia.

Ông cho rằng NDAA là dự luật nhằm bảo đảm quân đội Mỹ sẵn sàng ứng phó với các thách thức hiện tại và tương lai.

Dự luật năm nay sẽ quyết định nhiều nội dung quan trọng, từ việc mua sắm tàu chiến, máy bay, hệ thống tên lửa, tăng lương cho quân nhân đến định hướng ứng phó với các mối đe dọa địa chính trị.

Trong hơn 60 năm qua, NDAA luôn được Quốc hội Mỹ thông qua hằng năm và được xem là một trong những dự luật "bắt buộc phải thông qua".

Dù gặp trở ngại tại Thượng viện, quy trình lập pháp vẫn còn ở giai đoạn đầu. Hạ viện và Thượng viện sẽ tiếp tục xây dựng hai phiên bản riêng của NDAA trước khi đàm phán để thống nhất một văn bản cuối cùng, sau đó trình cả hai viện bỏ phiếu và gửi Tổng thống ký ban hành hoặc phủ quyết.