Vì sao eo biển Hormuz đang dần mất vai trò chiến lược?

Trong nhiều thập kỷ, các đời tổng thống Mỹ đều tìm cách tránh đối đầu trực tiếp với Iran. Một trong những lý do quan trọng là eo biển Hormuz – tuyến hàng hải hẹp nằm sát bờ biển Iran – có thể dễ dàng bị phong tỏa. Khoảng 20% lượng dầu và khí tự nhiên của thế giới được vận chuyển qua đây, đồng nghĩa các quốc gia vùng Vịnh có nguy cơ hứng chịu những cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng năng lượng.

Không đi theo cách tiếp cận của những người tiền nhiệm, Tổng thống Donald Trump đã phối hợp với Israel mở các cuộc tấn công nhằm vào Iran từ ngày 28/2. Những lo ngại lâu nay nhanh chóng trở thành hiện thực khi Hormuz bị gián đoạn và Iran tiến hành các đợt tấn công nhằm vào các quốc gia vùng Vịnh.

Tuy nhiên, trái với dự báo trước đó, những diễn biến này vẫn chưa đẩy giá dầu lên mức tăng đột biến. Điều gì đã xảy ra?

Khi chiến sự bùng phát cách đây khoảng 4 tháng rưỡi, thị trường dầu mỏ toàn cầu vốn đã trong tình trạng dư cung. Bên cạnh đó, các nước đồng loạt xả kho dự trữ dầu chiến lược, trong khi Trung Quốc – khách hàng tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch lớn nhất thế giới – không đẩy mạnh hoạt động mua vào. Ngoài ra, hai nhà sản xuất dầu lớn tại Trung Đông cũng tăng cường sử dụng các tuyến đường ống xuyên sa mạc để vận chuyển dầu, giảm sự phụ thuộc vào eo biển Hormuz.

Khả năng chống chịu của thị trường còn đến từ nhiều yếu tố khác. Tuy nhiên, tất cả đều đặt ra một câu hỏi lớn: liệu thế giới chỉ chờ Hormuz trở lại bình thường, hay sẽ tiếp tục đầu tư vào các tuyến vận chuyển thay thế, tăng dự trữ và đa dạng hóa nguồn cung để giảm thiểu rủi ro trong tương lai?

Khi nguy cơ gián đoạn dòng chảy năng lượng qua eo biển Hormuz không còn là giả thuyết mà đã trở thành hiện thực, câu trả lời dường như đang nghiêng về phương án thứ hai.