ECB cảnh báo: Đồng euro có thể phải gánh vai trò toàn cầu lớn hơn khi niềm tin vào USD suy yếu

Châu Âu cần chuẩn bị để đảm nhận vai trò lớn hơn trong hệ thống tài chính toàn cầu trong bối cảnh đồng đô la Mỹ đang suy yếu và phải củng cố kiến trúc tài chính của mình nhằm giúp đồng euro mở rộng thị phần, ông Martin Kocher – thành viên Hội đồng hoạch định chính sách của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) – cho biết.

Tuần trước, ECB đã công bố kế hoạch mở rộng khả năng tiếp cận các công cụ hỗ trợ thanh khoản nhằm nâng cao vị thế quốc tế của đồng euro, đồng thời cho biết sẽ trình bày đề xuất này với các lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU). ECB kỳ vọng rằng những cải cách tài chính đã được thảo luận trong thời gian dài sẽ sớm được thúc đẩy với mức độ khẩn cấp cao hơn.

Các động thái của ECB diễn ra trong bối cảnh quan hệ giữa châu Âu và Mỹ ngày càng bất ổn, trong khi cạnh tranh kinh tế từ Trung Quốc gia tăng, làm lung lay nền tảng của chính sách kinh tế và quốc phòng. Điều này buộc các nhà lãnh đạo EU phải xem xét lại vai trò của khối trên trường quốc tế.

“Chúng tôi đã chứng kiến vai trò ngày càng mạnh mẽ của đồng euro trong một thời gian,” ông Kocher, cũng là Thống đốc Ngân hàng Trung ương Áo, cho biết trong một cuộc phỏng vấn.

“Chúng tôi đang thấy sự quan tâm lớn hơn đối với đồng euro từ các đối tác, và tôi cho rằng đó là một trong những lý do khiến đồng euro tăng giá, cũng như ngày càng được coi là một đồng tiền trú ẩn an toàn,” ông nói.

Trong vòng một năm qua, đồng euro đã tăng khoảng 14% so với đồng đô la Mỹ. Nguyên nhân một phần đến từ sự suy giảm niềm tin vào Mỹ do chính sách thương mại thiếu ổn định, và một phần nhờ niềm tin gia tăng đối với châu Âu khi khu vực này đẩy mạnh chi tiêu cho quốc phòng và cơ sở hạ tầng.

Hiện nay, hơn một nửa dự trữ ngoại hối toàn cầu vẫn được nắm giữ bằng đồng đô la Mỹ. Tuy nhiên, tỷ trọng này đã giảm đều trong suốt thập kỷ qua và được dự báo sẽ tiếp tục suy giảm, trong đó đồng euro – hiện chiếm khoảng 20% thị phần – là một trong những đồng tiền hưởng lợi.

Ông Kocher cho rằng sự dịch chuyển này có thể khiến đồng euro phải đảm nhận vai trò lớn hơn trên thị trường toàn cầu và châu Âu cần phải sẵn sàng cho kịch bản đó.

“Việc đồng euro đóng vai trò lớn hơn trên trường quốc tế không phải là mục tiêu của chúng tôi, nhưng chúng tôi có thể bị buộc phải đảm nhận vai trò này,” ông nói. “Điều quan trọng là phải chuẩn bị kỹ lưỡng.”

“Đó là lý do tại sao chúng tôi đang thảo luận về các hợp đồng repo quốc tế, các thỏa thuận hoán đổi tiền tệ, cũng như mọi công cụ sẵn có trong bộ công cụ chính sách nhằm ổn định hệ thống tài chính toàn cầu,” ông Kocher cho biết. “Đây là sự chuẩn bị cần thiết và là một phần trong nhiệm vụ bảo đảm ổn định tài chính.”

Chủ tịch ECB Christine Lagarde dự kiến sẽ công bố chi tiết về cơ chế hỗ trợ đồng euro được cải tổ – thường được gọi là các đường repo – vào cuối tuần này.

Ông Kocher cũng cho biết thông điệp từ chính quyền Mỹ cho thấy họ không có dấu hiệu sẽ thay đổi lập trường đối với sự suy yếu của đồng đô la.

“Đã có những tuyên bố từ phía chính quyền Mỹ rằng họ không quá lo ngại về việc đồng đô la mất giá,” ông nói. “Nếu Mỹ không lo lắng, điều đó đồng nghĩa với việc họ sẽ không có biện pháp đối phó nào đối với những gì đang diễn ra.”

Về chính sách tiền tệ của khu vực đồng euro, ông Kocher cho biết ông hài lòng với lập trường ổn định hiện tại của ECB và nhấn mạnh rằng cần có một thay đổi lớn trong môi trường kinh tế thì ECB mới xem xét điều chỉnh chính sách.

Tuần trước, ECB tiếp tục giữ nguyên chính sách đã được duy trì từ tháng 6, đồng thời đưa ra triển vọng cân bằng đến mức các nhà đầu tư không kỳ vọng sẽ có thay đổi lãi suất nào trong năm nay.

“Tôi cho rằng các rủi ro hiện nay đang ở trạng thái cân bằng,” ông Kocher nói. “Cả đối với triển vọng lạm phát lẫn triển vọng tăng trưởng kinh tế.”

Mặc dù việc đồng euro tăng giá góp phần làm giảm áp lực lạm phát, nhưng phần lớn biến động tỷ giá đã diễn ra trong nửa đầu năm 2025 và đã được phản ánh đầy đủ trong các dự báo kinh tế. Triển vọng nhìn chung vẫn ổn định kể từ các dự báo mà ECB công bố vào tháng 9.

Ông cho rằng tỷ giá hối đoái chỉ trở thành mối lo ngại nếu lạm phát lệch khỏi mục tiêu đến mức ảnh hưởng tới kỳ vọng lạm phát dài hạn.

Tuy nhiên, hiện đây mới chỉ là một kịch bản mang tính lý thuyết và chưa có dấu hiệu cho thấy điều đó sẽ xảy ra.

“Tôi nghĩ chúng ta sẽ cần một sự thay đổi đáng kể trong môi trường kinh tế để thực sự điều chỉnh lập trường chính sách,” ông Kocher nói. “Ở thời điểm hiện tại, lập trường chính sách của ECB là phù hợp và nhất quán với mục tiêu đề ra.”